Rada Dowództwa Rewolucji – naczelny organ władzy wykonawczej i ustawodawczej w Iraku w latach 1968–2003, od objęcia władzy przez partię Baas drogą zamachu stanu do obalenia rządów Saddama Husajna po interwencji amerykańskiej.
Historia Rada Dowództwa Rewolucji w Iraku została utworzona 18 lipca 1968, dzień po przeprowadzeniu przez iracką partię Baas udanego zamachu stanu. Od początku była najwyższym organem władzy zarówno wykonawczej, jak i ustawodawczej w Iraku pod rządami baasistówM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 114-116.. W pierwszym składzie Rady znalazło się trzech czołowych działaczy partii Baas (Ahmad Hasan al-Bakr, Salih Mahdi Ammasz oraz Hardan at-Tikriti), dwóch działaczy niezwiązanych z nią bliżej, ale gotowych podporządkować się polityce pierwszej grupy (Hammad Szihab, Sadun Ghajdan) oraz dwóch bezpartyjnych wojskowych (Abd ar-Razzak an-Najif, Ibrahim Abd ar-Rahman ad-Da'ud). Już 30 lipca baasiści zmusili jednak dwóch ostatnich do opuszczenia Iraku. Niezależnie od Rady po zamachu stanu utworzony został rząd z Ahmadem Hasanem al-Bakrem na czele, jednak faktycznie kluczowe kwestie rozstrzygane były na forum Rady. Jej status najwyższej władzy ustawodawczej i wykonawczej potwierdziła przyjęta we wrześniu 1968 tymczasowa konstytucja iracka, w której zapisano, że Rada odpowiada za swoje działania jedynie przed iracką partią Baas, i ta podległość była jednak w praktyce iluzoryczna. Przy Radzie działało Biuro Bezpieczeństwa, odpowiedzialne przed prezydentem, zajmujące się inwigilacją opozycji politycznej i religijnejM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 121..
W pierwszych latach po zamachu stanu z lipca 1968 najbardziej wpływowym politykiem w Radzie był al-Bakr, jednak jego władza nie była nieograniczona. Marion Farouk-Sluglett i Peter Sluglett określają faktyczny ustrój ówczesnego Iraku jako kolektywną dyktaturę. W irackiej propagandzie podkreślano, że decyzje w państwie były podejmowane kolektywnieM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 136.. Początkowo w składzie Rady dominowali wojskowi, jednak już w 1969 włączono do niej grupę zawodowych działaczy partii Baas wywodzących się z tzw. sunnickiego trójkątaM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 120.. We wrześniu najpotężniejszą postacią w Radzie był już Saddam Husajn, który zdołał doprowadzić do usunięcia z niej najpoważniejszych konkurentów (Saliha Mahdiego Ammasza i Hardana at-Tikritiego) lub zmarginalizować ichM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 135.. Ahmad Hasan al-Bakr ostatecznie stracił dawną pozycję w 1977, gdy zrzekł się stanowiska ministra obronyM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 207,. W tym samym roku do Rady dokooptowano grupę nowych działaczy, których wcześniej włączono także do Przywództwa Regionalnego irackiej partii BaasM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 208.. Dwa lata później Saddam Husajn przeprowadził czystkę w Radzie, ogłaszając, że pięciu jej członków, w tym tacy, którzy przez wiele lat byli jego współpracownikami, planowało zamach na jego życie. Pokazowemu procesowi nad politykami przewodniczył członek Rady, Na'im Haddad, a ich wymuszone zeznania emitowano w telewizjiM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 209..
Rada Dowództwa Rewolucji straciła na faktycznym znaczeniu po skonsolidowaniu dyktatorskiej władzy przez Saddama HusajnaM. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 305..
Radę Dowództwa Rewolucji zlikwidowano w ramach polityki debasyfikacji po tym, gdy rządy Saddama Husajna zostały obalone przez interwencję Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników.
Skład Rady +Członkowie Rady Dowództwa RewolucjiNazwiskoData włączeniaData wykluczeniaAhmad Hasan al-Bakr18 lipca 1968Zrezygnował z członkostwa w Radzie w 1979.Salih Mahdi Ammasz18 lipca 1968wrzesień 1971Hardan at-Tikriti18 lipca 1968październik 1970Abd ar-Razzak an-Najif18 lipca 196830 lipca 1968Ibrahim Abd ar-Rahman ad-Da'ud18 lipca 196830 lipca 1968Hammad Szihab18 lipca 1968Pozostawał w radzie do śmierci podczas zamachu stanu Nazima Kazzara w 1973.Sadun Ghajdan18 lipca 1968czerwiec 1982M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 210.Saddam Husajnlistopad 1969Pozostawał w radzie do obalenia jego dyktatorskich rządów w 2003.Abd Allah Sallum as-Samarra'ilistopad 19691970Abd al-Chalik as-Samarra'ilistopad 1969lipiec 1973Szafik al-Kamalilistopad 19691970Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 729. lub 1973M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 163.Abd al-Karim asz-Szajchlilistopad 1969wrzesień 1971Murtada al-Hadisilistopad 1969czerwiec 1974Taha Jasin Ramadanlistopad 1969Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Salah Umar al-Alilistopad 19691973Izzat Mustafalistopad 1969marzec 1977Izzat Ibrahim ad-Durilistopad 1969Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Burhan ad-Din Mustafawrzesień 1977Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Na’im Haddadwrzesień 1977M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 211.1986Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 237.Tajjih Abd al-Karimwrzesień 1977Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Tahir Taufik al-Aniwrzesień 1977Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Abd al-Fattah Ibrahim al-Jasinwrzesień 1977Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Hasan al-Amiriwrzesień 1977Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Dżafar Kasim Hammudiwrzesień 1977Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Tarik Azizwrzesień 1977Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Abd Allah Fadil Abbaswrzesień 1977Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Adnan Chajr Allahwrzesień 1977Pozostawał w radzie do śmierci w katastrofie helikoptera 4 maja 1989M. Farouk-Sluglett, P. Sluglett, Iraq..., s. 273-274.Sadun Szakirwrzesień 1977Odszedł na emeryturę w 1990Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 731.Muhji Abd al-Husajn al-Maszhadiwrzesień 1977Skazany na śmierć i stracony na przełomie lipca i sierpnia 1979Adnan al-Hamdaniwrzesień 1977Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 730.Muhammad Ajiszwrzesień 1977Muhammad Mahdżubwrzesień 1977Ghanim Abd al-Dżalilwrzesień 1977Tarik Hammad al-Abd Allahlipiec 1979Członek Rady do jej rozwiązania w 2003Taha Muhji ad-Din Marufczerwiec 1982Ali Hasan al-Madżidwrzesień 1991Muhammad Hamza az-Zubajdiwrzesień 1991Ghareeb E., Dougherty B.: Historical..., s. 732.2001Mizban Chidr Hadiwrzesień 1991Członek Rady do jej rozwiązania w 2003.Latif Nusajjif Dżasimluty 1994Muhammad Zimam Abd ar-Razzakluty 1994Abd al-Baki Abd al-Karim as-Sadunluty 1994Samir Abd al-Aziz an-Nadżmluty 1994Adil Abd Allahluty 1994Aziz Salih an-Numanluty 1994Kusajj Husajnmaj 2001Jahja Abd Allah al-Abudimaj 2001Uklah Abu Sakrmaj 2001Raszid Ta'an Kazimmaj 2001Fadil Mahmud Gharibmaj 2001Muhsin Chadr al-Chafadżimaj 2001Huda Salih Mahdi Ammaszmaj 2001Członkini Rady do jej rozwiązania w 2003.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Irak w XX wieku