Muchodławka rajska (Terpsiphone paradisi) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny monarek (Monarchidae). Zamieszkuje środkową i południową Azję. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Taksonomia Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego gatunek opisał Karol Linneusz w 1758 w 10. wydaniu Systema Naturae. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Corvus paradisi, a jako miejsce typowe wskazał Indie. Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza muchodławkę rajską w rodzaju Terpsiphone. Wyróżnia 3 podgatunki. Dawniej gatunek ten był szerzej ujmowany. Niektórzy autorzy uznawali muchodławkę rajską i czarnosterną (T. atrocaudata) za jeden gatunek ze względu na hybrydyzację. Autorzy Handbook of the Birds of the World (2006) wyróżnili 14 podgatunków muchodławki rajskiej. Później jednak z T. paradisi wyodrębniono trzy gatunki: muchodławkę indochińską (T. affinis), muchodławkę chińską (T. incei) i muchodławkę floreską (T. floresi).
Podgatunki i zasięg występowania IOC wyróżnia następujące podgatunki: T. p. leucogaster (Swainson, 1838) – obszary lęgowe od zachodniego Tienszanu na południe po północny Afganistan, północny Pakistan, północno-zachodnie i północno-centralne Indie oraz zachodni i centralny Nepal; zimowiska leżą we wschodnim Pakistanie i na Półwyspie Indyjskim. T. p. paradisi (Linnaeus, 1758) – centralne i południowe Indie, centralny Bangladesz i południowo-zachodnia Mjanma; poza sezonem lęgowym także Sri Lanka. T. p. ceylonensis (Zarudny & Härms, 1912) – Sri Lanka.
Morfologia Długość ciała bez ozdobnych sterówek wynosi około 20 cm; ozdobne sterówki samca mogą wystawać o kolejne 30 cm. Masa ciała 16–22 g. Na głowie muchodławki rajskie mają czub. Samce występują w dwóch odmianach barwnych (patrz: polimorfizm), ciemnej i jasnej. Samce ciemnej odmiany mają ciemnoniebieskie, opalizujące ciemię kontrastujące z szarym gardłem i bokami głowy, u niektórych podgatunków także i gardło oraz pozostała część głowy są czarne i połyskujące. Wierzch ciała rdzawy, ogon jaśniejszy. Samce jasnej odmiany są całe białe z połyskliwą, niebieskoczarną głową oraz czarnymi lotkami I rzędu i stosinami pozostałych lotek. Samice są upierzone tak jak samce, nie mają jednak ozdobnych wydłużonych sterówek.
Ekologia i zachowanie Muchodławki rajskie występują przeważnie w gęstych lasach i zadrzewieniach. Żywią się owadami i pająkami.
Lęgi Okres lęgowy w Indiach i Pakistanie trwa od marca do sierpnia. Gniazdo ulokowane jest na drzewie, ma kształt kubka. Zniesienie liczy zwykle 3–4 jaja. Samica wysiaduje je przez 14–16 dni. Młode opuszczają gniazdo po 12 dniach życia.
Status zagrożenia IUCN uznaje muchodławkę rajską za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) od 2016 roku (od czasu zaakceptowania przez BirdLife International zmian w systematyce tego gatunku). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako zazwyczaj pospolity w obrębie swego zasięgu występowania. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Monarki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza