Purpurek białobrzuchy, purpurek molucki (Pericrocotus lansbergei) – gatunek ptaka z podrodziny purpurków (Pericrocotinae) w rodzinie liszkojadów (Campephagidae). Słabo poznany ptak występujący na Małych Wyspach Sundajskich, według IUCN nie jest zagrożony wyginięciem.
Zasięg występowania Purpurek białobrzuchy występuje na indonezyjskich wyspach Sumbawa i Flores, w grupie Małych Wysp Sundajskich.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy naukowo w 1886 roku opisał szwajcarski zoolog Johann Büttikofer na łamach czasopisma „Notes from the Leyden Museum”. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Büttikofer wskazał miejscowość Bima na wyspie Sumbawa. Holotyp zebrał i dostarczył do Muzeum Historii Naturalnej w Lejdzie holenderski administrator kolonialny Johan Willem van Lansberge.
P. lansbergei tworzy nadgatunek z P. cinnamomeus i P. igneus; czasami traktowany był jako gatunek konspecyficzny z wyżej wymienionymi gatunkami. Gatunek monotypowy.
Etymologia Nazwa rodzajowa: peri – „bardzo, dookoła”; κροκωτος krokōtos – „złotożółty”, od κροκος krokos – „szafran”. Epitet gatunkowy honoruje Johana Willema van Lansberge’a (1830–1905), holenderskiego administratora kolonialnego, gubernatora Holenderskich Indii Wschodnich w latach 1875–1881.
Morfologia Długość ciała 16 cm. Samiec ma błyszczącą czarną głowę, płaszcz, barkówki i górne części piersi, pomarańczowo-czerwony zad i pokrywy nadogonowe; pokrywy nadskrzydłowe czarniawe, pomarańczowo-czerwone na środku, dużych pokrywach i u podstawach lotek. Centralna para piór ogonowych czarna, reszta pomarańczowo-czerwona; piersi i górna część boku ciała pomarańczowo-czerwona, reszta spodu ciała zwykle koloru białego. Tęczówki ciemnobrązowe, dziób i nogi czarne. U samicy czarne obszary występujące u samca są koloru jasnobrązowego, zad jest matowożółty, zaś gardło i spód ciała są koloru całkowicie szarawo-białego do białego. Osobniki niedojrzałe przypominają samicę.
Ekologia i zachowanie Purpurek białobrzuchy zamieszkuje otwarty las typu parkowego z rzadkim podszytem; występuje również w lasach pierwotnych, wtórnych i nadrzecznych. Występuje na wysokości do 1150 m n.p.m. na Sumbawa i do 1820 m n.p.m. na Flores, jednak widywany głównie poniżej 500 m n.p.m. Odzywa się cichym, wibrującym głosem. Odżywia się głównie małymi stawonogami. Zazwyczaj pokarm zdobywa w parach lub małych grupach, często łączy się w stada z innymi gatunkami ptaków. Sezon lęgowy przypada na okres od kwietnia do czerwca, brak innych informacji na temat lęgów.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody został zaliczony do kategorii LC ( – najmniejszej troski). Gatunek o ograniczonym zasięgu występowania. Ogólnie uznawany za rzadki, ale lokalnie może być umiarkowanie pospolity. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Liszkojady Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Fauna endemiczna Indonezji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1886 roku