Franc Mychajłowycz Kokowski, ukr. Франц Михайлович Коковський; pol. Franciszek Kokowski; ps. Франц Михайлів – Franc Mychajłiw, Богдан Левченко – Bohdan Łewczenko (ur. 17 września 1885 w Brzeżanach, zm. 9 września 1940 w Tarnopolu) – ukraiński doktor praw, adwokat, sędzia, pisarz, dziennikarz, tłumacz, językoznawca, antropolog, działacz społeczny i kulturalny.

thumb|240px|Tablica pamiątkowa w Brzeżanach

Życiorys Urodził się w 1885. W 1906 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Brzeżanach (wzmiankowany jako Franciszek Kokowski). W 1906 podjął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego, skąd został wydalony na początku 1907 za udział w demonstracji studenckiej przeciwko polonizacji w szkołach; był osadzony w areszcie. Kształcił się na uniwersytetach w Grazu, Czerniowcach, a później od 1910 do 1911 na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Uzyskał tytuł naukowy doktora.

Po zakończeniu I wojny światowej w okresie istnienia Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej na przełomie 1918/1919 był komisarzem miejskim miasta Kozowa. W okresie II Rzeczypospolitej pracował jako adwokat w Brzeżanach (1921), sędzia Sądu Powiatowego w Podhajcach, od 1928 (mianowany 4 kwietniaRuch służbowy w sądownictwie. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawiedliwości”. 9, s. 140, 1 maja 1928.) sędzia Sądu Okręgowego w Sanoku. W 1934 został pozbawiony urzędu przez władze polskie. W połowie lat 30. XX wieku jako emerytowany sędzia SO był członkiem sanockiego koła Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów RP w Sanoku. Wrócił do Brzeżan, gdzie pracował jako prawnik, szef oddziału organizacji Silśkyj Hospodar, a w 1936 był współzałożycielem muzeum im. Andrija Czajkowskiego.

Od 1907 do 1939 działał w organizacji „Ridna Szkoła”, od 1917 był działaczem „Proswity”. W 1931 był jednym z założycieli Towarzystwa Muzealnego „Łemkowszczyzna” w SanokuEdward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne. Środowisko kulturalne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918-1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 613.. 25 lipca 1934 został wybrany członkiem zarządu Towarzystwa Przyjaciół Ziemi SanockiejEdward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne, Środowisko kulturalne, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 616..

Publikował poezje na łamach czasopism. Pracował jako dziennikarz gazety „Nasz Łemko” (ukr. „Наш Лемко”). Był także tłumaczem, m.in. literatury niemieckojęzycznej. W późniejszych czasach publikował prozę. 15 czerwca 1930 zorganizowano w Sanoku uroczystość z okazji 30 lecia pracy naukowo-literackiej Kokowskiego.

Po wybuchu II wojny światowej i klęsce polskiej wojny obronnej stanął na czele tymczasowej rady dla utrzymania porządku w Brzeżanach. Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany w grudniu 1939 wraz z synem Stepanem Tarasem (ur. 1913). Zmarł 9 września 1940 w więzieniu w Tarnopolu.

Na budynku, mieszczącym w przeszłości sąd w Brzeżanach, została ustanowiona tablica upamiętniająca ostatni polityczny proces w państwie polskim z 14 września 1939, w trakcie którego obrońcą był dr Franc Kokowski.

Wybrane publikacje Kulturnyj ruch na Łemkiwszczyni (1936) Schidnimy meżamy Łemkiwszczyny (1937)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum Brzeżańskiego Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Adwokaci II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Działacze „Proswity” Kategoria:Ludzie kultury związani z Sanokiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Brzeżanach Kategoria:Ludzie związani z Podhajcami Kategoria:Politycy Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej Kategoria:Sędziowie sądów okręgowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Ukraińcy związani z Sanokiem Kategoria:Ukraińscy adwokaci Kategoria:Ukraińscy językoznawcy Kategoria:Ukraińscy pisarze Kategoria:Ukraińscy poeci Kategoria:Ukraińscy prawnicy Kategoria:Ukraińscy tłumacze Kategoria:Ukraińscy działacze społeczni Kategoria:Ukraińskie ofiary prześladowań komunistycznych 1917–1991 Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Urzędnicy związani z Sanokiem (II Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1940