thumb|195 px|Che Guevara – dzięki swojej działalności na Kubie, w Boliwii i Kongu, stanowił inspirację dla organizacji lewicowych i Nowej lewicy w latach 60. i 70. XX wiekuS. Tomczak: „Che” Guevara, Kuba i rewolucja kontynentalna, historia.org.pl, [dostęp: 2017-04-18].. Terroryzm skrajnie lewicowy (terroryzm ultralewicowy, terroryzm marksistowsko-leninowski, terroryzm rewolucyjny, terroryzm anarchistyczny) – określenie działań terrorystycznych dokonywanych przez organizacje i ruchy, które kierują się nurtami skrajnej lewicy, i których głównymi celami są zniszczenie państwa poprzez wywołanie rewolucjiR. Borkowski: Terroryzm, s. 119, [dostęp: 2017-04-19]. i walka zbrojna z systemem kapitalistycznym bądź konserwatywnym oraz zastąpienie tych systemów systemem komunistycznym bądź państwem socjalistycznymD.T. Olson: TACTICAL COUNTERTERRORISM: The Law Enforcement Manual of Terrorism Prevention, s. 35, [dostęp: 2017-04-18].B. Clifford: European Left-wing extremism in the 21st Century, intelligencefusion.co.uk, [dostęp: 2017-04-18]..
Od połowy 2000 roku terroryzm skrajnie lewicowy w Stanach Zjednoczonych był coraz mniej istotnym źródłem ataków terrorystycznych. Według badań, od 2010 do 2020 roku prawicowi ekstremiści w USA zabili 117 osób, podczas gdy członkowie skrajnej lewicy 21, a dżihadyści 95.
Początki skrajnie lewicowego terroryzmu Początków terroryzmu lewicowego należy doszukiwać się już w okresie Wielkiej Rewolucji Francuskiej, kiedy pojawił się tzw. wielki terror prowadzony przez radykalnie lewicowe siły Jakobinów na czele z Maksymilianem RobespierremJ. Bartyzel: Jakobinizm, legitymizm.org, [dostęp: 2017-04-18].. Terroryzm Jakobinów objawiał się przede wszystkim w masowych represjach (kary śmierci poprzez zgilotynowanie, masowe więzienia) osób, które zostały uznane przez rewolucjonistów za wrogów lub sprzyjających obalonemu ancien régime Ludwika XVITERROR JAKOBIŃSKI (1793), nowastrategia.org.pl, [dostęp: 2017-04-19]..
W XIX wieku pojawił się anarchizm, którego celem było zniesienie instytucji państwa i utworzenie społeczeństwa bezpaństwowego oraz tzw. „propaganda czynem”. W drugiej połowie XIX w. akcje terrorystyczne anarchistów we Francji doprowadziły m.in. do zabójstwa prezydenta Marie François Sadi Carnota. Oprócz tego francuscy anarchiści dokonywali szeregu ataków bombowych w Paryżu (w tym 9 grudnia 1893 r. w Zgromadzeniu Narodowym) i LyonieJ. Krzyk: Anarchiści wysadzają Francję, wyborcza.pl, [dostęp: 2017-04-18].. W carskiej Rosji zaś, narodziła się Narodnaja Wola – organizacja rewolucyjna postulująca m.in. obalenie caratu i nadanie ziemi warstwie chłopskiej.
Na początku XX wieku elementy terroryzmu anarchistycznego zauważyć można było w działaniach nacjonalistycznych organizacji Młoda BośniaGavrilo Princip - zabójca arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, historia.wp.pl, [dostęp: 2017-04-18]. i Czarnej Ręki, które uczestniczyły w przygotowaniu udanego zamachu na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. W dwudziestoleciu międzywojennym elementy terroryzmu lewicowego znalazły się w działaniach probolszewickiego i antyklerykalnego Związku Wojujących Bezbożników, który propagował ateizm w Związku Radzieckim, terroryzując cerkiew prawosławną oraz inne wyznania chrześcijańskie, a także aktywnie zastraszał każdego, kto sprzeciwiał się działalności ZwiązkuJ.R. Nowak: Zbrodnie sowieckiego „wojującego ateizmu”, arkapana.republika.pl, [dostęp: 2017-04-19].. W latach 30. pojawiło się zjawisko Czerwonego terroru w Hiszpanii, podczas wojny domowej w tym kraju„Czerwony terror”, wiadomosci.wp.pl, [dostęp: 2017-04-20]..
Terroryzm lewicowy w XX wieku Zjawisko obecnie rozumianego terroryzmu lewicowego pojawiło się w latach 60. i 70. XX wieku w Europie na fali protestów studenckich we Francji („Maj 1968”) i Niemczech (Protesty studenckie w Niemczech 1967–1968), kiedy młodzież zaczęła przybierać radykalnie lewicowe postawyR. Borkowski: Terroryzm, s. 129.. Silny oddźwięk na terroryzm lewicowy wniosła również ideologia „Nowej lewicy”, która ukształtowała się już w latach pięćdziesiątych, i która silnie przejawiała się w protestach studenckich w latach sześćdziesiątych. Ultralewicowy terroryzm inspirowany był pięcioma głównymi doktrynami wyrosłymi na gruncie klasycznej lewicy: marksizmem, maoizmem, trockizmem, guevaryzmem, i anarchizmemJ. Piwowarski, P. Pajorski: Terroryzm lewacki. Wybrane zagadnienia, s. 40, [dostęp: 2017-04-18].. Organizacje lewicowe dokonujące zamachów w Europie Zachodniej (np. Frakcja Czerwonej Armii czy Czerwone Brygady) były silnie wspierane przez służby wywiadowcze Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Kuby i Związku Radzieckiego.
Organizacje terroryzmu lewicowego w Europie i na świecie mały|Skutki zamachu bombowego przeprowadzonego przez Frakcje Czerwonej Armii na siedzibę sił powietrznych USA w bazie lotniczej Ramstein w 1981 r. Lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte XX wieku przyniosły rozkwit (apogeum) organizacji ultralewicowych, które posługiwały się metodami terrorystycznymi. W Europie do głównych należały takie organizacje jak: Frakcja Czerwonej Armii (Rote Armee Fraktion; RAF, znana również jako „Grupa Baader-Meinhof”), działająca na terenie Republiki Federalnej NiemiecRAF, portalwiedzy.onet.pl, [dostęp: 2017-04-19].; Czerwone Brygady (Brigate Rosse) działające na terenie Włoch, znane z uprowadzenia i zamordowania byłego włoskiego premiera Aldo MoroCzerwone Brygady, portalwiedzy.onet.pl, [dostęp: 2017-04-18].; Akcja Bezpośrednia (Action Directe) aktywna w latach 80. we FrancjiEncyklopedia terroryzmu – Action Directe, niniwa22.cba.pl, [dostęp: 2017-04-18].. Oprócz ww. działały takie organizacje jak hiszpańskie maoistowskie ugrupowanie GRAPO (Grupos de Resistencia Antifascista Primero de Octubre), niemiecki anarchistyczny Ruch 2 Czerwca (Bewegung 2. Juni) oraz grecka marksistowska Organizacja Rewolucyjna 17 listopada (Επαναστατική Οργάνωση 17 Νοέμβρη). W latach 80. w Belgii działały również Walczące Komórki Komunistyczne (Cellules Communistes Combattantes; CCC)P. Jenkins, Images of Terror: What We Can and Can't Know About Terrorism, s. 107, [dostęp: 2017-04-19].. Również w latach 80. w Portugalii działały skrajnie lewicowe bojówki pod nazwą „Ludowych Sił 25 kwietnia”P.Ch. Manuel: The Challenges of Democratic Consolidation in Portugal: Political, Economic, and Military Issues 1976–1991, s. 56, [dostęp: 2017-04-19]..
W Ameryce Południowej prym wśród terrorystycznych ugrupowań lewicowych wiodły kolumbijski FARC (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia)Kolumbijska partyzantka FARC? Basta!, stosunki.pl, [dostęp: 2017-04-18]. oraz dwa ugrupowania peruwiańskie: Ruch Rewolucyjny im. Tupaca Amaru (Movimiento Revolucionario Tupac Amaru; MRTA; Tupamaros)Tupak Amaru, portalwiedzy.onet.pl, [dostęp: 2017-04-18]. oraz Świetlisty SzlakŚwietlisty Szlak - mroczny szlak terroru, historieodklamane.salon24.pl, [dostęp: 2017-04-18]. (Sendero Luminoso) znany z uprowadzenia i zamordowania dwóch polskich franciszkanów – Michała Tomaszka i Zbigniewa Strzałkowskiego.
W Ameryce Północnej wśród lewicowych organizacji terrorystycznych wyróżnić można kanadyjski Front Wyzwolenia Quebecu (Front de Libération du Québec; FLQ), dążący do niepodległości prowincji Quebec poprzez odłączenie się od KanadyFront de libération du Québec, thecanadianencyclopedia.ca, [dostęp: 2017-04-18].. W latach siedemdziesiątych epizod wśród północnoamerykańskich organizacji lewicowych zaliczyła również Symbioniczna Armia WyzwoleniaCh. Hewitt: Political Violence and Terrorism in Modern America: A Chronology, s. 97, [dostęp: 2017-04-20]..
W Azji pojawiły się takie terrorystyczne ugrupowania lewicowe jak Japońska Armia Czerwona (Nihon Sekigun), marksistowska Partia Pracujących Kurdystanu (Partiya Karkeran Kurdistan; PKK), której celem jest uzyskanie niepodległości Kurdystanu na wschodzie TurcjiWho are Kurdistan Workers' Party (PKK) rebels?, bbc.com, [dostęp: 2017-04-19].. Oprócz PKK na terenie Turcji w 1978 roku powstała Rewolucyjna Partia i Front Wyzwolenia (DHKP-C), dokonująca wielu zamachów bombowych na terenie państwa tureckiego. W Indiach z kolei działają NaksaliciK. Mroziewicz: Indie: Czerwona ośmiornica, wyborcza.pl, [dostęp: 2017-04-19].. W Kambodży od początku lat 60. działali Czerwoni Khmerzy, którzy stosując terror, szacunkowo wymordowali ponad 1 mln ludziR. Borkowski: Terroryzm, s. 130–131..
Zobacz też terroryzm skrajnie prawicowy nowa lewica ekoterroryzm terroryzm islamski terroryzm chrześcijański
Przypisy
Kategoria:Skrajna lewica Kategoria:Terroryzm