Trzciniak brunatny (Acrocephalus nijoi) – gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae). Występował endemicznie na wyspie Aguijan (Mariany Północne, Oceania). Ostatniej obserwacji dokonano w 1995. Gatunek uznany za wymarły; wymarł najpóźniej spośród wszystkich wymarłych ptaków holocenu (nie licząc podgatunków).
Taksonomia Po raz pierwszy gatunek opisał japoński ornitolog Yoshimaro Yamashina (założyciel Yamashina Institute for Ornithology) w 1940 na łamach „Tori” (czasopisma Ornithological Society of Japan). Autor nadał mu nazwę Conopoderas luscinia nijoi, uznając go za podgatunek trzciniaka słowiczego (A. luscinius). Pierwsze okazy pozyskał Nijo w 1940, przesłał je do YIO. Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny i inne ornitologiczne autorytety uznają trzciniaka brunatnego za odrębny gatunek, umieszczają go w rodzaju Acrocephalus pod nazwą A. nijoi.
Morfologia Długość ciała wynosiła około 18 cm. Jest to stosunkowo duży trzciniak z długim dziobem. Wierzch ciała oliwkowożółty, brew i spód ciała matowożółte. W porównaniu do trzciniaka słowiczego trzciniaki brunatne wyróżniały się mniej ciepłymi barwami wierzchu ciała oraz ciemniejszymi i bardziej brązowymi bokami ciała i brzuchem. Ponadto miały krótsze dzioby. Podobnie jak w przypadku innych trzciniaków Marianów Północnych niemożliwe byłoby odróżnienie trzciniaka brunatnego tylko po upierzeniu, różni się jednak wymiarami. Wymiary dla 3 zbadanych osobników: długość skrzydła 86,3 ± 4,6 mm, długość dzioba (od końca do nasady w czaszce) 28,0 ± 1,7 mm, długość skoku 29,4 ± 1,9 mm, długość ogona 79,7 ± 4,3 mm.
Zasięg, ekologia Trzciniak brunatny występował na wyspie Aguijan (Mariany Północne, Oceania). Zamieszkiwał obszary pokryte zagajnikami i zakrzewieniami.
Wymarcie IUCN od 2016 roku uznaje trzciniaka brunatnego za gatunek wymarły (EX, Extinct). W latach 80. populację oszacowano na niecałe 15 osobników. W 1992 obserwowano już tylko dwa śpiewające samce. Ostatniej obserwacji dokonano w 1995, kiedy to Ann Marshall odnotowała już tylko jednego śpiewającego samca. Poszukiwania w 2000, 2001, 2008 i 2009 nie przyniosły rezultatu, gatunek uznano za wymarły. Za najbardziej prawdopodobną główną przyczynę wymarcia trzciniak brunatnego uznaje się niszczenie jego siedlisk przez intensywną działalność rolniczą; do niszczenia środowiska przyczyniły się też wprowadzone na wyspę w latach 1950. kozy.
Przypisy
Kategoria:Trzciniaki Kategoria:Wymarłe ptaki Oceanii Kategoria:Wymarłe ptaki holocenu Kategoria:Wymarłe wróblowe Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1940 roku