Józef Matecki (ur. 4 grudnia 1896 we Wrześni, zm. 17 września 1969 w Waszyngtonie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Józef Matecki urodził się 4 grudnia 1896 roku we Wrześni, ówczesnym mieście powiatowym rejencji poznańskiej, w rodzinie Józefa i Magdaleny z Jakubowskich.
Na początku I wojny światowej, po ukończeniu gimnazjum gnieźnieńskiego, został wcielony do Armii Cesarstwa Niemieckiego i wysłany na front zachodni, gdzie awansowany został do stopnia sierżanta. U schyłku wojny odbył kurs oficerski w Döberitz. Z końcem grudnia 1918 celem wzięcia udziału w powstaniu wielkopolskim wszedł w skład oddziału Pawła Cymsa w Gnieźnie. Brał udział w walkach przeciwko oddziałom Grenschutz Ost na Pałukach oraz Kujawach. 5 stycznia 1919 roku został ciężko ranny w czasie szturmu dworca w Inowrocławiu. Przestrzelone płuca wymagały długiego leczenia i rehabilitacji. Trafił do szpitala polowego w Pakości, następnie otrzymał przydział do batalionu zapasowego 4 Pułku Strzelców Wielkopolskich.
Pod koniec 1919 roku został przydzielony do Kompanii Przybocznej Naczelnego Wodza. 7 lipca 1920 roku, w czasie wojny z bolszewikami objął dowództwo nad kompanią 65 pułku piechoty. Następnie, od 1921 roku, przez dwa lata dowodził batalionem w 57 pułku piechoty wielkopolskiej w Poznaniu. 23 maja 1923 roku otrzymał przeniesienie do 9 pułku piechoty Legionów w Zamościu na stanowisko pełniącego obowiązki dowódcy batalionu sztabowego. W następnym roku został wyznaczony na stanowisko kwatermistrza pułku. 16 grudnia 1926 roku został zwolniony ze stanowiska oficera przysposobienia wojskowego. 27 stycznia 1930 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 25. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Z dniem 3 listopada 1932 roku został powołany z Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu 1932–1934. Z dniem 1 listopada 1934 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do 21 Dywizji Piechoty Górskiej w Bielsku na stanowisko szefa sztabu. W październiku 1935 roku został przeniesiony do 9 pułku piechoty Legionów na stanowisko dowódcy batalionu. W 1937 przydzielony do Departamentu Dowodzenia Ogólnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie na stanowisko szefa Wydziału Studiów.
Po kampanii wrześniowej 1939 roku przedostał się przez Węgry do Francji, gdzie został oficerem do zleceń generała broni Kazimierza Sosnkowskiego, komendanta głównego Związku Walki Zbrojnej. W lipcu 1940 roku został kierownikiem placówki łącznikowej w Paryżu, po upadku Francji w Londynie, następnie kolejno w Aleksandrii oraz Kairze.
Dwa lata później powrócił do służby liniowej i objął dowództwo jednego z batalionów 3 Dywizji Strzelców Karpackich. 1 lutego 1944 roku został zastępcą dowódcy 1 Brygady Strzelców Karpackich. 12 maja 1944 roku, w czasie bitwy o Monte Cassino, objął dowództwo brygady po rannym pułkowniku Walentym Peszku. Brygadą dowodził do września 1944 roku, kiedy to został odwołany do Londynu przez generała Sosnkowskiego w celu objęcia stanowiska szefa Oddziału VI Sztabu Naczelnego Wodza. W związku ze sprzeciwem Stanisława Mikołajczyka i zwolnieniem generała Sosnowskiego z funkcji Naczelnego Wodza objęcie stanowiska szefa Oddziału Specjalnego nie doszło do skutku. Wiosną 1945 roku został zastępcą dowódcy 4 Dywizji Piechoty.
W 1947 roku, po zwolnieniu z Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych Ameryki. W latach 1948–1963 był zatrudniony w służbie geograficznej (Army Map Service) Armii Stanów Zjednoczonych, w charakterze pracownika kontraktowego. Przez kolejne dwa lata był zatrudniony w Agencji Wywiadowczej Departamentu Obrony. Naznaczony przez gen. Sosnkowskiego do opracowania, przygotowania do druku oraz napisania przedmowy Materiałów Historycznych (Londyn 1966). Mając 70 lat został przeniesiony na emeryturę. Zmarł 17 września 1969 roku w Waszyngtonie. Do śmierci był członkiem Koła Generałów i Pułkowników byłych Wyższych Dowódców, skupionego wokół osoby generała broni Władysława Andersa.
Żonaty dwukrotnie. Najpierw z Wandą Żakowską, z którą miał dwie córki. Żona przed wojną była zatrudniona w Ambasadzie USA w Warszawie. Następnie z niewymienioną przrz źródła z imienia Amerykanką.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 10448 Krzyż Niepodległości – 19 czerwca 1938 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” zamiast uprzednio nadanego Medalu Niepodległości (). Krzyż Walecznych „za czyny męstwa i odwagi wykazane w bojach toczonych w latach 1918–1921” Złoty Krzyż Zasługi – 11 marca 1932 „za zasługi na polu sportu strzeleckiego”.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrześni Kategoria:Ludzie związani z Waszyngtonem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie Przysposobienia Wojskowego Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii włoskiej 1943–1945 Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Pułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1969 Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej Kategoria:Kwatermistrzowie 9 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Szefowie sztabu 21 Dywizji Piechoty Górskiej Kategoria:Oficerowie dowództwa 4 Dywizji Piechoty (PSZ) Kategoria:Dowódcy 1 Brygady Strzelców Karpackich