Gabinet Naczelnego Wodza – organ pracy Naczelnego Wodza „dla całości spraw Sił Zbrojnych (wojska, lotnictwa i marynarki wojennej)” w latach 1939–1947.

Na podstawie rozkazu L.dz. 397/Tjn.O.I./Og.Org./40 z 30 sierpnia 1940 roku Organizacja Naczelnych Władz Sił Zbrojnych zostało utworzone Biuro Naczelnego Wodza w składzie: Gabinet Ministra (Referat Odznaczeń i Referat Darów), Oficer Sztabowy do Zleceń, Adiutantura. Szef Gabinetu Ministra był jednocześnie szefem Biura NW i pełnił obowiązki sekretarza Kapituły Orderu Virtuti Militari. Oficer Sztabowy do Zleceń miał „załatwiać sprawy specjalne, poruczone przez Naczelnego Wodza i Ministra Spraw Wojskowych”. Referat Darów zajmował się „akcją propagandy i zbiórką darów dla Polskich Sił Zbrojnych”. Do kompetencji Referatu Odznaczeń należały sprawy związane „z nadawaniem odznaczeń polskich oraz przyjmowaniem odznaczeń obcych przez żołnierzy polskich”, natomiast w gestii szefa Gabinetu Ministra znalazły się sprawy reprezentacyjne oraz sprawy związane z nadawaniem sztandarów i ustalaniem przepisów mundurowych. Do składu osobowego Biura należał Naczelny Wódz. Poza nim, zgodnie z etatem, Biuro liczyło wówczas 4 oficerów sztabowych, 4 oficerów starszych i młodszych, 1 podoficera, 1 szeregowego oraz 2 urzędników (maszynistki).

Na podstawie rozkazu L.dz. 236/Tjn./O.I./Og.Org./41 z 31 stycznia 1941 roku na bazie dotychczasowego Biura Naczelnego Wodza zostały zorganizowane dwie odrębne instytucje, a mianowicie: Gabinet Ministra Spraw Wojskowych, podległy bezpośrednio Ministrowi Spraw Wojskowych i Adiutantura Generalna Naczelnego Wodza, podległa bezpośrednio Naczelnemu Wodzowi. Zakres prac Gabinetu i Adiutantury pozostał niezmieniony, jednocześnie zlikwidowane zostało stanowisko oficera sztabowego do zleceń.

Na podstawie rozkazu L.dz. 1165/Tjn./O.I./Og.Org./41 z 10 czerwca 1941 roku z połączenia Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych i Adiutantury Generalnej Naczelnego Wodza powstał Gabinet Naczelnego Wodza i Ministra Spraw Wojskowych. W skład organizacyjny Gabinetu została włączona Kwatera Polowa Naczelnego Wodza, dyslokowana na terenie I Korpusu. Komendant kwatery został podporządkowany służbowo i dyscyplinarnie szefowi Gabinetu. Jednocześnie Naczelny Wódz zarządził, że Archiwum Wojskowe, dyslokowane na terenie I Korpusu, pozostaje nadal częścią składową Kwatery Głównej Sztabu NW, służbowo i dyscyplinarnie podległą bezpośrednio komendantowi KG Sztabu NW. Kwatera Polowa NW i Archiwum Wojskowe, pod względem garnizonowym i gospodarczym, pozostały w podporządkowaniu dowódcy I Korpusu. Szef Gabinetu w stosunku do podległych mu osób wojskowych uzyskał uprawnienia dyscyplinarne dowódcy pułku.

Na podstawie rozkazu L.dz. 681/Tjn./O.I./Og.Org./41 w Gabinecie MSWojsk został ustanowiony Referat Historyczny w składzie jednego oficera sztabowego.

Obsada personalna Gabinetu Szefowie Gabinetu mjr Julian Leski (p.o. od 27 X 1939) płk dypl. kaw. Witold Radecki-Mikulicz (19 XI 1939 - 30 IX 1940) płk dypl. art. Włodzimierz Onacewicz (od 30 IX 1940) mjr / ppłk dypl. Zygmunt Borkowski (od 26 VI 1941) gen. bryg. Tadeusz Pełczyński (1945)

Zastępcy szefa Gabinetu mjr inż. Stefan Zabłocki (od 27 X 1939) mjr piech. Otton Laskowski (31 III 1941 - 13 III 1942) płk dypl. obs. Władysław Bohuszewicz (1945)

Oficerowie sztabowi do zleceń mjr dypl. Zygmunt Borkowski ppłk dypl. Kazimierz Iranek-Osmecki (1945)

Adiutanci adiutant generalny - mjr dypl. Zygmunt Borkowski starszy adiutant przyboczny - rtm. 24 puł Michał Miszke (od 25 VI 1942) adiutant przyboczny - por. mar. Józef Ponikiewski (26 VI 1941 - † 4 VII 1943 → Katastrofa lotnicza w Gibraltarze) adiutant przyboczny - kpt. Marian Piotrowski (do 20 II 1942 → dyspozycja Inspektora Polskich Sił Powietrznych) adiutant przyboczny - por. pil. Czesław Główczyński (od 10 II 1942) adiutant - kpt. obs. Antoni Kiewnarski adiutant - por. rez. piech. Janusz Tyszkiewicz (od 1 VII 1940) adiutant - ppor. Chłapowski adiutant osobisty - kpt. art. Stanisław Jankowski (od 28 V 1945)

Oficerowie szef Kwatery Prasowej - ppłk dypl. Antoni Bogusławski (1945) referent polityczny - ppor. rez. piech. / mjr kaw. cz.w. Józef Lipski komendant Kwatery Polowej NW - rtm. posp. ruszenia kaw. dr Wojciech Biesiadecki (od 26 VI 1941) mjr obs. Wacław Alfred Waltera (od 15 I 1943) kpt. piech. Antoni Dziedzicki (od 1 XII 1941) kpt. piech. Władysław Kłonkowski (od 1 VII 1940) kpt. piech. Stanisław Librewski kpt. rez. lot. Jan Marian Piotrowski rtm. Tadeusz Gosiewski (do 7 IX 1945 → Inspektorat Szkolenia Zawodowego Sił Zbrojnych) rtm. Eugeniusz de Virion rtm. rez. Stefan Adam Zamoyski kierownik kancelarii - kpt. piech. Zdzisław Witt (od 28 III 1942) kpt. aud. rez. Eugeniusz Zdrochecki (7 IX 1940 - 31 XII 1942 → Oddział Personalny Sztabu NW por. rez. kaw. Zygmunt Fudakowski por. rez. kaw. Antoni Marjanowski ppor. rez. piech. Stanisław Kiernik (do 19 XII 1942 → 1 Samodzielna Brygada Strzelców) ppor. rez. / rtm. Jan Leoncjusz Augustyn Tomaszewski (12 V 1942 - 31 X 1945 → Kadra Ewidencyjna Oficerów)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Historia Londynu Kategoria:Jednostki organizacyjne Polskich Sił Zbrojnych