Helena Wolny (ur. 14 lutego 1924 w Brynicy Mokrej, zm. 16 listopada 2005 w Kielcach)Tadeusz Stolarski, Znani i nieznani Ziemi Jędrzejowskiej. Słupia Jędrzejowska-Włoszczowa 2009, s. 370. – nauczyciel akademicki, metodyk literatury i języka polskiego, poetka.
Życiorys Helena Wolny urodziła się w Brynicy Mokrej pow. Jędrzejów w rodzinie oficera Legionów Józefa Piłsudskiego Andrzeja Zmorzyńskiego i Weroniki Zmorzyńskiej z domu Zyman
Lata okupacji spędziła w Kielcach, gdzie uczyła się na tajnych kompletach, była żołnierzem Armii Krajowej (pseudonim: Glawa). Matura w czerwcu 1945 roku w Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Śniadeckiego w Kielcach. Studiowała polonistykę na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1945-49) oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim (1949-50), gdzie na podstawie pracy pt. Religijność Kasprowicza – prześledzenie faz rozwojowych na tle życia i twórczości, napisanej pod kierunkiem prof. dra hab. Stanisława Pigonia, w czerwcu 1950 roku otrzymała stopień magistra filologii polskiej.
Ze względów rodzinnych, mimo propozycji pozostania na uczelni, powróciła do Kielc i rozpoczęła pracę w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej jako kierownik działu gromadzenia, opracowania i upowszechniania księgozbiorów. W latach 1952–1955 pracowała w Wydziale Zdrowia Urzędu Miasta Kielc jako instruktor średnich szkół medycznych, a następnie w latach 1955–1958 w Wydziale Kultury jako wizytator szkół artystycznych i nauczycielka języka polskiego w Szkole Podstawowej nr 2 w Kielcach (1958-59), Technikum Ekonomicznym nr 2 (1959-62), IV Liceum Ogólnokształcącym im. Hanki Sawickiej (1962-69), I Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Żeromskiego (1969-72).
W latach 1966–1970 była metodykiem nauczania języka polskiego w Okręgowym Ośrodku Metodycznym w Kielcach. W 1968 roku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego otrzymała stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie dysertacji pt. Twórczość Mieczysława Romanowskiego – poety powstańca (1833-1863), napisanej pod opieką naukową prof. dra hab. Wacława Kubackiego.
W roku 1969 rozpoczęła pracę w Instytucie Filologii Polskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Kielcach, gdzie kierowała Zakładem Metodyki Nauczania Języka Polskiego. W 1980 roku przeszła na emeryturę.
Była w Polsce prekursorką indywidualizacji nauczania literatury i języka polskiego, głosiła zasadę: praca nauczyciela musi być na miarę każdego uczniaTadeusz Stolarski, Znani i nieznani Ziemi Jędrzejowskiej. Słupia Jędrzejowska-Włoszczowa 2009, s. 372.. W 1978 roku Rada Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego nadała Helenie Wolny stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych na podstawie rozprawy pt.Indywidualizacja nauczania literatury w świetle badań eksperymentalnychMaria Błogowska, Wypełnić życie – sylwetka Heleny Wolny. „Nowa Szkoła”, nr 1, rok 1980.. Współpracowała z Zespołem Literatury Pozytywizmu Uniwersytetu Warszawskiego oraz Pracownią Folklorystyczną Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Synem Heleny Wolny jest Kazimierz Wolny-Zmorzyński
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (1974), Odznaka Za Zasługi dla Kielecczyzny (1974), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1980), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983), Medal Zwycięstwa i Wolności (1987), Krzyż Armii Krajowej (1998). W roku 1997 Prezydent RP nadał Helenie Wolny stopień podporucznika Wojska Polskiego za podziemną działalność w okresie okupacji hitlerowskiej.
Upamiętnienie Od 2006 roku Klub Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana” w Kielcach organizuje coroczny Młodzieżowy Konkurs Poetycki Jednego Wiersza im. Heleny Wolny. Konkurs przeznaczony jest dla uczniów szkół średnich i studentów województwa świętokrzyskiegoDaniela Kowalska, Spotkania z Człowiekiem. Kielce-Morawica 2011, s. 264–265.
Twórczość Rozprawy naukowe Twórczość dramatyczna Mieczysława Romanowskiego – poety powstańca (1833-1863). Kielce 1977; Indywidualizacja nauczania literatury w świetle badań eksperymentalnych. Kielce 1977; Zasada indywidualizacji w nauczaniu języka polskiego. Warszawa 1979; Literacka twórczość Adolfa Dygasińskiego. Studia. Kielce 1991.
Poezja Wiara, nadzieja, miłość (1994); Tajemnica człowieka (1995); Niezwykły pontyfikat (1996); Ojczyzna moja w kajdanach niewoli (1996); Sens życia (1996); Tajemnica Twarzy (1997); Jest taki świat (1997); Miłość (1997); Boże Narodzenie. Jasełka (1997); Święty Wojciech. Dramat poetycki (1997); Tęsknota (1998); Młodzieńcze refleksje (1998).
Przypisy
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Kategoria:Zmarli w 2005 Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego w Kielcach