Kaczuszka azjatycka (Nettapus coromandelianus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Występuje w południowej i południowo-wschodniej Azji, wschodniej Australii i na Nowej Gwinei. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Taksonomia Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego gatunek opisał Johann Friedrich Gmelin w 1789 na podstawie holotypu z Coromandel (Indie). Opis ukazał się w 13. wydaniu linneuszowskiego Systema Naturae. Autor nadał gatunkowi nazwę Anas coromandeliana. Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza kaczuszkę azjatycką w rodzaju Nettapus. Wyróżnia 2 podgatunki.
Podgatunki i zasięg występowania IOC wyróżnia następujące podgatunki: N. c. coromandelianus (J.F. Gmelin, 1789) – obszar od Indii do południowych Chin, Indonezja i północna Nowa Gwinea; N. c. albipennis Gould, 1842 – wschodnia Australia (głównie wschodnie Queensland).
Morfologia Długość ciała wynosi 30–38 cm. U ptaków podgatunku nominatywnego masa ciała samca 255–312 g, samicy 185–255 g; u ptaków podgatunku N. c. albipennis masa ciała samca 311–495 g, samicy 255–439 g. U samca głowa biała z czarnym ciemieniem. Wierzch ciała zielonoczarny. Przez pierś przechodzi czarny pas. Na skrzydle dostrzec można biały pas. Samce w szacie spoczynkowej, samice i młode są bardziej matowe, a przez ich oko przechodzi ciemny pas. Samice z wierzchu są brązowe, nie mają ciemnej obroży i jasnego paska na skrzydle. Dziób krótki, o wysokiej podstawie.
Ekologia i zachowanie thumb|Żerujące kaczuszki azjatyckie Kaczuszki azjatyckie zamieszkują słodkowodne zbiorniki wodne, jak jeziora, laguny, mokradła, rzeki o powolnym nurcie i strumienie. Na Nowej Gwinei występują do ok. 2250 m n.p.m. Żywią się nasionami, trawami, zielonymi częściami roślin i owadami. Zwykle przebywają w parach lub niewielkich grupach. Nie są to ptaki często trzymane w niewoli.
Lęgi Okres lęgowy zmienny, zwykle zależy od występowania deszczów; w południowo-wschodnim Queenslandzie zniesienia przypadają na okres listopada do lutego. Gniazdo umieszczone jest w dziupli drzewa, zwykle 2–5 m nad ziemią; niekiedy kaczuszki azjatyckie umieszczają je na budynkach. Wyściełane jest pierzem. Zniesienie liczy 6–16 jaj o skorupce barwy kości słoniowej. Inkubacja trwa 21–24 dni; w niewoli odnotowano 28-dniową inkubację. Młode stają się w pełni opierzone po 45–55 dniach życia.
Status zagrożenia IUCN uznaje kaczuszkę azjatycką za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2025). W 2023 organizacja Wetlands International szacowała liczebność światowej populacji na 125 002 – 1 111 000 osobników; trend liczebności populacji nie był wówczas znany.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kaczkowate Kategoria:Ptaki Australii Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Oceanii Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Friedricha Gmelina Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1789 roku