SM UB-48 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 zbudowanych jednostek typu UB III. Okręt miał wyporność 516 ton w położeniu nawodnym i 651 ton pod wodą, a jego główną bronią było 10 torped o kalibrze 500 mm wystrzeliwanych z pięciu wyrzutni. Napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi jednostka rozwijała prędkość 13,6 węzła na powierzchni i 8 węzłów w zanurzeniu, osiągając zasięg nawodny wynoszący 9040 Mm przy prędkości 6 węzłów (i 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą).
Okręt został zbudowany w stoczni Blohm & Voss (Werk 293) w Hamburgu w roku 1917. Zwodowany 6 stycznia 1917 roku, wszedł do służby w Kaiserliche Marine 11 czerwca 1917 roku. W czasie swojej służby SM UB-48 odbył 9 patroli, w czasie których zatopił 36 statków o łącznej pojemności BRT, osiem uszkodził ( BRT) oraz uszkodził jeden okręt o wyporności ton. 28 października 1918 roku okręt został samozatopiony w Poli.
Projekt i budowa Wydane w kwietniu 1915 roku przez Inspektorat U-Bootów memorandum wzywało kierownictwo Cesarskiej Marynarki Wojennej do zaprojektowania i budowy uproszczonego typu okrętu podwodnego, który miał zostać wykorzystany w działaniach blokadowych Wielkiej Brytanii. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych trwała zbyt wiele czasu, podobnie jak używanych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy, co powodowało duży niedobór jednostek tej klasy w niemieckiej flocie. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej sprawiło, że konieczne stało się opracowanie średniej wielkości okrętu podwodnego uzbrojonego w torpedy, który można było szybko zbudować. Przybrzeżne okręty typu UB II były zbyt słabo uzbrojone i miały niewystarczający zasięg, przez co ich użycie ograniczone było przeważnie do wód Morza Północnego i kanału La Manche, natomiast nowo projektowane torpedowe okręty podwodne musiały być zdolne do operowania wokół Wysp Brytyjskich i na Morzu Śródziemnym. Zrezygnowano z wcześniejszego schematu prostych jednostek jednokadłubowych z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz konstrukcji dwukadłubowej.
Projekt nowego okrętu podwodnego średniej wielkości oparto na konstrukcji udanych podwodnych stawiaczy min typu UC II. Dziobowej części okrętu nadano nowy profil, a szyby minowe zastąpiono przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torped; powiększono również wyposażony w dwa peryskopy kiosk. Znacznie została powiększona moc silników spalinowych i elektrycznych, jak również pojemność zbiorników paliwa, jednak odbyło się to kosztem zmniejszenia o 40% wielkości baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemności w stosunku do , przez co spadła prędkość podwodna i zasięg. Okręty charakteryzowały się doskonałą manewrowością i krótkim czasem zanurzania wynoszącym 30 sekund. Budowa okrętów o nadanym przez Inspektorat U-Bootów numerze projektu 44, zwanych później typem UB III, miała rozpocząć się po zrealizowaniu przez stocznie kontraktów na budowę jednostek typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku.
Przyszły UB-48 zamówiony został 20 maja 1916 roku jako jednostka z liczącej 24 jednostki I serii okrętów typu UB III. Powstał w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu jako jeden z 26 okrętów typu UB III zbudowanych w tej wytwórni. UB-48 otrzymał numer stoczniowy 293 (Werk 293). Stępkę okrętu położono w 1916 roku, a zwodowany został 6 stycznia 1917 roku. Koszt budowy okrętu wyniósł 3 mln 276 tys. marek.
Dane taktyczno-techniczne mały|lewo|alt=Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu podwodnego UB-110|Wnętrze przedziału torpedowego siostrzanego okrętu SM UB-48 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 55,3 metra, szerokość 5,8 metra i zanurzenie 3,68 metra. Kadłub sztywny miał 40,1 metra długości i 3,9 metra szerokości. Podzielony był grodziami na następujące przedziały (od dziobu): przedział torpedowy, pomieszczenia załogi, centrala, pomieszczenia załogi, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 8,25 metra. Dziób jednostki przystosowany był do przecinania sieci przeciwpodwodnych. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 516 ton, a w zanurzeniu 651 ton.
Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne MAN S6V35/35 o łącznej mocy 809 kW (1100 KM) przy 450 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda. Jednostka wyposażona była w dwa stery kierunku i dwa podwójne stery głębokości. Okręt osiągał prędkość 13,6 węzła na powierzchni i 8 węzłów w zanurzeniu. Zasięg wynosił 9040 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 55 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą. Zbiorniki mieściły 75 ton paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów po 62 ogniwa, zlokalizowanych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, a czas wykonania manewru zanurzenia 30 sekund.
Głównym uzbrojeniem okrętu było pięć wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 500 mm: cztery dziobowe i jedna na rufie, z łącznym zapasem 10 torped. Broń artyleryjską stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 8,8 cm TK C/08 L/30, z zapasem amunicji wynoszącym od 160 do 296 naboi. Okręt wyposażony był w dwa peryskopy: wachtowy i bojowy. Wyposażenie ratownicze stanowiła umieszczona na pokładzie łódź ratunkowa.
Załoga okrętu składała się z trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy.
Służba 11 czerwca 1917 roku (w dniu przyjęcia okrętu do służby) dowódcą SM UB-48 został mianowany kapitan marynarki () Wolfgang Steinbauer, który wcześniej był dowódcą okrętu SM UB-47. Jednostka 2 września 1917 roku została przydzielona do służby we ().
W czasie swojej służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej odbył dziewięć patroli, w czasie których zatopił i uszkodził 45 jednostek o łącznej pojemności BRT. Pierwszym z nich był brytyjski parowiec „Roanoke” o pojemności BRT. Statek był zbudowany w 1907 roku w stoczni Furness, Withy & Co., Ltd. w West Hartlepool. Należący do Furness, Withy & Co. płynął do Leith z ładunkiem drobnicowym. Został storpedowany i zatopiony w dniu 12 sierpnia 1917 roku 100 mil na północny wschód od Butt of Lewis na pozycji . Kapitan statku został wzięty do niewoli. 14 sierpnia UB-48 zaatakował jednostkę, która okazała się statkiem-pułapką () HMS „Prize” dowodzonym przez Williama E. SandersaHMS „Prize” 30 kwietnia 1917 roku uszkodził niemiecki okręt podwodny SM U-93.. HMS „Prize” o pojemności BRT został storpedowany na północny zachód od wybrzeży Irlandii. W wyniku ataku śmierć poniosła cała załoga statku-pułapki. W połowie sierpnia okręt został skierowany do działań w rejonie Morza Śródziemnego. W czasie podróży do Poli, 18 sierpnia, 172 mile od przylądka () na pozycji , UB-48 storpedował i zatopił norweski statek „Kongsli” o pojemności BRT. Statek zbudowany w 1916 roku w Maryland Steel Co. płynął pod balastem z St Nazaire do Baltimore. Dwa dni później okręt zatrzymał i zatopił dwa portugalskie kutry. 23 sierpnia, 25 mil od w Maroku na pozycji UB-48 zaatakował brytyjski parowiec „Winlaton” o pojemności BRT. Zbudowany w 1912 roku w R. Thompson & Sons, Ltd. (Sunderland) statek płynął z ładunkiem węgla z Barry do Gibraltaru. Został storpedowany i zatonął. Zginęło 2 członków załogi, a jego kapitan został wzięty do niewoli. Ostatnim zatopionym w czasie podróży do bazy Flotylli Pola statkiem była brytyjska jednostka „Hathor” o pojemności BRT (w nocy 26 lub rano 27 sierpnia, 3 mile na północny zachód od przylądka Ténès u wybrzeży Algierii). 2 września jednostka rozpoczęła służbę we Flotylli Pola. Miesiąc później 19 mil na południowy zachód od przylądka St. Maria di Leuca, najdalej na południe wysuniętego punktu Półwyspu Salentyńskiego, UB-48 storpedował i zatopił włoski statek „Imera” ( BRT). 4 października 37 mil od Paksos UB-48 zatopił włoski statek pasażerski „Citta Di Bari” o pojemności BRT. Statek został zbudowany w 1913 roku w stoczni w , przemysłowym przedmieściu Genui. Statek płynął z Tarentu do Korfu z pasażerami. Brak informacji o stratach wśród załogi i pasażerów. 14 października 1917 roku w okolicach Marsa Susa na pozycji SM UB-48 storpedował i zatopił włoski statek pasażerski „Valparaiso” ( BRT lub BRT)W 1928 roku wrak statku został wydobyty i sprzedany na złom w Savonie..
19 października 1917 roku 105 mil od Marsa Susa UB-48 zaatakował brytyjski parowiec „Pera” ( BRT). Statek zbudowany w 1903 roku w Belfaście w stoczni Workman, Clark & Co. należał do armatora Peninsular & Oriental Steam Navigation Company. Płynął z ładunkiem drobnicowym oraz ładunkiem węgla z Liverpoolu do Kalkuty. W wyniku zatonięcia statku zginął jeden członek załogi. Dzień później na pozycji UB-48 zatopił zbudowany w 1899 roku w Chas. Connell & Co. w Glasgow parowiec „Collegian” ( BRT). Statek był w drodze z Liverpoolu do Kalkuty z ładunkiem drobnicowym.
27 listopada 1917 roku w cieśninie Sycylijskiej UB-48 storpedował i uszkodził brytyjski statek parowy „Glenbridge” ( BRT). 4 grudnia w pobliżu przylądka Fer () w Algierii UB-48 zatopił dwa statki. Pierwszym był brytyjski parowiec „Dowlais” ( BRT). Zbudowany w 1904 roku w R. Craggs & Sons, Ltd. w Middlesbrough statek płynął z Grecji do Glasgow z ładunkiem rudy miedzi. W wyniku ataku śmierć poniosło 26 członków załogi. Drugim był grecki parowiec „Gerasimos” ( BRT). Ostatnim statkiem zatopionym w 1917 roku przez UB-48 był brytyjski statek parowy „Consols” ( BRT). Zbudowany w 1906 roku w W. Pickersgill & Sons w Sunderland statek płynął pod balastem z Malty do Bizerty. Statek został storpedowany i uszkodzony około 40 mil na północ od półwyspu Al-Watan al-Kibli w Tunezji, następnego dnia został zatopiony ogniem z broni pokładowej.
Pierwszy w 1918 roku patrol odbył się na przełomie stycznia i lutego. 27 stycznia UB-48 zatopił niewielki żaglowiec włoski „Celia” ( BRT), a 30 stycznia kolejny statek włoski „Harlaw” ( BRT). 2 lutego 1918 roku na północny wschód od przylądka Creus () w Katalonii SM UB-48 zatopił trzy statki. Pierwszym był brytyjski statek towarowy „Celia” ( BRT), który został zatopiony na pozycji . Drugim był włoski parowiec „Edilio” ( BRT), a trzecim brytyjski statek „Newminster Abbey” ( BRT). 3 lutego 20 mil na południowy wschód od przylądka Creus na pozycji łupem UB-48 padł kolejny brytyjski statek. Był to zbudowany w stoczni J.L. Thompson & Sons, Ltd. w Sunderland, w 1906 roku „Aboukir” ( BRT). Statek płynął pod balastem z Neapolu do Gibraltaru. W wyniku ataku nikt z załogi nie zginął, jednak kapitan statku został wzięty do niewoli. Ostatnim statkiem zatopionym w czasie tego patrolu był brytyjski parowiec „Sturton” ( BRT). Zbudowany w 1912 roku w stoczni Ropner & Sons, Ltd. w Stockton-on-Tees statek płynął z ładunkiem stali i owsa z Baltimore do Genui. został zatopiony około 15 mil na wschód od wyspy Île de Porquerolles. Nikt z załogi nie zginął.