Kolej Jekateryninska (ros. Екатерининская железная дорога, Jekatierininskaja żeleznaja doroga) – historyczna kolej w Imperium Rosyjskim, zbudowana między 1882 a 1904 rokiem, łącząca Donieckie Zagłębie Węglowe z Krzyworoskim Zagłębiem Rud Żelaza, na terenie obecnej Ukrainy.
Kolej przechodziła przez obszary guberni charkowskiej, chersońskiej, taurydzkiej, jekaterynosławskiej, Obwodu Wojska Dońskiego. Odgrywała dużą rolę w rozwoju przemysłu metalurgicznego na południowym obszarze Imperium Rosyjskiego i w eksporcie jego produktówN. Konariew (red.), Żeleznodorożnyj..., s. 130.. Kolej Jekateryninska od początku była własnością państwa.
thumb|upright=1.8|Obecna sieć kolejowa Ukrainy Główne linie (w nawiasach data otwarcia): Rostów nad Donem – Gorłówka (1869) Debalcewo – Zwieriewo, Debalcewo – Mariupol (1882) Jasynuwata – Synelnykowe – Jekaterynosław (obecny Dniepr) – Dołynśka (1884) Dowhyncewe (ob. część Krzywego Rogu) – Werchiwcewe, Debalcewo – Millerowo, Czapłyne – Berdiańsk (1898) Debalcewo – Kupiańsk (1901) Dowhyncewe – Wołnowacha (1904)
W 1913 r. długość linii wynosiła 2827 wiorst (3045 km), w tym 1062 wiorst (1144 km) linii dwutorowych. Tabor obejmował 1250 parowozów, 37 072 wagonów towarowych i 995 pasażerskich.
Kolej posiadała duże warsztaty kolejowe w Jekaterynosławiu (największe w Rosji) oraz mniejsze w innych miastach. Na początku XX wieku była koleją o najintensywniejszym ruchu towarowym w Rosji. Z większych obiektów inżynieryjnych, w przebiegu kolei był m.in. most na rzece Dniepr w Jekaterynosławiu i most na Ingulcu.
Kolej utrzymywała 18 szkół kolejowych.
Po zdobyciu władzy przez bolszewików na skutek rewolucji październikowej, kolej została w maju 1918 włączona do sieci kolei podległych Ludowemu Komisariatowi Transportu (NKPS).
Przypisy
Bibliografia N. Konariew (red.), Żeleznodorożnyj transport. Encykłopedija, Moskwa, 1995.
Kategoria:Historia kolei w Rosji Kategoria:Transport w Imperium Rosyjskim Kategoria:Transport kolejowy na Ukrainie