Kolcomysz sahelska (Acomys johannis) – gatunek ssaka z podrodziny sztywniaków (Deomyinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), występujący w Afryce Zachodniej, w regionie Sahelu.
Zasięg występowania Kolcomysz sahelska występuje w zachodniej Afryce na sudańskich sawannach na południe i zachód od rzeki Niger (Mali, Burkina Faso, Niger, północna Ghana, północne Togo i północny Benin); występuje także w północnej Nigerii, północnym Kamerunie i południowym Czadzie.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1912 roku brytyjski zoolog Oldfield Thomas nadając mu nazwę Acomys johannis. Holotyp pochodził z Kabwir, na wysokości , na płaskowyżu Bauczi, w północnej Nigerii.
A. johannis był początkowo zaliczany do Acomys cahirinus lub A. cineraceus. Został podniesiony do rangi odrębnego gatunku na podstawie analiz cytogenetycznych i koloru sierści; jego garnitur chromosomowy (2n = 66-68, FN = 66-72) oraz cechy zewnętrzne, budowa czaszki i zębów różnią się od A. chudeaui. Pod względem molekularnym należy do kompleksu gatunkowego A. cahirinus-dimidiatus. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.
Etymologia Acomys: akē „ostry punkt”; μυς mus, μυός muos „mysz”. johannis: dr. John C. Fox, brytyjski lekarz który mieszkał w Kabwir w Nigerii i kierował lokalnym szpitalem założonym przez towarzystwo misyjne.
Morfologia Jest to mała kolcomysz, której ciało bez ogona mierzy od 95 do 123 mm długości (średnio 109 mm). Ogon jest dość długi (90% długości reszty ciała) osiągając 85–115 mm, łatwo się odrywa (jest to wspólna cecha kolcomyszy). Długość ucha 15–19,5 mm, długość tylnej stopy 16–19,5 mm; masa ciała 26–60 g. Sierść na grzbiecie od czekoladobrązowej do szarej, bledszą na bokach ciała; włosy są brązowe, szare u nasady i z ciemną końcówką. Brzuch jest cały biały, wyraźnie oddzielony kolorystycznie od boków. Szczeciniaste „kolce” znajdują się na tylnej części ciała. Pyszczek zwierzęcia jest wydłużony, uszy są względnie duże, a oczy małe. Tylne łapy są krótkie. Garnitur chromosomowy wynosi 2n = 66-68, FN = 66-72.
Biologia Kolcomysz sahelska jest spotykana od 200 do 1000 m n.p.m. Żyje zarówno na skalistych fragmentach Sahelu, jak i na terenach trawiastych. Prowadzi naziemny tryb życia, jest owadożerna. Nie wiadomo, czy potrafi przetrwać w zaburzonym środowisku. Prowadzi naziemny, nocny tryb życia.
Populacja Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje kolcomysz sahelską za gatunek najmniejszej troski. Nie są znane zagrożenia dla gatunku, jest on szeroko rozpowszechniony i pospolity w sprzyjającym środowisku. Prawdopodobnie żyje w Parku Narodowym W w Nigrze i innych obszarach chronionych.
Przypisy
Kategoria:Ssaki Afryki Kategoria:Sztywniaki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1912 roku