Jadwiga Jurkszus-Tomaszewska (ur. 13 września 1918 w Sankt-Petersburgu, zm. 11 października 1996 w Toronto) – polska pisarka, reporterka, krytyk literacki.
Życiorys Ukończyła gimnazjum w Nowogródku, na następnie studiowała filologię polską na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Na początku 1940 przedostała się do Warszawy, pracowała w Radzie Głównej Opiekuńczej pomagając uchodźcom ze wschodniej i zachodniej Polski. Równocześnie studiowała na tajnych kompletach Uniwersytetu Warszawskiego z zakresu dziennikarstwa, współpracowała z konspiracyjną prasą oraz była łączniczką w szeregach Armii Krajowej używając pseudonimów Wiśka, Ada, 909. Również jako łączniczka I Oddziału Organizacyjnego Komendy Głównej Armii Krajowej uczestniczyła w powstaniu warszawskimJadwiga Jurkszus, Powstańcze biografi na portalu 1944.pl, po jego upadku została aresztowana i uwięziona w obozie jenieckim. Po zakończeniu działań wojennych podjęła decyzję o pozostaniu na emigracji, zamieszkała w Belgii, gdzie ukończyła na Université Libre de Bruxelles studia dziennikarskie uzyskując tytuł Licence en Journalism i prowadziła działalność naukową. W 1949 otrzymała zaproszenie z Instytutu Europy Południowo-Wschodniej przy Uniwersytecie Ottawy i wyjechała do Kanady, otrzymała tam etat wykładowcy literatury polskiej. W 1951 na Uniwersytecie Montrealskim przedstawiła pracę doktorską pt. „Le roman familial polonais comparé avec le méme genre dans la litératur mondiale”, a po jej obronie przeprowadziła się do Toronto, gdzie przez dwadzieścia pięć lat pracowała zawodowo w Ministerstwie Imigracji i Zatrudnienia. W latach 60. XX-wieku redagowała pierwsze w Kanadzie polskie pismo literackie „Prąd”, od 1961 do 1964 była redaktorem dodatku literackiego do „Głosu Polskiego”. Publikowała na łamach „Kultury”, „Orła Białego”, „Wiadomości”, „Oficyny Poetów” i w „Tygodniku Polskim” równocześnie tworząc szkice, eseje i reportaże o życiu w KanadzieJadwiga Jurkszus-Tomaszewska, Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie.
Jej mężem był Adam Tomaszewski (1918-2002) – pisarz, działacz polonijny.
Twórczość „Toronto, Tronto, Trana” (1967); „I to jest Meksyk” (1974); „Wczoraj i dzisiaj” (1985); „Ścieżkami Europy” (1990); „Kronika pięćdziesięciu lat. Życie kulturalne polskiej emigracji w Kanadzie” (1995).
Przypisy
Bibliografia Krzysztof Lisowski "Literackie Toronto" Dekada Literacka 1992, nr 37
Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli niemieckiej (powstanie warszawskie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Łączniczki w powstaniu warszawskim Kategoria:Polscy eseiści Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy pisarze emigracyjni Kategoria:Polscy reportażyści Kategoria:Urodzeni w 1918 Kategoria:Polonia w Kanadzie Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji Władysława i Nelli Turzańskich Kategoria:Absolwenci i studenci Wolnego Uniwersytetu Brukselskiego Kategoria:Zmarli w 1996