Jan Zawrzycki (ur. 3 czerwca 1903 w Kobiernicach, zm. 13 kwietnia 1976 w Krośnie) – polski duchowny katolicki, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Życiorys Urodził się w rodzinie Józefa, prof. Akademii Rolniczej w Dublanach, i Heleny z SzafrańcówInternetowy słownik kapelanów służby stalej i rezerwy Wojska Polskiego 1921–1939 [dostęp 2026-06-04]., brat Marii (nauczycielki) i Janiny po mężu Styrkosz. W latach 1913–1919 uczęszczał do gimnazjum we Lwowie. Od 1919 r. naukę kontynuował w Państwowym Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Krośnie, które ukończył i w 1921 r. uzyskał maturęKopernikański Słownik Biograficzny [dostęp 2026-06-03].. W latach 1921–1924 studiował na Wydziale Leśnym Politechniki Lwowskiej. Ukończył także Wyższą Szkołę Samochodową. W latach 1924–1928 odbył studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Przemyślu, zakończone święceniami kapłańskimi 29 czerwca 1928 r. w katedrze przemyskiej. W latach 1928–1929 był wikarym parafii św. Mikołaja Biskupa w Tuligłowach k. Pruchnika, następnie od wiosny 1929 do 1931 r. w parafii św. Andrzeja Apostoła w Zgłobniu k. Rzeszowa. Od 1 października 1931 do 1944 r. był katechetą w szkołach męskiej i żeńskiej w Rymanowie i Krośnie. Z dniem 1 stycznia 1939 r. mianowany kapelanem (kpt.) rezerwy Wojska Polskiego.
W czasie II wojny światowej współpracował z ZWZ-AK. Od 1 stycznia 1941 do 30 czerwca 1944 r. z ramienia Tajnej Powiatowej Komisji Oświatowej w Krośnie brał udział w tajnym nauczaniu w Rymanowie i Krośnie. Uczestniczył w akcji ratowania Żydów m.in. ukrywał dzieci w klasztorach. Wśród uratowanych byli: Bronisława Fischbein, Franciszka Leizer, M. Rubin, J. Szapira i Anna Majerans z trzema synami.
Po wojnie zaangażował się w działalność Zrzeszenia WiN na terenie Krosna. W grudniu 1946 r. został aresztowany przez Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Krośnie. Na wolność wyszedł w marcu 1947 r. na mocy ustawy amnestyjnej. Ponownie aresztowano go w październiku 1947 r. i po długim śledztwie został skazany 7 maju 1948 r. przez WSR w Rzeszowie na 10 lat więzienia. Postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie z 30 czerwcu 1948 r. wyrok został złagodzony „ze względu na to, że [ks. Zawrzycki] wykazał wielkie społeczne nastawienie w czasie okupacji hitlerowskiej” (starania o wyjście na wolność księdza podjęły m.in. osoby pochodzenia żydowskiego, które ksiądz Zawrzycki uratował w czasie wojny). 6 lipcu 1948 r. został zwolniony z więzienia. W następnych latach do 1974 r. pracował jako proboszcz parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Pławniowicach k. Gliwic. Ze względu na chorobę przeniósł się w 1974 do rodziny w Krośnie, gdzie zmarł w 1976 r. Pochowany na cmentarzu komunalnym (sektor A2-5-1).
W 2008 r. uhonorowany pośmiertnie Dyplomem Honorowym i Medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Przypisy
Bibliografia Artykuł o ks. Janie Zawrzyckim w Roczniku Rymanowa Zdroju. Tom V. s. 57–59. Jan Zawrzycki, ks., strona Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej
Kategoria:Absolwenci Politechniki Lwowskiej Kategoria:Absolwenci Wyższego Seminarium Duchownego w Przemyślu Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość Kategoria:Duchowni archidiecezji katowickiej Kategoria:Ludzie związani z Krosnem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Krośnie Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – ofiary represji w Polsce Ludowej Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Zmarli w 1976