thumb|upright=1.1|Początkowy odcinek ulicy 6 Sierpnia (widoczna strona nieparzysta) przed przekształceniem go w podwórzec miejski (wrzesień 2007) thumb|upright=1.1|Początkowy odcinek ulicy 6 Sierpnia – podwórzec miejski (sierpień 2018) Ulica 6 Sierpnia – ulica w zachodniej części Śródmieścia (obszar SIM – Centrum) i we wschodniej części Polesia (obszar SIM – Stare Polesie) w Łodzi, o długości około 2 km. Rozpoczyna się od skrzyżowania z ul. Piotrkowską i biegnie niemal równoleżnikowo do skrzyżowania z ul. gen. Lucjana Żeligowskiego, a dalej w kierunku południowo-zachodnim do skrzyżowania z al. Włókniarzy. Jej przedłużeniem na wschód, po drugiej stronie ul. Piotrkowskiej, jest ul. gen. Romualda Traugutta. Nazwa ulicy upamiętnia datę wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej w 1914 roku.

Ulica jest podzielona na dwa odcinki przez przecinającą ją dwujezdniową al. Tadeusza Kościuszki – nie są możliwe ani przejazd na wprost, ani skręt w lewo (barierę stanowi wydzielone torowisko tramwajowe), po południowej stronie skrzyżowania pozostawiono jedynie możliwość przejścia pieszym. Początkowa, niespełna trzystumetrowa część ulicy, do skrzyżowania z ul. Wólczańską, leży w Centrum i w historyczno-turystycznej strefie miasta, pozostała część – na Starym Polesiu. Pierwszy odcinek ulicy – między ul. Piotrkowską a al. Tadeusza Kościuszki – jest objęty strefą uspokojonego ruchu, od końca czerwca 2014 roku stanowi podwórzec miejski () i od 1 stycznia 2015 roku ma status drogi wewnętrznej. Pozostała część – od al. Tadeusza Kościuszki do końca – ma status drogi powiatowej (nr 1126E).

Od 5 sierpnia 2022 roku ruch dwukierunkowy obowiązuje niemal na całej długości ulicy, jedynie na odcinku między ul. Piotrkowską a al. Tadeusza Kościuszki ruch jest jednokierunkowy w kierunku wschodnim, czyli odwrotnym do kierunku numeracji posesji.

Początkowa część ulicy (posesje pod numerami nieparzystymi 1–9 i parzystymi 2–20) należy do rzymskokatolickiej parafii Podwyższenia Świętego Krzyża, dalsza część po stronie parzystej (posesje pod numerami 22–98) – do rzymskokatolickiej parafii Matki Boskiej Zwycięskiej, a po stronie nieparzystej (posesje pod numerami 13–71) – do rzymskokatolickiej parafii św. Mateusza Apostoła.

Historia Historia Do roku 1918 Początkowy odcinek ulicy – od ul. Piotrkowskiej prawdopodobnie do ul. Wólczańskiej – został wytyczony w połowie lat 20. XIX w. – w okresie urządzania osady lniano-bawełnianej Łódka. Używana wobec niego nazwa – ulica Krótka – nie była oficjalną nazwą urzędową i odnosiła się także do przecznicy po drugiej stronie ul. Piotrkowskiej, czyli obecnej ul. Romualda Traugutta. Dopiero w roku 1863 rada miejska uporządkowała nazewnictwo ulic, nadając stałe, urzędowe nazwy tym, które dotychczas ich nie miały. Radni przyjęli wtedy zasadę, że przecznice ulicy Piotrkowskiej otrzymają po obu jej stronach oddzielne nazwy, tak więc odcinkowi ul. Krótkiej odchodzącemu od ul. Piotrkowskiej w kierunku zachodnim nadano urzędową nazwę ulicy Benedykta, zaś dla odcinka odchodzącego w kierunku wschodnim usankcjonowano oficjalnie dotychczasową nazwę. Dariusz Kędzierski, łódzki publicysta i filmowiec, wspomina o sporze wokół przyjętego wówczas patrona ulicy – czy nazwa miała upamiętniać Benedykta z Nursji, czy może Benedykta Tykla, współtwórcę Łodzi przemysłowej – uważając drugą wersję za mało prawdopodobną.

Ulica była stopniowo przedłużana i w latach 70. XIX w. kończyła się w rejonie Wiązowego Rynku (późn. Zielony Rynek, ob. pl. Norberta Barlickiego), przed projektowaną ulicą Pańską (ob. ul. Stefana Żeromskiego). W 1870 roku powstały dwie narożne kamienice przy skrzyżowaniu z ul. Piotrkowską (pod numerem 1/3 i przy ul. Piotrkowskiej 63). Zostały one wzniesione przez Karola Kretschmera – właściciela działającej tam od 1857 roku ręcznej tkalni chustek wełnianych, jednego z najstarszych łódzkich zakładów. Należała do niego większość parceli po północnej stronie ulicy. W tym samym roku powstał narożny budynek pod numerem 2 i przy ul. Piotrkowskiej 65, w którym Szaja Rosenblatt uruchomił trzy lata później przędzalnię wełny.

W roku 1880 przy ul. Benedykta 15 został wzniesiony budynek przędzalni wełny Henryka Federa i Jakuba Vivego. Zakład funkcjonował do początku lat 20. XX w. i zakończył działalność wskutek upadłości.

Postępująca rozbudowa dzielnicy określanej mianem Wiązowej spowodowała około roku 1880 dalsze przedłużenie ul. Benedykta w kierunku zachodnim, a za projektowaną wtedy ulicą Leszno vel Leśną (ob. ul. gen. Lucjana Żeligowskiego) – w kierunku południowo-zachodnim, do linii lasu miejskiego przebiegającej między dzisiejszymi posesjami pod numerami 102 i 104. Charakterystyczny dla dzielnicy Wiązowej był ukośny przebieg granic parcel i linii zabudowy – wzdłuż osi NE – SW, a więc niezgodny z prostokątną siatką ulic stanowiącą podstawowy element planu dzielnicy, natomiast zgodny z dawnym układem pól rolniczego miasteczka. Wyraźne załamanie przebiegu ulicy Benedykta (jak i kilku innych) z prawie równoleżnikowego do południowo-zachodniego za ul. Leszno vel Leśną wynikało z poprowadzenia tej i sąsiednich ulic śladem dawnych miedz i zagonów. Na przełomie lat 80. i 90. XIX w., z powodu ciasnej zabudowy i kłopotów z dostarczeniem wody, Karol Kretschmer przeniósł tkalnię chustek na działkę przy Szosie Milscha (ob. ul. Mikołaja Kopernika 62), a na zwolnionej działce pod numerem 5 rozpoczął budowę eklektycznej kamienicy, która w 1896 roku stała się jego rezydencją.

24 września 1889 roku doszczętnie spłonęła parowa przędzalnia wełny Edwarda Szolza vel Scholtza pod numerem 72 (w końcu XIX w. nr 72 i 74, dawny nr hip. 795ii i 795kk), istniejąca od 1881 roku i zatrudniająca ponad 50 robotników. Pożar powstał w pomieszczeniu szarpacza (tzw. wilka) i w ciągu około godziny pochłonął całą fabrykę. Straty oszacowano na ponad 50 000 rubli. Właściciel uzyskał pozwolenie na odbudowę przędzalni jeszcze przed końcem roku.

Wczesną jesienią 1889 roku na odcinku ulicy Benedykta między ul. Wólczańską a ul. Długą (ob. ul. Gdańska) rozpoczęto układanie podziemnego gazociągu, a rok później ta część ulicy została oświetlona latarniami gazowymi.

W roku 1895 przy ul. Benedykta 1 Zygmunt Bartkiewicz założył pierwszy w Łodzi Salon Artystyczny, w którym prezentowane były wystawy malarstwa nie tylko dojrzałych i uznanych artystów (m.in. Chełmońskiego, Fałata, Juliusza Kossaka, Podkowińskiego i Siemiradzkiego), ale i adeptów tej dziedziny sztuki (m.in. Hirszenberga i Pilichowskiego). Pierwsza wystawa dzieł sztuki czystej stosowanej została otwarta 3 grudnia. Wielkim osiągnięciem placówki stała się wystawa malarstwa ze zbiorów prywatnych zorganizowana w roku 1898 na cele charytatywne – jej katalog obejmował dzieła 94 artystów (220 obrazów, 24 rzeźby i brązy oraz rysunki architektoniczne 6 architektów). Salon istniał tam do początków roku 1899 – do przeniesienia na ul. Zawadzką (ob. ul. dr. Adama Próchnika) 3.

W tym czasie, na przełomie XIX i XX w., rosyjski Bank Państwa zakupił od małżonków Szai i Rozalii (Rywki) Rosenblattów za kwotę 242 500 rubli narożną działkę przy ul. Benedykta 6 i ul. Spacerowej vel Promenadzie (ob. al. Tadeusza Kościuszki) 14 z przeznaczeniem na wybudowanie na niej swojej siedziby. W wyniku ogłoszonego w 1901 roku konkursu został wybrany projekt autorstwa Dawida Landego. Gmach banku wzniesiono w latach 1905–1908.

Podjęta w 1900 roku budowa linii Kolei Warszawsko-Kaliskiej przesądziła o ostatecznej długości ulicy Benedykta. Zatwierdzony końcowy projekt przebiegu linii przysuwał ją jak najbliżej miasta – przewidywał poprowadzenie jej wzdłuż wschodniej granicy lasu miejskiego i potrzebę budowy czterech wiaduktów kolejowych: nad Szosą Konstantynowską (ob. ul. Konstantynowska) oraz nad ulicami Benedykta, Andrzeja (ob. ul. Andrzeja Struga) i Karolewską. Względy oszczędnościowe wymusiły jednak rezygnację z budowy wiaduktów nad ulicami Benedykta i Andrzeja, a wybudowana linia kolejowa stała się dla obu ulic ostateczną barierą ograniczającą ich długość.

Przed I wojną światową ulica Benedykta była drogą gruntową. W latach 1915–1916 wybrukowano odcinek od Promenade (ob. al. Tadeusza Kościuszki) do Spinnlinie (ob. ul. Wólczańska), a w latach 1916–1917 – odcinek od Leschnostraße (ob. ul. gen. Lucjana Żeligowskiego) w kierunku dworca Łódź Kaliska. W latach 1915–1918 okupujący Łódź Niemcy wprowadzili nazewnictwo niemieckojęzyczne – ulica Benedykta stała się Benediktstraße. Gmach dawnego rosyjskiego Banku Państwa zajęła okupacyjna administracja niemiecka. Po wyparciu wojsk niemieckich z Łodzi wojskowe Dowództwo Miasta, którego komendantem był kpt. Alfred Biłyk, zajęło gmach przy ul. Benedykta 6.

Lata 1918–1945 Po zakończeniu wojny ulicy nadano w 1918 roku ponownie polskojęzyczną nazwę św. Benedykta, jednak obowiązywała ona zaledwie przez rok. Na uroczystym posiedzeniu rady miejskiej, zwołanym w auli gmachu przy ul. Średniej (ob. ul. Pomorska) 16 na dzień 6 sierpnia 1919 roku z okazji 5. rocznicy wymarszu z krakowskich Oleandrów Pierwszej Kompanii Kadrowej, radni przyjęli przez aklamację rezolucję zapowiadającą nadanie dotychczasowej ul. św. Benedykta nazwy 6 Sierpnia, upamiętniającej datę wymarszu. Zmiany dokonano prawdopodobnie w połowie listopada 1919 roku – w protokole obrad rady miejskiej z 4 listopada ulica figurowała jeszcze pod nazwą ul. Benedykta (bez członu „św.”), zaś w wydaniu „Dziennika Zarządu m. Łodzi” z 25 listopada – już pod nową nazwą.

W roku 1923 upadłą przędzalnię wełny Federa i Vivego przy ul. 6 Sierpnia 15 zakupili właściciele pobliskiej Fabryki Mydeł Toaletowych i Kosmetyków – Hugo Güttel i Józef Wójtowicz. Trzy lata później firma zmieniła nazwę na Wytwórnię Mydeł Toaletowych i Wody Kolońskiej „Józef Wójtowicz, Hugo Güttel i S-ka”, a w 1929 roku – na Fabrykę Mydła i Kosmetyków Hugo Güttel „Pixin”.

9 kwietnia 1924 roku we wczesnych godzinach porannych w kotłowni przędzalni Stefana Angersteina pod numerem 17 wybuchł pożar, który szybko rozprzestrzenił się, obejmując cały trzypiętrowy gmach fabryczny. Z ogniem walczyły wszystkie łódzkie oddziały Straży Ogniowej Ochotniczej – łącznie 14 jednostek. Akcją dowodził wicekomendant SOO w Łodzi – Karol Scheibler. Pożar został ugaszony wczesnym popołudniem, lecz fabryka spłonęła całkowicie wraz z wyposażeniem, towarem i surowcami, co pozbawiło pracy 300 robotników. Podczas akcji gaśniczej runął wraz z maszynami przepalony strop II piętra, odcinając drogę ucieczki trzem strażakom, którzy wskutek tego zginęli w płomieniach. Po nabożeństwie żałobnym, odprawionym 12 kwietnia 1924 roku w katedrze św. Stanisława Kostki przez ordynariusza łódzkiego bpa Wincentego Tymienieckiego, zostali oni pochowani w bratniej mogile w części katolickiej Starego Cmentarza przy ul. Ogrodowej 39. Niedługo potem mogiłę zwieńczył pomnik nagrobny w postaci trzech strzaskanych kolumn, wzniesiony ze składek łódzkiego społeczeństwa.

Na początku lat 20. XX w. miasto przekazało dla potrzeb wojska rozległy teren rozciągający się wzdłuż ul. 6 Sierpnia po jej północnej stronie, między ul. Leszno (ob. ul. gen. Lucjana Żeligowskiego) a ul. Towarową (ob. al. Włókniarzy), należący w II połowie XIX w. do Fryderyka Sellina, zwany Zelinówką (vel Selinówką). W 1925 roku oddano do użytku pod numerem 71 pełnowymiarowy stadion piłkarski, który rok później objął we władanie nowo powstały Wojskowy Klub Sportowy (po II wojnie światowej WKS „Orzeł” Łódź).

W 1927 roku w ulicy ułożono torowisko tramwajowe na odcinku między ul. Piotrkowską a al. Tadeusza Kościuszki. Pierwsze tramwaje – linii „17” kursującej z pl. Fryderyka Sellina (od 1930 i ob. pl. gen. Józefa Hallera) w kierunku pl. Władysława Reymonta i w kierunku powrotnym – przejechały nim 26 października. Torowisko było eksploatowane niemal bez przerwy przez 23 lata, a w różnych okresach kursowały nim łącznie cztery linie („6”, „7”, „14” i „17”). W tym samym roku gmach dawnego rosyjskiego Banku Państwa stał się własnością Banku Polskiego S.A.