W artykule przedstawiono chronologiczny wykaz rozbłysków gamma (GRB), będących przełomowym odkryciem tego typu w danej chwili (np. najbliższy/najdalszy rozbłysk, najbardziej energetyczny, pierwszy rozbłysk typu SGR, etc.) Nazwy rozbłysków zawierają datę ich odkrycia: dwie pierwsze cyfry to rok, dwie kolejne – miesiąc, a dwie ostatnie oznaczają dzień.

Lista GRB Pozycja Przesunięcie ku czerwieni Wykryty przez Uwagi GRB 670702 Vela 4 Pierwszy odkryty GRB GRB 790305b Pierwszy zaobserwowany megarozbłysk SGR, specyficzny rodzaj krótkiego rozbłysku gamma. GRB 830801 Najjaśniejszy zaobserwowany GRB GRB 970228 z = 0,695 BeppoSAX Pierwsza poświata optyczna oraz rentgenowska GRB 970402 RA Dec BeppoSAX Wystąpił w źródle promieniowania rentgenowskiego w gwiazdozbiorze Cyrkla, o którym wcześniej nie było wiadomo. GRB 970508 z = 0,835 BeppoSAX Pierwszy rozbłysk, którego odległość udało się określić (przy pomocy przesunięcia ku czerwieni), pierwsza poświata w paśmie radiowym GRB 971214 z = 3,4 BATSE Pierwszy GRB o z > 1; najjaśniejszy z wczesnych GRB GRB 980425 z = 0,008 BATSE Najbliższy obecnie znany rozbłysk i pierwszy GRB, który został powiązany z supernową. GRB 990123 R.A. Dekl.  z = 1,6 BeppoSAX Pierwszy rozbłysk, który był obserwowany w świetle widzialnym i w widmie promieni gamma jednocześnie. Najjaśniejsza zaobserwowana poświata przed wystrzeleniem satelity Swift. GRB 991216 BATSE Pierwszy rozbłysk odkryty przez Chandra X-ray Observatory GRB 030329 z = 0,168 HETE-2 Najbliższy względem Ziemi „klasyczny” długi GRB; jego poświata została przebadana najdokładniej w porównaniu do innych GRB. GRB 050509B z = 0,225 Swift Pierwszy krótki rozbłysk z zaobserwowaną poświatą i możliwą galaktyką. GRB 050709 z = 0,161 HETE-2 Pierwszy krótki GRB z wykrytym odpowiednikiem optycznym. GRB 050724 z = 0,258 Swift Pierwszy krótki wybuch z wykrytym odpowiednikiem radiowym, optycznym i rentgenowskim, a także pierwszy jednoznaczne powiązany z galaktyką eliptyczną. GRB 060218 z = 0,0331 Swift Pierwszy GRB z towarzyszącą supernową, która mogła być śledzona od razu po wystąpieniu rozbłysku. GRB 060614 R.A. Dekl.  z = 0,125 Swift Był to albo długotrwały wybuch, w którym wykluczona jest obecność jasnej supernowej, albo krótkotrwały wybuch z niezwykle długotrwałą emisją promieniowania gamma. GRB 080319B z = 0,937 Swift Najjaśniejsze (optycznie) zdarzenie dowolnej natury zaobserwowane we Wszechświecie do tej pory. Ponadto najjaśniejsza optyczna poświata spośród wszystkich rozbłysków gamma. GRB 080916C z = 4,35 Fermi Ówcześnie był to najbardziej energetyczny GRB. GRB 090423 R.A. Dekl.  z = 8,2 Swift Posiadał on „tytuł” najbardziej odległego zaobserwowanego obiektu we Wszechświecie, którego dystans potwierdzono metodą spektroskopową. Do tej pory jest najodleglejszym znanym rozbłyskiem gamma i jednym z najdalszych znanych obiektów we Wszechświecie. GRB 101225A R.A. Dekl.  z = 0,33 Swift Czas trwania: 28 minut. Znany również jako „Świąteczny rozbłysk”. GRB 130427A R.A. Dekl.  z = 0,34 Swift Trwał kilka godzin. GRB 160625B R.A. Dekl.  z = 1.406 Fermi; LAT Ekstremalnie jasny rozbłysk ze spolaryzowanym światłem optycznym GRB 170817A R.A. Dekl.  z = 0.009727 Fermi Powstał w wyniku zderzenia z gwiazdą neutronową, wytwarzając falę grawitacyjną nazwaną GW170817. Obecnie jest to najbliższy znany GRB.GRB 200826Az=0.7486Krótkotrwały rozbłysk (czas: 0,5 sekundy.)GRB 211211Az=0.0785Swift, FermiPierwszy długotrwały GRB powstały w wyniku połączenia się dwóch gwiazd neutronowych GRB 221009A R.A. Decl.  z = 0.151 Swift Jeden z najbliższych GRB i był najbardziej energetycznym i najjaśniejszym GRB, jaki kiedykolwiek zarejestrowano (dotychczasowym rekordzistą był GRB 830801). Wyzwolił rekordową energię o wartości 18 TeV.GRB 230307AFermiDrugi po GRB 221009A pod względem wartości fluencji.

Ekstremalne GRB + Ekstremalne GRB Tytuł GRB Dane Uwagi Najbliższy GRB 980425 z = 0,0085 Najbardziej odległy (przesunięcie ku czerwieni oszacowane metodą fotometryczną) GRB 090429B z = 9,4 Najbardziej odległy (przesunięcie ku czerwieni oszacowane metodą spektroskopową) GRB 090423 z = 8,2 Najsłabszy (jasność) Najjaśniejszy GRB 830801 Największa energia GRB 080916C Eiso = 8,8 × 1047 dżuli Najdłuższy GRB 111209A Trwał co najmniej 7 godzin Najkrótszy GRB 820405 Czas trwania: 12 ms Najbardziej odległy, który mógł być obserwowany gołym okiem GRB 080319B Obserwowana wielkość gwiazdowa: 5,7z = 0,937 Najbliższy, który mógł być obserwowany gołym okiem

Przełomowe GRB + Przełomowe GRB Tytuł GRB Data Dane Uwagi Pierwszy zaobserwowany GRB GRB 670702 2 lipca 1967 Pierwszy zidentyfikowany GRB GRB 781104 4 listopada 1978 Wenera 11, Wenera 12, Prognoz-7, ISEE-3, Pioneer Venus Orbiter, Vela Pierwszy odkryty długotrwały GRB Pierwszy odkryty krótkotrwały GRB Pierwszy odkryty GRB o „twardym spektrum” Pierwszy odkryty GRB o „miękkim spektrum” Pierwszy GRB, którego odległość ustalono GRB 970508 z = 0,835The ING Newsletter, "Gamma-Ray Burst Afterglows: Surprises from the Sky", P. Vreeswijk, N. Tanvir, T. Galama, No.2 – marzec 2000 (dostęp 2009/11/11) Pierwszy GRB z odkrytą poświatą radiową GRB 970508 Pierwszy GRB z odkrytą poświatą optyczną GRB 970228 28 lutego 1997 02:58 UTC Pierwszy GRB z odkrytą poświatą rentgenowską GRB 780506 Pierwszy GRB powiązany z supernową GRB 980425 25 kwietnia 1998 21:49 UTC SN 1998bw GRB 030329 dał definitywny dowód na istnienie relacji między supernowymi a rozbłyskami gamma; został on powiązany z hipernową SN 2003dhSpaceDaily, "Cosmological Gamma-Ray Bursts and Hypernovae Conclusively Linked", 22 czerwca 2003. Dostęp 11 listopada 2009. Pierwszy GRB widoczny gołym okiem GRB 080319B 19 marca 2008 06:12 UTC obserwowana wielkość gwiazdowa: 5,7 Pierwszym GRB, który mógł być obserwowany przy pomocy amatorskiego sprzętu, był GRB 990123 o jasności 9 mag.

Najbardziej odległe GRB + GRB o przesunięciu ku czerwieni z > 6 GRB Odległość Uwagi GRB 090429B z = 9,4Space Daily, Explosion Helps Researcher Spot Universe's Most Distant Object, 27 maja 2011 (Fotometryczne przesunięcie ku czerwieni) GRB 090423 z = 8,2 GRB 080913 z = 6,7 GRB 060116 z = 6,6 Wysoka wartość ekstynkcji w przypadku tego zdarzenia sprawia, iż fotometrycznie oszacowane przesunięcie ku czerwieni jest bardzo niedokładne. GRB 140515A z = 6,33 GRB 050904 z = 6,295GRB o wartości z > 6 są wykorzystywane do badań okresu ery rejonizacji

+ „Zdobywcy tytułu” najbardziej odległego GRB GRB Data Odległość Uwagi GRB 090429B maj 2011 — z = 9,4 GRB był zaobserwowany w 2009, jednak do roku 2011 nie ogłoszono jego odległości. GRB 090423 kwiecień 2009 — maj 2011 z = 8,2 Był to pierwszy GRB, który uzyskał tytuł najbardziej odległego obiektu we Wszechświecie. GRB 080913 wrzesień 2008 — kwiecień 2009 z = 6,7 GRB 050904 wrzesień 2005 — wrzesień 2008 z = 6,29 GRB 000131 styczeń 2000 — wrzesień 2005 z = 4,50 GRB 971214 grudzień 1997 — styczeń 2000 z = 3,42 GRB 970508 maj 1997 — grudzień 1997 z = 0,835 Pierwszy GRB, którego odległość została ustalona

Przypisy

Linki zewnętrzne Tabela rozbłysków Jochena Greinera Tabela rozbłysków Stephena Hollanda GRBOX (Gamma-Ray Burst Online Index) – wykaz rozbłysków gamma Mapa i katalog GRB czasu rzeczywistego (Sonoma State University) Oficjalna baza danych rozbłysków zaobserwowanych przez satelitę Swift Oficjalna tabela rozbłysków (BATSE)

Kategoria:Listy związane z astronomią