Okręty podwodne typu Circé – francuskie okręty podwodne z początku XX wieku i okresu I wojny światowej. W latach 1905–1909 w stoczni zbudowano dwa okręty tego typu. Jednostki weszły w skład Marine nationale w 1909 roku. Obie jednostki stracono: 7 lipca 1914 roku w wyniku kolizji „Circé” zatopiła „Calypso”, sama ginąc od torpedy austro-węgierskiego okrętu podwodnego SM U-47 20 września 1918 roku.

Projekt i budowa Okręty podwodne typu Circé zamówione zostały 8 października 1904 roku na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1904 roku. Jednostki zaprojektował inż. Maxime Laubeuf, powiększając swój poprzedni projekt (Aigrette) i dostosowując go do napędu dwuśrubowego.

Obie jednostki zbudowane zostały w w Tulonie. Stępki okrętów położono w 1905 roku, a zwodowane zostały w 1907 roku. Nazwy okrętów nawiązywały do mitologicznych postaci: wróżbitki Kirke i nimfy Kalipso.

Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby „Circé” (Q47) Arsenal de Toulon 1905 13 września 1907 1909 „Calypso” (Q48) 22 października 1907

Dane taktyczno–techniczne Jednostki typu Circé były średniej wielkości okrętami podwodnymi o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 47,1 metra, szerokość 4,9 metra i zanurzenie 3 metry. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 351 ton, a w zanurzeniu 491 ton. Okręty napędzane były na powierzchni przez dwa silniki Diesla MAN o łącznej mocy 630 koni mechanicznych (KM). Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Hillairet-Huguet o łącznej mocy 460 KM. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 11,9 węzła na powierzchni i 7,7 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 2160 Mm przy prędkości 8 węzłów w położeniu nawodnym oraz 98 Mm przy prędkości 3,5 węzła pod wodą (lub 44 Mm przy prędkości 5,1 węzła). Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 40 metrów.

Okręty wyposażone były w sześć zewnętrznych wyrzutni torped kalibru 450 mm (w tym dwie systemu Drzewieckiego), z łącznym zapasem 6 torped. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło działo pokładowe kal. 47 mm M1902 L/50. Załoga pojedynczego okrętu składała się z 22 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Przebieg służby Oba okręty typu Circé zostały wcielone do służby w Marine nationale w 1909 roku. Jednostki otrzymały numery ewidencyjne Q47 i Q48. Oba okręty pełniły służbę na Morzu Śródziemnym. 7 lipca 1914 roku na redzie Tulonu „Circé” zderzył się przypadkowo z bliźniaczą „Calypso”, która zatonęła. Po wybuchu działań wojennych „Circé” operowała na Adriatyku. 25 maja 1917 roku okręt zatopił niemiecki podwodny stawiacz min SM UC-24. 20 września 1918 roku „Circé” zatonęła storpedowana nieopodal Kotoru przez austro-węgierski okręt podwodny SM U-47. Z załogi ocalała tylko jedna osoba. Okręt został odznaczony Krzyżem Wojennym.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia