thumb Komisariat Straży Granicznej „Kamień” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.

Formowanie i zmiany organizacyjne W drugiej połowie 1927 przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 2 z 19 kwietnia 1928 roku w sprawie organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Kamień” do Inspektoratu Granicznego nr 7 „Chojnice” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 12 z 10 stycznia 1930 roku w sprawie reorganizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski potwierdził organizację komisariatu. Rozkazem nr 3/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk Emila Czaplińskiego z 5 sierpnia 1931 roku zniesiono placówkę II linii Ogorzeliny, a w miejsce jej utworzono posterunek SG podlegający placówce II Linii Chojnice. Rozkazem nr 3 z 29 listopada 1933 roku w sprawach organizacyjnych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski wyłączył placówki I linii „Lutówko” z komisariatu „Sypniewo” i przydzielił do komisariatu „Kamień”. Rozkazem nr 1 z 27 marca 1936 roku w sprawach [...] zmian w niektórych inspektoratach okręgowych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł placówkę I linii „Kamionka” do Doręgowic.

We wrześniu 1939 pluton wzmocnienia Komisariatu wszedł w podporzadkowanie dowódcy 9 Dywizja Piechoty płk. dypl. Józefa Werobeja i walczył na przedpolu ugrupowania obronnego 9 DP w bitwie o Pomorze.

Służba graniczna Kierownik Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej mjr Józef Zończyk w rozkazie organizacyjnym nr 2 z 8 czerwca 1928 roku udokładnił linie rozgraniczenia komisariatu. Granica północna: kamień graniczny nr D 144; granica południowa: kamień graniczny nr D 238.

Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Granicznej „Chojnice” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Sypniewo” – 1928

Działania bojowe w 1939 Komisariatowi Straży Granicznej „Kamień Pomorski” w 1939 roku podporządkowano dwa plutony wzmocnienia, czyli około 120 żołnierzy. Prawie wszyscy strażnicy zostali wyposażeni w rowery. Kompania SG „Kamień Pomorski” zabezpieczała skrzydła 18 pułku ułanów i 9 Dywizji Piechoty. W wyniku uderzenia oddziałów niemieckiej 2 Dywizji Piechoty Zmotoryzowanej kompania wycofała się w kierunku Tucholi. By skonsolidować kompanię, jej dowódca kpt. Krafft zarządził defiladę na rynku w Tucholi. Kompania cofała się nadal. W bitwie nad Bzurą współdziałała z kawalerią dywizyjną 16 Dywizji Piechoty dowodzoną przez mjr. Stefana Mosińskiego. W końcowej fazie bitwy podlegała płk. dypl. Świtalskiemu. Po rozbiciu zgrupowania kompania przekroczyła Bzurę i przez Puszczę Kampinoską przebiła się do Warszawy. Tam weszła w skład 360 pułku piechoty. W obronie Warszawy kompania walczyła aż do dnia kapitulacji.

Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowisko Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikStanisław Taraszkiewicz1 V 1939 –

Struktura organizacyjna thumb Organizacja komisariatu w kwietniu 1928 i w styczniu 1930: komenda – Kamień placówka Straży Granicznej I linii „Kamionka” → w 1936 przeniesiona do Doręgowic placówka Straży Granicznej I linii „Niwy” placówka Straży Granicznej I linii „Witkowo” placówka Straży Granicznej II linii „Kamień Pomorski” placówka Straży Granicznej II linii „Ogorzeliny” Organizacja komisariatu w 1933 placówka Straży Granicznej II linii Kamień (Pomorski) placówka Straży Granicznej I linii Doręgowice? placówka Straży Granicznej I linii Niwy placówka Straży Granicznej I linii Witkowo W 1933 roku rozszerzono komisariat Kamień o placówkę Lutówko. Organizacja komisariatu w 1936 placówka Straży Granicznej II linii Kamień (Pomorski) placówka Straży Granicznej II linii Sępólno placówka Straży Granicznej I linii Doręgowice placówka Straży Granicznej I linii Niwy placówka Straży Granicznej I linii Witkowo placówka Straży Granicznej I linii Lutówko Organizacja komisariatu w 1937 placówka Straży Granicznej II linii Kamień (Pomorski) placówka Straży Granicznej II linii Sępólno placówka Straży Granicznej I linii Doręgowice placówka Straży Granicznej I linii Niwy placówka Straży Granicznej I linii Witkowo placówka Straży Granicznej I linii Lutówko

Przypisy

Bibliografia

(sygn.187/30 do 187/41.)

Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Formacje graniczne w Kamieniu Krajeńskim Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 7 „Chojnice”