mały|upright=1.35|Grafika stacji Gateway (projekt z 2018 r.). Pierwszy z lewej statek Orion
Gateway, wcześniej Deep Space Gateway (DSG), Lunar Orbital Platform-Gateway (LOP-G) – planowana załogowa stacja kosmiczna, która miała zostać umieszczona w przestrzeni w pobliżu Księżyca (tzw. cis-lunar). W jej budowie brały udział: Stany Zjednoczone, Europa, Japonia, Kanada i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Pierwsze moduły miały zostać wyniesione na orbitę jeszcze w latach 20. XXI wieku. Zaproponowano by rozpoczął z niej podróż na Marsa Deep Space Transport (DST).
Koncepcja stacji Gateway mały|upright=1.5|Ogólne informacje o stacji Gateway (projekt z 2018 r.)
Budowa stacji będzie opierała się na dwóch elementach transportu kosmicznego, które są obecnie realizowane w NASA: bardzo ciężka rakieta nośna Space Launch System (SLS) oraz załogowy statek Orion przystosowany do misji w daleki kosmos. Zakłada się stosowanie również innych rakiet jak i innych statków, jeśli będą spełniać wymogi techniczne odnośnie do ich osiągów.
Transport załóg na stację będzie zapewniać budowany obecnie załogowy statek kosmiczny Orion, przystosowany do lotów w głęboki kosmos. Natomiast dostawy cargo będą odbywały się za pomocą nowego statku logistycznego zbliżonego budową do amerykańsko-europejskiego Cygnusa.
Stacja zostanie umieszczona na bardzo wydłużonej orbicie okołoksiężycowej, którą określa się nazwą NRHO (near-rectilinear halo orbit) – jest to orbita przebiegająca w pobliżu punktu libracyjnego L2. Jej perycentrum będzie wynosił 1,5 tys. km, natomiast apocentrum 70 tys. km. Taka orbita umożliwia misje na powierzchnię Księżyca, a zarazem stanowi dobrą bazę przed misjami w dalsze regiony Układu Słonecznego, w tym w kierunku Marsa.
Załoga stacji Gateway będzie liczyć 4 osoby, które będą przebywać na stacji podczas misji trwających od 30 do 90 dni. Stacja będzie znacznie mniejsza od obecnej ISS i według koncepcji przedstawionej w 2017 r., zmodyfikowanej w 2018 r., będzie składała się z prawdopodobnie z siedmiu modułów. Łączna objętość hermetyzowanych pomieszczeń będzie wynosić ok. 125 m³ (ISS ok. 930 m³), a masa ok. 75 t łącznie ze statkiem Orion (ISS ok. 420 t).
Moduły stacji mały|upright=1.5|Moduły stacji Gateway (projekt z 2018 r.) mały|upright=1.35|Minimalna konfiguracja stacji Gateway dla misji Artemis III (projekt z 2019 r.) Power and Propulsion Element (PPE) Moduł zasilający przewidziany do zasilania stacji w energię elektryczną, zbudowany w USA na zasadzie partnerstwa publiczno-prywatnego NASA z prywatnymi przedsiębiorstwami. W maju 2019 roku NASA zawarła z firmą Maxar Technologies kontrakt wart 375 milionów dolarów na budowę tego modułu. Planowano wysłać go w 2022 r. za pomocą jednej z rakiet komercyjnych (Atlas V, Ariane 6 lub Falcon Heavy). Ostatecznie zdecydowano się zintegrować go z HALO i wysłać w ramach jednej misji rakietą Falcon Heavy, lecz nastąpi to najwcześniej w 2027.
Habitation and Logistics Outpost (HALO) Minimalny moduł mieszkalny (habitat), zaprojektowany na bazie statku kosmicznego Cygnus. Został zbudowany we Włoszech przez Thales Alenia Space i w kwietniu 2025 roku dostarczony do Northrop Grumman Innovation Systems, który ukończy jego wyposażenie. Moduł HALO wraz z modułem PPE ma zostać wysłany za pomocą rakiety Falcon Heavy w 2027 roku.
European System Providing Refuelling, Infrastructure and Telecommunication (ESPRIT) Europejski moduł, który ma służyć do komunikacji ze statkami zbliżającymi się do stacji oraz z Ziemią, a także do zasilania PPE. Będzie budowany w Europie.
International Habitation Module (iHAB) W dalszej kolejności do Gateway zostanie dołączony habitat zbudowany przez międzynarodowych partnerów projektu przeznaczony do przebywania w nim załogi podczas pobytów na stacji. Moduł powstanie w wyniku współpracy ESA i Japonii.
Logistic Module NASA planuje ponadto dołączenie do stacji przynajmniej jednego modułu logistycznego, który poza dostarczeniem zaopatrzenia będzie mógł być wykorzystany do celów badawczych oraz komercyjnych. Będzie on zbliżony budową do wielofunkcyjnych modułów logistycznych (MPLM) stosowanych na ISS. Dodatkowo pierwszy moduł logistyczny wysłany będzie wraz z robotycznym ramieniem zbudowanym przez Kanadyjską Agencję Kosmiczną.
Airlock Module Śluza powietrzna umożliwiająca astronautom wyjścia w otwarty kosmos (EVA).
Sample Return Vehicle (SRV) Będzie to niewielki, bezzałogowy lądownik, który będzie mógł realizować misje na powierzchnię Księżyca celem pobrania próbek oraz dostarczenia ich na stację.
Historia stacji Montaż Gateway w przestrzeni kosmicznej rozpocznie się najwcześniej w 2027 r., jednak prace nad poszczególnymi elementami stacji już trwają. Przy montażu planowane jest wykorzystanie rakiet SLS oraz Falcon Heavy.
2 maja 2025 roku administracja Trumpa opublikowała projekt budżetu na rok 2026, który zakładał zakończenie programu Gateway i potencjalne wykorzystanie już wyprodukowanych komponentów w innych misjach. Stacja później otrzymała finansowanie, lecz jej przyszłość jest niepewna. 24 marca 2026 ogłoszono wstrzymanie prac.
Moduł Rok Wykonawca Rakieta Misja Uwagi PPE, HALO 2027 USA Falcon Heavy Zintegrowane oba moduły iHAB 2028 ESA/Japonia SLS Artemis 4 – ESPRIT 2030 ESA SLS Artemis 5 – Airlock 2031 międzynar. SLS Artemis 6 –
Zobacz też Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
Przypisy
Kategoria:Stacje kosmiczne Kategoria:Program Artemis