Filia (gr.: Φίλα, zm. 287 p.n.e.) – córka Antypatra, regenta królestwa Macedonii, opiewana przez starożytnych pisarzy jako jedna z najszlachetniejszych i najbardziej prawych kobiet swoich czasów. Jej zdolności i ocena sytuacji zwracały na nią uwagę już w młodym wieku, tak że jej ojciec, Antypater, często omawiał z nią sprawy natury politycznej i niemal zawsze stosował się do jej rad.
Życiorys Według Antoniusza DiogenesaFocjusz, Biblioteka, kodeks 166, pierwszym mężem Filii był Balakrus (prawdopodobnie satrapa Kapadocji o tym samym imieniu), którego poślubiła na początku 332 roku p.n.e. W dziesięć lat później ojciec wydał ją za mąż za Kraterosa w zamian za wsparcie jakie udzielił Antypatrowi podczas wojny lamijskiejDiodor Sycylijski, Biblioteka Historyczna, ks. XVIII. 18. Po śmierci Kraterosa w 321 roku p.n.e., po raz kolejny wyszła za mąż za znacznie od niej młodszego Demetriusza I Poliorketesa, syna AntygonaPlutarch z Cheronei, Żywoty równoległe, "Demetriusz", 14.
Zawarcie ostatniego małżeństwa Filii miało miejsce pomiędzy 319 a 315 rokiem p.n.e., kiedy to została przez męża powierzona opiece Aristona, przyjaciela Eumenesa w 315 p.n.e.Diodor Sycylijski, Biblioteka Historyczna, ks. XIX. 59. Pomimo dużej różnicy wieku, Filia wydawała się mieć wielki wpływ na swojego młodzieńczego męża, który traktował ją z największym szacunkiem i poważaniem, za co odwdzięczała mu się głęboką miłością, nigdy nie okazując zazdrości z powodu jego licznych kochanek i kolejnych małżeństw. Podczas wielu zmiennych kolei losu jakich doświadczał Demetriusz, Filia przebywała na Cyprze skąd wysyłała listy i cenne prezenty do męża zajętego oblężeniem Rodos.
Po bitwie pod Ipsos, dołączyła do Demetriusza, który odesłał ją do jej brata Kassandra w Macedonii, gdzie zaczęła się starać o zawiązanie traktatu pokojowego między nim a Demetriuszem. Wydaje się, że powróciła na Cypr, gdzie w 295 roku p.n.e. była oblegana w Salaminie Cypryjskiej przez króla Egiptu Ptolemeusza I i ostatecznie została zmuszona do poddania się, ale przez którego była traktowana z daleko posuniętym szacunkiem i wysłana wraz z jej dziećmi do nieogarniętej zawieruchą wojenną Macedonii. Tam na własne oczy zobaczyła jak krucha jest potęga jej męża i podjęła starania w celu zabezpieczenia lojalności macedońskiego ludu. Ale wówczas, w 287 roku p.n.e., nieoczekiwana rewolucja raz jeszcze strąciła Demetriusza z tronu, Filia, niezdolna znieść myśli o tym, że fortuna się od niego odwróciła i straciwszy nadzieję, odebrała sobie życie w KasandreiiPlutarch z Cheronei, Żywoty równoległe, "Demetriusz", 22, 32, 35, 37, 38, 45Diodor Sycylijski, Biblioteka Historyczna, ks. XX. 93.
Dziedzictwo Filia w przeciwieństwie do innych kobiet czasów wojen diadochów używała swoich wpływów w celach pokojowych, chroniąc uciskanych i starając się stłumić gwałtowną żądzę władzy w tych co ją otaczali. Pozostawiła dwoje dzieci ze związku z Demetriuszem; Antygona, zwanego Gonatas, który został królem Macedonii, i córkę, Stratonikę, poślubioną po raz pierwszy Seleukosowi I Nikatorowi, a następnie jego synowi Antiochowi I SoterowiPlutarch z Cheronei, Żywoty równoległe, "Demetriusz", 31, 37, 53. Miała również syna z Kraterosem, który nosił imię ojca. Ateńczycy chcąc się odwdzięczyć Demetriuszowi za wsparcie jakiego wielokrotnie im udzielał, poświęcili świątynię Filli, którą czcili pod imieniem Afrodyty FilliAtenajos, Uczta mędrców, VI. 66.
Przypisy
Bibliografia William Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Filia", Boston, (1867)
Linki zewnętrzne Biografia Filii
Kategoria:Samobójcy Kategoria:Urodzeni w IV wieku p.n.e. Kategoria:Zmarli w III wieku p.n.e.