Kabassu

Kabassu (Cabassous) – rodzaj ssaków z podrodziny Tolypeutinae w obrębie rodziny bolit (Tolypeutidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 290–490 mm, długość ogona 90–200 mm, długość ucha 14–44 mm, długość tylnej stopy 60–86 mm; masa ciała 1–6,4 kg.

Nazewnictwo W polskiej literaturze zoologicznej nazwa zwyczajowa „kabassu” używana była dla określenia gatunku Cabassous unicinctus. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” zaproponowano nazewnictwo dwuczłonowe i dla C. unicinctus zaproponowano nazwę kabassu jednopaskowy. Nazwa rodzajowa „kabassu” została w publikacji PAN zarezerwowana dla rodzaju Cabassous.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1831 roku amerykański zoolog Henry McMurtrie w książce swojego autorstwa o tytule Królestwo zwierząt zorganizowane zgodnie ze swoją organizacją. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) kabassu jednopaskowy (C. unicinctus).

Etymologia Xenurus: xenos ‘obcy, dziwny’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Dasypus gymnurus: (= Dasypus unicinctus ). Cabassous (Cabassus): fr. nazwa Cabassou lub Kabassou dla pancerników, od karib. nazwy capacou dla pancerników. Arizostus: gr. intensywny przedrostek αρι- ari-; ζωστος zōstos ‘przepasany, opasany’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Tatus gymnurus (= Loricatus tatouay ). Tatoua: , , „pancernik” (rodzime nazwy pancernika w Paragwaju i innych częściach Ameryki Południowej). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Dasypus unicinctus . Ziphila: etymologia niejasna, Gray nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ziphila lugubris (= Dasypus unicinctus ). Lysiurus: gr. λυσιος lusios ‘uwalniający, wyzywający’; ουρα oura ‘ogon’.

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxCabassous centralis (G.S. Miller, 1899)kabassu północny gatunek monotypowypołudniowy meksyk (stan Chiapas) przez Amerykę Centralną do północno-zachodniej Wenezueli, zachodniej Kolumbii i północno-zachodniego Ekwadoru, na zachód od Andów; zakres wysokości: 0–3000 m n.p.m.DC: 30–38 cmDO: 13–18 cmMC: 2–3,5 kgcentruj|150pxCabassous unicinctus(Linnaeus, 1758)kabassu jednopaskowygatunek monotypowylas amazoński na wschód od Andów w Kolumbii, Wenezueli, regionie Gujana, Ekwadorze, Peru, Boliwii i BrazyliiDC: 35–45 cmDO: 14–21 cmMC: 2–3,8 kgCabassous squamicaudis (P.W. Lund, 1845)gatunek monotypowyCerrado i otwarte obszary we wschodniej Boliwii, wschodnim Paragwaju (departamenty Amambay i San Pedro) i środkowej Brazylii (stany Mato Grosso i Mato Grosso do Sul)DC: 29–40 cmDO: 9–14 cmMC: 1,3–2,7 kgcentruj|150px Cabassous tatouay(A.G. Desmarest, 1804) kabassu wielkigatunek monotypowywschodnia i południowa Brazylia, wschodni Paragwaj i północno-wschodnia Argentyna (prowincje Misiones i północna część Corrientes) oraz środkowy i wschodni Urugwaj (na południe do północnej części departamentu Maldonado) DC: 36–49 cmDO: 15–20 cmMC: 3,6–6,4 gcentruj|150pxCabassous chacoensisWetzel, 1980kabassu argentyńskigatunek monotypowyGran Chaco w zachodnim Paragwaju i północnej Argentynie (prowincja Formosa na południe do prowincji San Luis; niepotwierdzony w południowo-wschodniej Boliwii i Brazylii (stan Mato Gross do Sul)DC: 30–35 cmDO: 9–10 cmMC: 1–1,5 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia.

Opisano również gatunek wymarły znany ze szczątków subfosylnych z Brazylii: Cabassous antiquus

Uwagi

Przypisy Nazwy polskie za:

Bibliografia

Kategoria:Bolity -