Wacław Barański (ur. 24 czerwca 1896 w Raciążu, zm. 4-7 kwietnia 1940 w Katyniu) – polski nauczyciel, kapitan administracji (piechoty) Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Walentego h. Pobóg (1854–1941) i Julianny z Olszewskich (1862–1939) urodzony 24 czerwca 1896 w Raciążu, w ówczesnym powiecie sierpeckim guberni płockiej. Miał trzy siostry: Jadwigę, Salomeę i Reginę oraz trzech braci: Stanisława Teodora, Szymona i Rajmunda. Absolwent seminarium nauczycielskiego w Wymyślinie z 1915. Od 1 lipca 1915 do 30 kwietnia 1916 pracował jako nauczyciel ludowy w szkole w Staroźrebach, pow. płocki.

W czasie I wojny światowej, od 1916, walczył jako oficer w armii rosyjskiej. W 1916 ukończył Odeską Szkołę Wojskową w stopniu junkra. W 1917, jako młodszy oficer wstąpił do 249 zapasowego pułku w Nowogrodzie Wołyńskim. Od 1918 służył w odrodzonym w Wojsku Polskim. W marcu 1919 został przydzielony do 6 pułku strzelców polskich w 48 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Stanisławowie. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 48 pułku piechoty. W 1920 został ciężko ranny w lewą nogę. W grudniu 1920 mianowany porucznikiem. W 1925 ukończył pięciomiesięczny kurs doszkolenia młodszych oficerów piechoty w Chełmnie. Kapitan ze starszeństwem 1 stycznia 1928. W 1928 był przydzielony do Wojskowego Sądu Rejonowego Stanisławów na stanowisko oficera sądowego. W czerwcu 1934 został przeniesiony z 48 do 34 pułku piechoty w Białej Podlaskiej. Prawdopodobnie w 1938 został przeniesiony do korpusu oficerów administracji, grupy administracyjnej. W marcu 1939 w dalszym ciągu pełnił służbę w 34 pp na stanowisku oficera mobilizacyjnego.

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej i od kwietnia 1940 był przetrzymywany w obozie jenieckim w Kozielsku. Między 3 a 5 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa bez numeru z 1 kwietnia 1940. Między 4 a 7 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców pod numerem 1879 – dosłownie opisany jako Baranowski Waclaw (raport dzienny z 13 maja 1943), a przy jego zwłokach znaleziono kartki pocztowe, m.in. od Jadwigi Baranowskiej, W-wa Żoliborz, ul. Niegolewskiego. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK, pod numerem 01879, wskazany jako kpt. Baranowski Wacław, syn Walentego.

Był mężem Janiny z domu Wojtas, z którą mieli córkę Annę (ur. 1933) po mężu Kozielska. Mieszkali w Białej Podlaskiej.

Ordery i odznaczenia Medal Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Srebrny Krzyż Zasługi – 17 marca 1934 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja, wrzesień 1922) francuski Krzyż Wojenny międzysojuszniczy Medal Zwycięstwa

Upamiętnienie 5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

13 kwietnia 2012, ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, Wacław Barański został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci na terenie Zespołu Szkół w Skępem.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Przypisy

Bibliografia

Wspomnienia i galeria serdeczna. Wymyślin w pamięci nauczycieli i ich wychowanków z pełnym wykazem (1867–1969), wybór, wstęp i opracowanie Mirosław Krajewski. 2009, .

Kategoria:Kapitanowie administracji II Rzeczypospolitej Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Raciążu Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 34 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Wielkiej Wojny Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1940