Kopalnia Pomorzany (również Olkusz-Pomorzany) – kopalnia rud cynku i ołowiu działająca od roku 1974 do 2020, zlokalizowana w Bolesławiu i Olkuszu. Kopalnia należała do ZGH Bolesław i pod koniec istnienia była jedyną w Polsce kopalnią tych rud.

Złoża rud cynkowo-ołowianych w regionie śląsko-krakowskim są jednymi z największych złóż typu Mississippi Valley na świecie. Były eksploatowane od I. tysiąclecia p.n.e., także w średniowieczu, ale ich szczegółowe rozpoznanie zostało przeprowadzone w latach 1952–1977. Po 1945 roku działało 10 kopalń w niecce bytomskiej, chrzanowskiej i okręgu olkuskim.

Złoże rud cynku i ołowiu o powierzchni 7,9 km² eksploatowane przez kopalnię Pomorzany jest usytuowane w rowie tektonicznym na głębokości 80–140 m pod powierzchnią. Zostało udokumentowane w latach 1960–1992 oraz 1976–1992. mały|lewo|Blenda cynkowa, ruda cynku i ołowiu z kopalni Pomorzany mały|lewo|ZGH Bolesław, miejsce przetwarzania urobku kopalni Pomorzany Oprócz rud metalicznych w złożach eksploatowanych przez kopalnię występuje powstały prawdopodobnie w paleogenie węgiel brunatny, głównie w postaci żelinitu, niemający jednak znaczenia gospodarczego. Węgiel występuje jako wypełnienie grawitacyjnych form krasowych dolomitów.

Prace przygotowawcze w celu udostępnienia złóż w rejonie Pomorzany zostały rozpoczęte w 1969 roku. Wydobycie ruszyło w 1974 roku, urobek z kopalni Pomorzany i Olkusz był przekazywany do wspólnego zakładu wzbogacania. Wyrobiska są zabezpieczane głównie poprzez obudowę kotwiową.

Transport załogi odbywał się głównie upadowymi za pomocą samochodów terenowych, główny szyb Chrobry służy przede wszystkim do transportu urobku, rzadko do zjazdów personelu. Pozyskiwanie urobku odbywało się poprzez roboty strzałowe.

Do 2015 roku wydobyto 71,8 mln ton rudy, z czego uzyskano 3,021 mln ton cynku i 0,869 mln ton ołowiu.

Ze względu na wyczerpywanie się surowca, początek wygaszania kopalni zaplanowano na 2016 rok, jednak ZGH Bolesław otrzymał koncesję na wydobywanie rud ze złoża Klucze, przez to likwidacja kopalni przesunęła się o 3 lata.

29 kwietnia 2020 podjęto decyzję o zaprzestaniu wydobycia z dniem 31 grudnia 2020 roku; likwidacja kopalni pochłonie 140 mln złotych. Na początku stycznia 2022, krótko po zatrzymaniu pomp odwadniających kopalnię, wyschła rzeka Sztoła, która zasilana była wodą z tych pomp. W tym samym czasie, 7 stycznia 2022, zaobserwowano w lesie w Bolesławiu położonym w pobliżu, spore zapadlisko (ok. 12-15 metrów głębokości i 60-90 metrów średnicy). Zapadlisko to może mieć również związek ze zmianami związanymi z oddziaływaniem wody w likwidowanej kopalni. Niewiele później w wyrobisku dawnej kopalni piasku w Bolesławiu pojawiła się woda, tworząc zalewisko.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Kopalnie w województwie małopolskim Kategoria:Kopalnie cynku Kategoria:Kopalnie ołowiu Kategoria:Olkusz Kategoria:Bolesław (powiat olkuski)