5 złotych 1936 Żaglowiec – okolicznościowa moneta pięciozłotowa, bita w srebrze, wprowadzona do obiegu 23 grudnia 1936 r. rozporządzeniem Ministra Skarbu Eugeniusza Kwiatkowskiego z dnia 10 grudnia 1936 r. (), wycofana z obiegu na terenie Generalnego Gubernatorstwa na podstawie rozporządzenia ministrów gospodarki, finansów i spraw wewnętrznych Rzeszy wydanego 22 listopada 1939 r., według którego monety bite w srebrze w okresie II Rzeczypospolitej należało obowiązkowo wymieniać na pieniądze papierowe.

W niektórych opracowaniach z początku XXI w. jako data wprowadzenia pięciozłotówki do obiegu podawany był 30 grudnia 1936 r., jednak w późniejszych tego samego autora – 23 grudnia 1936 r.

Moneta upamiętniała 15. rocznicę budowy portu w Gdyni.

Awers W centralnym punkcie umieszczono godło – orła w koronie, poniżej rok „1936", dookoła napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”.

Rewers Na tej stronie monety znajdują się: rysunek żaglowca na wodzie, napis „5 ZŁOTYCH 5”, z lewej strony inicjały projektanta AJ, a prawej strony herb Kościesza – znak mennicy w Warszawie.

Nakład Monetę wybito w srebrze próby 750, na krążku o średnicy 28 mm, masie 11 gramów, z rantem ząbkowanym, według projektu Józefa Aumillera, w mennicy w Warszawie, w nakładzie sztuk.

Opis Pięciozłotówkę bito na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27 sierpnia 1932 r. o zmianie niektórych postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 5 listopada 1927 r., definiującego parametry monet: 2, 5, 10 złotych bitych w srebrze próby 750 i masie 2,2 grama przypadających na 1 złoty ().

Godło na monecie jest zgodne ze wzorem Godła Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzonym 13 grudnia 1927 r. ().

Parametry monety są identyczne z parametrami pięciozłotówek wzór 1932 i 1934 oraz pięciozłotówki 1934 Józef Piłsudski-Orzeł Strzelecki.

Wzór rysunku awersu i rewersu jest identyczny z tymi dla dwuzłotówki 1936 Żaglowiec.

W literaturze można czasami spotkać się z opiniami, że Józef Aumiller sportretował na monecie Dar Pomorza. W rzeczywistości, ze względu na charakterystyczne ożaglowanie trzeciego masztu, jest to bark, najprawdopodobniej Lwów – polski żaglowiec szkolny.

Razem z dwuzłotówką z żaglowcem z 1936 r. były ostatnimi monetami okolicznościowym wprowadzonymi do obiegu w II Rzeczypospolitej.

Wersje próbne

W katalogach podana jest informacja o wybiciu próbnych wersji monety: w srebrze, stemplem zwykłym, z napisem „PRÓBA” (110 sztuk), w srebrze, stemplem lustrzanym, z napisem „PRÓBA” (nieznana liczba sztuk), w srebrze, z większym napisem „PRÓBA” (nieznana liczba sztuk). Istnieje również wersja próbna tej monety wybita w postaci klipy o wymiarach 35 × 35 mm, bez napisu „PRÓBA” wybita: w srebrze (200 sztuk), w brązie (200 sztuk), w srebrze, wybita stemplem lustrzanym (nieznana liczba sztuk).

Zobacz też 2 złote 1936 Żaglowiec klipa 5 złotych 1936 Żaglowiec lista monet obiegowych II Rzeczypospolitej 15. rocznica budowy portu w Gdyni (monety) 5 złotych

Przypisy

Kategoria:Monety okolicznościowe II Rzeczypospolitej Kategoria:Monety obiegowe II Rzeczypospolitej i GG Kategoria:Srebrne monety II Rzeczypospolitej 5 złotych 1936 Żaglowiec