Michał Attaleiates (gr. Μιχαήλ Ἀτταλειάτης, ur. ok. 1030/1035, zm. ok. 1085) – bizantyński historyk z XI wieku.
Życiorys Urodzony blisko lub w Attalei. Za czasów panowania Konstantyna X Dukasa, został sędzią (gr. krites) oraz senatorem w Konstantynopolu. Po przejęciu władzy przez Romana IV Diogenesa, został promowany na sędziego wojska (gr. krites tou stratopedou) oraz uzyskał tytuł patryczjusza (gr. patrikios). Pomimo przegranej pod Manzikertem przez Romana i przejęciu władzy przez Michała VII Dukasa, nie utracił swojej pozycji. Nowemu władcy zadedykował swoją prace o prawie Ponema Nomika. Dwukrotnie żonaty, wpierw z Sofią, a następnie Ireną, z którą miał syna Teodora.
Dzieła Ponema Nomikon – streszczenie praw zawartych w Basilica (zbiorze praw skomponowanych przez Leona VI Filozofa). Praca była dość popularna, gdyż odnaleziono 24 jej kopie, dodatkowo korzystał z niej Konstantyn Harmenopoulos przy tworzeniu swojej pracy poświęconej prawu rzymskiemu Hexabiblos. Diataxis – opis fundacji przetrwał w dwóch egzemplarzach, jeden z oryginalnym autografem znajduje się w Narodowej Bibliotece w Atenach, druga kopia z XVII wieku znajduje się w bibliotece patriarchatu w Stambule. Dokument potwierdza fundacje klasztoru w Konstantynopolu oraz domu dla biednych w Raidestos. Diataxis przedstawia historię Michała od narodzin aż po zapuszczenie korzeni w Konstantynopolu. Dodatkowo wskazuje na jego powiązania z miastami w Tracji: Raidestos oraz Selymbrią. Historia – napisana w latach 1079-1080. Obejmuje ona okres lat 1034-1080Helena Cichocka, Attaliates Michał [w:] Encyklopedia kultury bizantyńskiej, red. Oktawiusz Jurewicz, Warszawa 2002, s. 61.. Dzieło to było źródłem dla Nicefora Bryenniosa, Anny Komneny i Jana Zonarasa. Attaleiates jest także prawdopodobnie autorem Zbioru psalmów autorów rożnej proweniencjiOktawiusz Jurewicz, Historia literatury bizantyńskiej, wyd. 2, Wrocław 2002, s. 161-162.. Praca jest formą dialogu z kroniką Michała Psellosa.
Przypisy
Bibliografia Helena Cichocka, Attaliates Michał [w:] Encyklopedia kultury bizantyńskiej, red. Oktawiusz Jurewicz, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2002, s. 61. Oktawiusz Jurewicz, Historia literatury bizantyńskiej. Zarys, wyd. 2, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 2007, s. 161-162. Michael Attaleiates, The History, trans. Anthony Kaldellis & Dimitris Krallis, (Cambridge/Mass.: Harvard University Press, 2012), pp IX-XI. Dimitris Krallis, Serving Byzantium’s Emperors The Courtly Life and Career of Michael Attaleiates, 2019. Dimitris Krallis, "Michael Attaleiates as a Reader of Psellos" in Barber Ch. ed., Reading Michael Psellos (Leiden, 2006): 167–191 John Haldon, "The Krites tou Stratopedou: a new office for a new situation?," Travaux et mémoires 14 (Paris, 2002): 279–86
Linki zewnętrzne
Kategoria:Bizantyńscy historycy 867–1081 Kategoria:Urodzeni w XI wieku Kategoria:Zmarli w XI wieku