Gołąb cynamonowy (Aplopelia larvata) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Występuje plamowo w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony.
Taksonomia Gatunek został opisany zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego w 1809 roku przez C.J. Temmincka jako Columba larvata; miejsce typowe to Knysna w Kolonii Przylądkowej (dziś Południowa Afryka). Gatunek został wyłączony przez K.L. Bonapartego do monotypowego rodzaju Aplopelia i tak jest on zwykle obecnie klasyfikowany; IOC umieszcza go jednak w rodzaju Columba.
IOC, autorzy Handbook of the Birds of the World i AviList wyróżniają 7 podgatunków: A. l. inornata Reichenow, 1892 A. l. principalis (Hartlaub, 1866) A. l. simplex (Hartlaub, 1849) – gołąb białoczelny A. l. bronzina (Rüppell, 1837) A. l. larvata (Temminck, 1809) – gołąb cynamonowy A. l. jacksoni Sharpe, 1904 A. l. samaliyae C.M.N. White, 1948 Podgatunek z Wyspy Świętego Tomasza, gołąb białoczelny (A. l. simplex), bywa klasyfikowany jako odrębny gatunek na podstawie odmiennego głosu; także inne zachodnioafrykańskie populacje gołębia cynamonowego bywają zaliczane do tego gatunku. Wyróżnienie podgatunków jest niepewne.
Charakterystyka Długość ciała wynosi od 25 do 29 cm, masa ciała samca od 130 do 210 g, a samicy od 85 do 191 g. Czoło, twarz i podgardle są białe lub szarobiałe, kolor przechodzi w różowo-rudy na szyi i piersi.
Zasięg występowania Gołąb cynamonowy występuje plamowo w Afryce Subsaharyjskiej. Poszczególne podgatunki zamieszkują: A. l. inornata – Sierra Leone, południowo-wschodnia Gwinea, Liberia i zachodnie Wybrzeże Kości Słoniowej; południowo-wschodnia Nigeria, Kamerun, Gabon, wyspy Bioko i Annobón A. l. principalis – Wyspa Książęca A. l. simplex – Wyspa Świętego Tomasza A. l. bronzina – Erytrea, Etiopia i południowo-wschodni Sudan Południowy A. l. larvata – południowy Sudan Południowy przez Ugandę, zachodnią i południową Kenię, zachodnią Tanzanię i Malawi do RPA A. l. jacksoni – południowo-zachodnia Uganda i wschodnia Demokratyczna Republika Konga do zachodniej Tanzanii A. l. samaliyae – Angola i północno-zachodnia Zambia.
Ekologia Gatunek ten zamieszkuje niziny i górskie lasy wiecznie zielone (do 3200 m n.p.m.), także tereny częściowo zdegradowane. Odwiedza plantacje. Najchętniej zjada owoce Calodendron capense, je także nasiona bambusów, zastrzalinów i Kiggelaria africana.
Gatunek jest zasadniczo osiadły, choć np. w masywie Nimba w Liberii zaobserwowano przemieszczanie się gołębi w górę lub dół stoków.
Lęgi Pora lęgowa zależy od miejsca występowania. Gołębie cynamonowe w Sierra Leone rozmnażają się w lutym, kwietniu i listopadzie; na Wyspie Świętego Tomasza na początku lutego; w Kamerunie w styczniu, sierpniu i październiku.
Status zagrożenia Gołąb cynamonowy ma bardzo duży, choć pofragmentowany zasięg występowania. Całkowita liczebność nie została obliczona, ale ptaki te są dość skryte, co może przyczyniać się do niedoszacowania liczebności lokalnych populacji. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku. Przez IUCN jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern).
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Gołębiowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Fauna Wysp Świętego Tomasza i Książęcej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1809 roku Kategoria:Taksony opisane przez Coenraada Jacoba Temmincka