mały|Kościół św. Ludwika we Włodawie, malowidła sklepienia nawy, Gabriel Sławiński, 1784-1785 Gabriel Sławiński (ur. 1731 lub 1732, zm. 3 listopada 1805 w Janowie OrdynackimMagdalena Ludera, Sławiński Gabriel, w: Słownik artystów polskich i Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.). Malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 11: Sif - Srz, red. U. Makowska, Warszawa 2023, s. 222. , obecnie Lubelskim) – późnobarokowy malarz aktywny na terenie dawnych województw ruskiego, bełskiego i brzeskolitewskiego Rzeczypospolitej, twórca dzieł malarstwa monumentalnego, sztalugowego i tablicowego, pracował równocześnie dla kościołów rzymskokatolickich i cerkwi.
Życiorys Niewiele wiemy o biografii malarza. To samo nazwisko nosili przedstawiciele szlachty wywodzącej się z Wielkopolski, a przynajmniej od XVI wieku zamieszkującej również ziemie ruskie Rzeczypospolitej. Język autorskich inskrypcji ekspiacyjnych Sławińskiego jest zróżnicowany - podpisywał się po polsku z obiegowymi wyrazami po łacinie oraz po rusku, cyrylicą.
Dzieła Sławiński pierwsze znane dzieła wykonał dla cerkwi unickich – pw. Wniebowzięcia NMP w Klesztowie koło Chełma oraz nieistniejącej pw. Świętego Mikity w Tyszowcach na przedmieściu Zamłynie, sygnowane kolejno datami 1772 i 1774. Potem tworzył dla kościoła łacińskiego. Najpierw dla podpisanego datą 1776 kościoła parafialnego pw. Św. Wawrzyńca w Żółkiewce, a następnie dla świątyń zakonnych - bernardynów w Radecznicy i paulinów we Włodawie. W Radecznicy Sławiński pracował w latach 1780-1781, a we Włodawie w latach 1784-1785. We Włodawie niewątpliwie samodzielną pracą Sławińskiego są malowidła sklepień nawy i kaplic, a przy dekoracji ścian kaplic, a może także ścian nawy nieznacznie pomagał mu paulin Wojciech Dobrzeniewski – brat zmarłego wskutek niespodziewanej choroby AntoniegoW świetle nekrologu Antoniego Dobrzeniewskiego błędne jest wciąż powtarzane przekonanie, że ów malarz zmarł we Włodawie wskutek upadku z rusztowania.. W latach 1783–1784 bracia paulini zdążyli razem ozdobić włodawskie prezbiterium, a prawdopodobnie także jego wschodnią przybudówkę.
Przypisy
Bibliografia Magdalena Ludera, Gabriel Sławiński – późnobarokowy malarz w służbie Kościoła i Cerkwi (= Prace Muzeum Narodowego w Krakowie, red. K. Twardowska, t. 6), Kraków 2016 (książka jest wersją rozprawy doktorskiej) Magdalena Szyndlarewicz [ob. M. Ludera], Gabriel Sławiński – malarz fresków i obrazów. Uwagi wstępne, w: Między Wrocławiem a Lwowem. Sztuka na Śląsku, w Małopolsce i na Rusi Koronnej w czasach nowożytnych, red. A. Betlej, K. Brzezina-Scheuerer, P. Oszczanowski, Wrocław 2011, s. 349–358 Magdalena Ludera, Łukasz Węgleński z małżonką – fundatorzy dawnej cerkwi Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Klesztowie. O stosunkach na pograniczu wyznaniowym Rzeczypospolitej w XVIII w., „Prace Historyczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, t. 144, 2017, z. 1, s. 59–82 Magdalena Ludera, Kilka uwag na temat stylu braci Dobrzeniewskich i ich fresków w prezbiterium kościoła Paulinów we Włodawie, „Radzyński Rocznik Humanistyczny”, 14, 2016, s. 37–58 Magdalena Ludera, The copy of the Chełm icon of Mother of God in the Orthodox Church in Klesztów. Dating, direct inspiration, cult, „Roczniki Teologiczne KUL”, 2016, z. 4: Historia Kościoła, 63, 2016, s. 109–127
Kategoria:Polscy malarze XVIII wieku Kategoria:Polscy malarze barokowi Kategoria:Malarze I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Włodawą (I Rzeczpospolita)