mały|Herb Krzywda Kierzkowskich Kierzkowscy (vel Kieszkowscy) herbu Krzywda – staropolski ród szlachecki wywodzący się z Kierzkowa w ziemi radomskiej. Notowany od przełomu XV i XVI wiekuBoniecki A., Herbarz polski, T. 10., Warszawa, 1907 s. 56.
Historia rodu Geneza i linie Bartosz Paprocki w swoim dziele Herby rycerstwa polskiego na pięcioro ksiąg rozdzielone wymienia ten ród już w wieku XVI jako dom starodawnyUruski S., Rodzina. Herbarz szlachty polskiej., T. 6. Warszawa 1909, s. 328–331 i licznie rozrodzonyHerby rycerstwa polskiego przez Bartosza Paprockiego zebrane i wydane A.D. 1584 wydanie Kazimierza Józefa Turowskiego, Kraków, Wydawnictwo Biblioteki Polskiej 1858 s. 442. mały|Tablica upamiętniająca opata Mikołaja Stanisława Kieszkowskiego w klasztorze benedyktynów w Lubiniu z 1787 roku. W kolejnych wiekach ród podzielił się na wiele linii, z których część pozostała w ziemi radomskiej, część przeniosła do Wielkopolski, Małopolski, na Wileńszczyznę, do Warszawy oraz w okolice Lwowa. Kierzkowscy w swojej historii osiągali liczne urzędy i funkcje od powiatowych, jak komornik graniczny czy subdelegat, po urzędy ziemskieKasper Niesiecki, Herbarz Polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839–1845 t. 5, s. 85.
Kierzkowscy herbu Krzywda są licznym rodem noszącym to nazwisko w Polsce. Ród żyje do dziś, a jego potomkowie mieszkają w różnych częściach Polski, głównie na Mazowszu i w Wielkopolsce.
Archiwum rodu, zgromadzone i opracowane przez Jerzego i Zygmunta Kieszkowskich, znajduje się w Bibliotece Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.
Urzędnicy, żołnierze i elektorzy królewscy I Rzeczypospolitej Jerzy Odrowąż-Pieniążek w spisie rycerstwa walczącego w Odsieczy Wiedeńskiej 1683 wymienia trzech członków rodu: Aleksandra Kierzkowskiego – Towarzysza Chorągwi Husarskiej I.B. Słuszki, Jana Franciszka i Mikołaja Kieszkowskich – Towarzyszy Roty Pancernej S. PotockiegoOdrowąż-Pieniążek J. Rycerstwo polskie w wyprawie wiedeńskiej pod wodzą króla Jana III Sobieskiego w roku 1683, Warszawa 1933, s. 19.
Jerzy Dunin-Borkowski i Mieczysław Dunin-Wąsowicz wymieniają wśród elektorów Michała Korybuta-Wiśniowieckiego: Jana, Stefana i Wawrzyńca Kierzkowskich oraz Andrzeja Kieszkowskiego; wśród elektrów Stanisława Augusta Poniatowskiego: Franciszka, Ludwika i Stanisława KieszkowskichDunin-Borkowski J., Dunin-Wąsowicz M., Elektorowie królów Władysława IV., Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III., Lwów 1910 s. 90–91.
Oswald Pietruski w spisie elektorów królewskich Augusta II Mocnego wymienia Bartłomieja, dwóch Franciszków, trzech Łukaszów, Macieja i Walentego Kierzkowskich, a także Stanisława i Tomasza Kieszkowskich, oraz Jana Kieszkowskiego, elektora Stanisława Augusta PoniatowskiegoPietruski Oswald. Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, i.t.d. / ułożył i wydał Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski., Lwów–Bochnia, 1845, s. 146.
W Herbarzu szlachty polskiej Seweryna Uruskiego i Herbarzu Polskim Adama Bonieckiego wymienieni zostali m.in.:
Wszebor Kierzkowski – subdelegat radomski notowany w 1662 roku; Jan Kieszkowski – komornik graniczny sandomierski notowany w 1704 roku; Kazimierz Kieszkowski, syn Jana – podczaszy bracławski notowany w 1725 roku; Jan Kieszkowski – burgrabia rawski notowany w 1759 roku; Ludwik Kieszkowski – subdelegat grodzki radomski notowany w 1763 roku; Jan Kieszkowski, syn Kazimierza – komornik graniczny chęciński, elektor Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku; Józef Kierzkowski – podstarości radziejowski notowany 1783 roku; Bartłomiej Kierzkowski – wiceregent grodzki radziejowski 1789–1793.
Dostojnicy kościelni Tomasz Kierzkowski – kanonik warszawski, proboszcz kozłowski notowany w 1692; Walenty Kierzkowski – kanonik warszawski notowany w 1702 roku; Mikołaj Stanisław Kieszkowski – profes opactwa w Sieciechowie notowany w 1757 roku, opat klasztoru w Horodyszczu, opat lubiński od 1779 roku, prezydent generalny Zgromadzenia Benedyktyńskiego Polskiego, pisarz teologiczny, historykChwaliszewski M., Żywot i cuda wielebnego sługi Bożego O. Bernarda z Wąbrzeźna..., Poznań 1881, s. 197–198; Wojciech Kierzkowski – opat nieświeski notowany w 1780 roku.
W Radomiu przy ulicy Żeromskiego znajduje się Pałac Kierzkowskich zbudowany przez Jana Nepomucena Kierzkowskiego, radomskiego przedsiębiorcę i potentata.
W 2009 roku w Jankowie Zaleśnym odbył się Pierwszy Zjazd Rodziny Kierzkowskich herbu Krzywda.
Przedstawiciele rodu Marcin Kierzkowski – rycerz gwardii przybocznej Aleksandra Jagiellończyka; Jakób z Kierzkowa – członek Zakonu Rycerskiego Świętego Grobu w Jerozolimie, miechowita. Odnotowany na Akademii Krakowskiej w 1535 roku; Jakub Filip Kierzkowski – oficer Wojska Polskiego, uczestnik wojny 1792, insurekcji kościuszkowskiej, wojen napoleońskich, oraz powstania listopadowego, pamiętnikarz; Stefan Kierzkowski – oficer Armii Koronnej, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej; Jakub Kierzkowski – oficer Wojska Polskiego, kawaler Złotego Krzyża Orderu Wojennego Virtuti Militari, oficer 2 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego; Alexandre-Édouard Kierzkowski – kanadyjski żołnierz, inżynier i polityk polskiego pochodzenia; Henryk Kieszkowski – ziemianin, współzałożyciel i dyrektor Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie, poseł na Sejm Krajowy Galicji; Stanisław Kieszkowski (1772–1842) – właściciel ziemski, członek Stanów Galicyjskich; Stanisław Kieszkowski (1841–1910) – polski urzędnik, powstaniec styczniowy; Jerzy Kieszkowski – prawnik, urzędnik, historyk sztuki; Witold Kieszkowski – historyk sztuki, archeolog, konserwator zabytków; Janusz Kieszkowski – oficer Wojska Polskiego, architekt, uczestnik wojny obronnej 1939 r., zamordowany w Katyniu; Roman Kierzkowski – harcmistrz i nauczyciel, uczestnik obrony Warszawy w 1939 r., członek Szarych Szeregów, Naczelnik Harcerzy; Roman Adam Kierzkowski – ps. Kruk, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski ze Zgrupowania AK "Kryska"Cmentarz Bródnowski, kw. 4H / 2 / 23; Ewa Kierzkowska-Kalinowska – archeolog PAN, badaczka m.in. Grodziska „Piotrówka”Kierzkowska-Kalinowska E., Radom. Stanowisko 1; Informator Archeologiczny, 1973, s. 316–317.
Majątki należące do rodu Czarna, Hruszatyce, Łuka Mała, Kierzków, Kiedrzyn, Kroczów Większy, Rosochate, Sanoczany, Smoszew, Tarnawa.
Inne rody o tym nazwisku Licznym rodem są również Kierzkowscy herbu Jastrzębiec, wywodzący się Kierzek pod Tykocinem na Podlasiu, notowani od XV wieku.
Historycznie notowani byli również Kierzkowscy herbu Pobóg w Wielkopolsce (być może gałąź Kierzkowskich herbu Krzywda) i herbu Sas notowani w Galicji.
Przypisy