Szczepan Jan Pilecki h. Leliwa (ur. 26 grudnia 1892 w Przemyślu, zm. 11 listopada 1939 w Lasach Piaśnickich) – wicemarszałek Gminy Polskiej Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku, znawca literatury polskiej, działacz polskich organizacji wojskowych, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się w rodzinie szlacheckiej. Ojciec – Marceli (1857–1924) był inżynierem, architektem i budowniczym w Przemyślu, matka – Maria Czarnota-Bojarska (1863–1937), była córką Alfreda inżyniera budowlanego i działacza społecznego ze Lwowa. W roku 1911 ukończył przemyskie c.k. Gimnazjum nr 1. Rok później rozpoczął na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego studia, które ukończył w roku 1918. W roku 1919 uzyskał tytuł doktora prawa na tejże uczelniCorpus Studiosorum Universitatis Iagellonicae 1850/51-1917/18. O-Q, red. K.Stopka, Kraków 2011.. Podczas I wojny światowej walczył w armii austriackiej na froncie karpackim, a następnie włoskim. W latach 1918–1921 w szeregach formacji artyleryjskiej Wojska Polskiego. W 1919 roku brał udział w walkach z Czechosłowacją o Śląsk Cieszyński. Po przejściu do rezerwy uzupełnił wykształcenie z zakresu bankowości i przeniósł się do Gdańska, gdzie od początku 1924 roku pracował jako dyrektor tamtejszego oddziału Ziemskiego Banku Kredytowego we Lwowie. W roku 1926 rozpoczął pracę w oddziale Polskiej Agencji Drzewnej, został członkiem gdańskiego Polskiego Klubu Wioślarskiego, którego był wiceprezesem w latach 1925–1926. Pracował także w szkolnictwie jako:
nauczyciel kontraktowy w Państwowej Szkole Handlowej w Warszawie w roku 1931, nauczyciel etatowy w Żeńskiej Szkole Przemysłowo-Handlowej w Poznaniu w roku 1932.
Oddelegowany w roku 1932 do Gdańska do pracy w Polskiej Wyższej Szkole Handlowej Macierzy Szkolnej, w której nauczał ekonomii społecznej, towaroznawstwa, historii handlu, dokumentacji i prawa handlowego. W tym czasie dał się poznać jako aktywny działacz polonijny:
członek Towarzystwa Przyjaciół Nauki i Sztuki, opiekun szkolnego koła Ligi Obrony Powietrznej Państwa, działacz tajnego Związku Strzeleckiego („Strzelcu”), od 1933 roku członek zarządu i komisji szkolno-oświatowej Macierzy Szkolnej, począwszy od roku 1937 członek Zarządu Głównego Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku od 1937 roku wicemarszałek Rady Delegatów Gminy Polskiej Związku Polaków, współpracownik Polskiej Organizacji Wojskowej, uczestnik tajnych kursów teoretycznych dowodzenia w Gdańsku i na terenie Polski, autor podręczników: Prawoznawstwo, Towaroznawstwo wydanych w 1938 roku przez Wydawnictwo Wyższej Szkoły Handlowej Macierzy Szkolnej w Gdańsku.
Aresztowany 1 września 1939 roku, był przetrzymywany w więzieniu gdańskim. W wyniku represji obejmujących Polaków po wybuchu II wojny światowej został rozstrzelany w masowej egzekucji polskiej inteligencji w lasach piaśnickich 11 listopada 1939 roku (niektóre źródła podają datę 23 października 1939 lub 22 marca 1940 roku w Stutthofie).
Po roku 1945 jego imieniem nazwano jedną z ulic gdańskiej dzielnicy Wrzeszcz (przed wojną ulica nosiła nazwę Gustav-Radde-Weg). Obecnie jego imię nosi tramwaj PESA Swing.
Żona, gdańszczanka niemieckiego pochodzenia, Elisabeth Loesdau, w trakcie II wojny światowej wyjechała do Niemiec; syn Janusz Pilecki (ur. 1927 w Gdańsku), zamieszkały w Monachium, jest tłumaczem polskiej literatury na język niemiecki (tłumaczył m.in. utwory Marka Hłaski), muzykologiem (używa nazwiska Hans von Piletzki).
W czasie I wojny światowej w czasie od 7 kwietnia 1915 roku do 22 lipca 1916 roku Szczepan Pilecki pisał pamiętnik, który został opublikowany w książce: Na Frontach I Wojny Światowej. Pamiętniki Szczepan Pilecki, Bolesław SkąpskiNa Frontach I Wojny Światowej. Pamiętniki Szczepan Pilecki, Bolesław Skąpski, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2015..
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2810 – 28 lutego 1921 Krzyż Walecznych dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 22 kwietnia 1938. „za zasługi na polu pracy społecznej w Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny”. Krzyż za Obronę Śląska Cieszyńskiego II kl. – 2 października 1919 Medal Pamiątkowy za Obronę Śląska Cieszyńskiego Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Gdańskiej Macierzy Szkolnej Kategoria:Ludzie urodzeni w Przemyślu Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem za Obronę Śląska Cieszyńskiego II klasy Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Obronę Śląska Cieszyńskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary zbrodni w Piaśnicy Szczepan Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy autorzy podręczników szkolnych Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-czechosłowackiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1939