Kazimierz Sarnowicz vel Saramonowicz (ur. 29 listopada 1892 w Kutnie, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Władysława Saramonowicza i Anny z Olmów, urodzony 29 listopada 1892 w Kutnie. Absolwent szkoły powszechnej w Wyrębach Siemienickich i prywatnej szkoły średniej w Warszawie. W 1912 ukończył także roczny kurs księgowości. Należał do Związku Strzeleckiego w Jaśle. 6 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich – w tym też czasie zmienił nazwisko na „Sarnowicz", gdyż obawiał się represji carskich, które mogły dotknąć jego rodzinę. Został ranny w trakcie walk pod Kaniowem. Wraz z 5 pułkiem piechoty w składzie I Brygady Józefa Piłsudskiego, przebył cały szlak bojowy. Latem 1917, po kryzysie przysięgowym został internowany w Szczypiornie i Łomży. Za postawę wykazaną podczas I wojny światowej, 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, napisano m.in.:
Od 1918 służył w Wojsku Polskim. W czasie wojny z bolszewikami walczył w grupach: ppłk. Modelskiego, płk. Sikorskiego, mjr. Wisłockiego i batalionie alarmowym DOGen. Lublin. Ukończył kursy oficerskie w 2. Dywizji Piechoty Legionów, szkołę oficerską w Ostrowi Mazowieckiej oraz kurs w Centralnej Szkole Karabinów Maszynowych i Broni Specjalnej w Chełmnie na Pomorzu.
Od 1921 dowodził szkołą podoficerską 2 Dywizji Piechoty Legionów. Po awansie na kapitana został przeniesiony do 23, a potem do 68 pułku piechoty. Następnie przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza. Służył w 5 batalionie granicznym, 1 Brygadzie Ochrony Pogranicza i 3 batalionie granicznym. 26 marca 1931 został przeniesiony z KOP do 1 pułku piechoty Legionów w Wilnie na stanowisko komendanta kadry batalionu zapasowego. Z dniem 1 września 1932 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień w Pszczynie na stanowisko kierownika I referatu administracji rezerw, a następnie objął funkcję zastępcy komendanta PKU w Grodzisku Mazowieckim. W 1936 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Grodzisk Mazowiecki. W 1937 przeniesiono go w stan spoczynku.
W okresie międzywojennym udzielał się społecznie w Lidze Morskiej i Kolonialnej, gdzie pełnił funkcję prezesa w powiecie błońskim.
Latem 1939 został zmobilizowany do batalionu KOP "Ostróg" nad Horyniem. Podczas kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę, 17 września 1939 w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Początkowo przebywał w obozie kozielszczańskim, a 2 listopada 1939 został wysłany do obozu jenieckiego w Kozielsku, gdzie przybył dwa dni później. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 015/2 z 5 kwietnia 1940, pozycja 34. Między 9 a 11 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców pod numerem 131 – raport dzienny z 15 kwietnia 1943. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 0131, wskazany jako kpt. Sarnawicz Kazimierz – Warszawa, ul. Sienna 26 m. 13.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Życie prywatne Miał siedmioro rodzeństwa: Ewę Mariannę (1896–1971), Zofię (ur. 1891), Juliannę (ur. 1901) oraz Adama (1889–1958), Józefa (1897–1942), Bronisława (1902 – 1994) i Jerzego (zm. w 1978). W czasie II wojny światowej jego siostra Ewa Marianna – żona Wojciecha Potężnego, mieszkała w Borysławiu wraz z synami i była najbliższą sąsiadką Szewacha Weissa, który m.in. ukrywał się wraz z rodziną w jej domu. W 2001, pośmiertnie została odznaczona – wraz z synem Tadeuszem (1923–2009) – medalem „Sprawiedliwy wśród narodów świata".
Kazimierz Sarnowicz był żonaty z Apolonią, z którą miał troje dzieci: Jadwigę Krystynę (ur. 18 grudnia 1927), Włodzimierza Konstantego (ur. 5 stycznia 1930) i Jerzego Bolesława (ur. 6 sierpnia 1932). Mieszkał w Jabłonnie koło Warszawy, a także w Warszawie przy ul. Siennej 26 m. 13.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6643 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 9 stycznia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych czterokrotnie Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Upamiętnienie 13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Ligi Morskiej i Kolonialnej (1930–1939) Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kutnie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Oficerowie komend uzupełnień II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze 5 Pułku Piechoty Legionów Polskich (1914–1917)