Kazimierz Garstka ps. „Eta” (ur. 17 października 1896 w Bukaczowcach, zm. 4–7 kwietnia 1940 w Katyniu) – major geograf Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Jana i Zuzanny z Szybowiczów urodzony w Bukaczowcach, w ówczesnym powiecie rohatyńskim Królestwa Galicji i Lodomerii. Od 1911 należał do X Drużyny Skautowej, a w okresie od 18 maja 1913 do 6 sierpnia 1914 do Związku Strzeleckiego we Lwowie, gdzie posługiwał się pseudonimem „Eta". Uczęszczał do seminarium nauczycielskie we Lwowie, które ukończył zdanym egzaminem dojrzałości. Ponadto w tym czasie należał do stowarzyszenia „Bojkot" towarów niemieckich.

7 sierpnia 1914 wcielony do I batalionu uzupełniającego 1 pułku piechoty Legionów Polskich. Następnie w szeregach 4 i 2 kompanii wziął udział we wszystkich działaniach tego pułku. 25 października 1915 został ranny pod Kuklami na Wołyniu. Ukończył Szkołę Oficerską w Zambrowie.

„Za udział w walkach 1 pp Leg. Pol. dzielność i odwagę, szczególnie w walkach pod Tarłowem /.../ i na Wołyniu w okolicy Niesuchojedy”, 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie – popartym 15 kwietnia 1922 przez płk Edwarda Rydza-Śmigłego – czytamy:Po kryzysie przysięgowym wcielony do armii austriackiej. Ponownie raniony 19 grudnia 1917 na froncie włoskim pod Cortellaco. Po wyleczeniu w kwietniu 1918 zbiegł i wstąpił pod zmienionym nazwiskiem „Szybowicz Kazimierz" do Polskiej Siły Zbrojnej, przydzielony do 8 kompanii 2 pułku piechoty. Od 22 czerwca 1918 student w Wyższej Szkole Mierniczej przy Wojskowym Instytucie Geograficznym, którą ukończył awansem na podporucznika 1 marca 1919 i dostał przydział do WIG jako topograf. W listopadzie 1918 brał czynny udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie. W lipcu 1919 awansował na porucznika. Podczas wojny polsko-bolszewickiej bronił Warszawy w szeregach 47 pułku strzelców. W 1920 pełnił służbę w Oddziale Pomiarów Wojskowych przy 1 Armii. Po wojnie nadal służył w WIG do 1939. 31 marca 1924 został mianowany kapitanem ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 6. lokatą w korpusie oficerów geografów. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 1. lokatą w korpusie oficerów geografów.

W czasie kampanii wrześniowej ewakuowany z Wojskowym Instytutem Geograficznym do Lwowa. Po agresji ZSRR na Polskę, 17 września 1939 w Hoszczy dostał się do niewoli sowieckiej. Początkowo 26 października 1939 był przetrzymywany w Obozie jenieckim NKWD w Putywlu, a następnie w listopadzie tego roku został przewieziony do obozu w Kozielsku. Między 3 a 5 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku – lista wywózkowa bez numeru z 2 kwietnia 19140, pozycja 76. Między 4 a 7 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 zidentyfikowano go podczas ekshumacji nadzorowanych przez Niemców, pod numerem 2185 – raport dzienny z 15 maja 1943. Przy jego szczątkach znaleziono świadectwo szczepienia w Kozielsku nr 893, wizytówki na nazwisko Zofia Garstkowa oraz legitymację krzyża „Virtuti Militari". Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 02185. W Archiwum Robla wymieniony w niedatowanym spisie nazwisk oficerów Wojskowego Instytutu Geograficznego, w pamiętniku znalezionym przy szczątkach Zygmunta Gosiewskiego (pakiet 01872-04).

Jego grób symboliczny znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 284 a wprost-6-25).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Kazimierz Garstka był mężem Zofii z Targów (zm. 1958), z którą miał córkę Jadwigę (1932–2006).

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Holonkach, został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Kazimierza Garstkę.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7141 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych czterokrotnie Srebrny Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921Fotografia Kazimierza Garstki w mundurze kapitana Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Jeńcy polscy obozu przejściowego w Putywlu Kategoria:Majorowie geografowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polscy skauci Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918