Samogłoska – głoska, przy powstawaniu której uczestniczą jedynie więzadła głosowe, a strumień powietrza swobodnie przepływa przez kanał głosowy. Samogłoski charakteryzują się regularnym rozkładem energii akustycznej, mają wyraźną strukturę formantową, która decyduje o ich barwie. Podczas ich artykulacji słychać tylko jedną głoskę. Niektórzy językoznawcy kwestionują tę metodę definiowania samogłosek jako niejednoznaczną i wzbudzającą wątpliwości oraz proponują w zamian metodę dystrybucyjną, polegającą na badaniu roli i kontekstu poszczególnych głosek w izolowanych wyrazach w poszczególnych językach.
Symbole samogłosek w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA przedstawia poniższa tabela:
Klasyfikacja samogłosek Podziału można dokonać ze względu na: poziomy ruch języka – s. przednie, środkowe (centralne), tylne pionowy ruch języka – s. wysokie (przymknięte), średnie, niskie (otwarte) kształt warg – s. niezaokrąglone, zaokrąglone udział rezonatora nosowego – s. ustne, nosowe (zapisywane z tyldą nad symbolem samogłoski).
Pule fonemiczne samogłosek Liczba fonemów samogłoskowych w językach naturalnych waha się od kilku do kilkudziesięciu. Przykłady języków z daną liczbą fonemów samogłoskowych: 2: ubyski; 3: egipski, arabski klasyczny i piraha; 4: akadyjski; 5: hiszpański, rosyjski, hebrajski, japoński; 6: polski, ukraiński; 7: włoski; 8: turecki; 10: czeski, łacina; 12: angielski (w najczęstszych odmianach); 13: portugalski; 14: węgierski; 15: niemiecki; 16: francuski; ok. 30: taa.
Zobacz też
iloczas klasyfikacja samogłosek głoska spółgłoska samogłoska nosowa trójkąt samogłoskowy (Benniego) trójkąt samogłoskowy (Hellwaga) diagram samogłoskowy samogłoski kardynalne
Przypisy
Bibliografia