thumb|Bitwa pod Anchialos. Ilustracja z madryckiego rękopisu Kroniki Jana Skylitzesa thumb|Pojmanie i oślepienie Leona Fokasa. Ilustracja z madryckiego rękopisu Kroniki Jana Skylitzesa Leon Fokas (IX/X w., ) – bizantyński wódz z okresu panowania dynastii macedońskiej, na początku X w.
Życiorys Syn wodza bizantyńskiego Nicefora Fokasa, stryj późniejszego wodza i cesarza Nicefora II. Należał do bliskich współpracowników cesarzowej Zoe Karbonopsiny. W 917 jego wojska poniosły klęskę w bitwie pod Anchialos w walce z carem Bułgarii Symeonem. W 918 poniósł kolejną klęskę pod Katasyrtai. Niepowodzenia te ułatwiły dojście do tronu Romanowi I Lekapenowi (920–944). Leon Fokas próbował wystąpić przeciw niemu, ale nie zyskał poparcia wojska. Został schwytany w Goeleon w Azji Mniejszej i oślepiony.
Bibliografia Steven Runciman, The Emperor Romanus Lecapenus and His Reign: A Study of Tenth-Century Byzantium, wyd. 2, Cambridge: Cambridge University Press 1988, . Maciej Salamon, Fokas Leon [w:] Encyklopedia kultury bizantyńskiej, red. Oktawiusz Jurewicz, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego 2002, s. 179-180. Alexander Kazhdan, Phokas [w:] The Oxford Dictionary of Byzantium, ed. by Alexander Kazhdan, New York – Oxford: Oxford University Press 1991, t. 3, s. 1665-1666, .
Kategoria:Fokasi Kategoria:Urodzeni w IX wieku Kategoria:Zmarli w X wieku