Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Nepalu – lista miejsc w Nepalu wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Nepal 20 czerwca 1978 roku.

W 2017 roku na liście znajdowały się cztery obiekty światowego dziedzictwa: dwa dziedzictwa kulturowego i dwa o charakterze przyrodniczym.

Na nepalskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Nepal zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa, znajduje się 15 obiektów (stan w roku 2017).

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia nepalskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, dystrykt, strefa, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok – roku wpisu na listę; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 120 Park Narodowy Sagarmatha Sagarmatha National Park 100x100px NpSolukhumbuSagarmatha PNp(vii)1979 Park w Himalajach z najwyższym szczytem świata Mount Everestem (8848 m n.p.m.) oraz siedmioma innymi szczytami powyżej 7000 m n.p.m. Występuje tu kilka gatunków zagrożonych wyginięciem lub narażonych na wyginięcie, m.in. irbis śnieżny i pandka ruda. 121 Dolina Katmandu Kathmandu Valley 100x100px NpBagmati KNp(iii)(iv)(vi)1979 W Dolinie Katmandu znajduje się siedem zespołów zabytków hinduistycznych i buddyjskich oraz trzy zespoły pałacowe miast królewskich Katmandu, Patan i Bhaktapur. 130 miejsc (m.in. ośrodki pielgrzymkowe, świątynie, sanktuaria, łaźnie oraz ogrody) jest obiektem kultu dla obydwu religii. 284 Park Narodowy Ćitwan Chitwan National Park 100x100px NpChitwanNawalparasiParsaMakwanpur PNp(vii)(ix)(x)1984 Park w południowej części środkowego Teraju u podnóży Himalajów charakteryzujący się bogatą bioróżnorodnością. Jedno z ostatnich miejsc występowania zagrożonych wyginięciem nosorożca indyjskiego i tygrysa bengalskiego. 666 Lumbini Lumbini, the Birthplace of the Lord Buddha 100x100px NpRupandehiLumbini KNp(iii)(vi)1997 Ośrodek kultu religijnego buddystów – według tradycji miejsce urodzenia Buddy – jedno z czterech świętych miejsc buddyzmu.

Obiekty na nepalskiej Liście Informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia obiekty na nepalskiej Liście Informacyjnej UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na nepalskiej Liście Informacyjnej; Położenie – miasto, dystrykt, strefa, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok – roku wpisu na Listę Informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 839 Wczesnośredniowieczny zespół architektoniczny w Panauti The early medieval architectural complex of Panauti 100x100px NpKavrepalanchokBagmatiMadhyamańćal Wikas Kszetr KNp(i)(iii)(iv) 1996 Wczesnośredniowieczny zespół architektoniczny, obejmujący m.in. świątynie i domy mieszkalne. Znajduje się tu m.in. świątynia Indresvar Mahadev w tradycyjnym stylu nepalskim z 1294 roku. 840 Tilaurakot – pozostałości archeologiczne starożytnego królestwa Szakja Tilaurakot, the archaeological remains of ancient Shakya Kingdom 100x100px NpKapilvastuLumbiniWestern Development Region KNp 1996 841 Architektura jaskiniowa doliny Muktinath w Królestwie Lo Cave architecture of Muktinath Valley of Mustang 100x100px NpMustangDhawalagiriWestern Development Region KNp 1996 842 Zespół średniowiecznych pałaców królewskich w Gorkha The medieval palace complex of Gorkha 100x100px NpGorkhaGandakiWestern Development Region KNp(i)(iii)(iv) 1996 Zespół budowli średniowiecznych, obejmujący m.in. pałac, jaskinię Gorakhnath, świątynię Kalika. 843 Ramgram – stupa z relikwiami BuddyRamagrama, the relic stupa of Lord Buddha 100x100px NpRamgramNawalparasiLumbiniWestern Development Region KNp(i)(iii)(vi) 1996 Jedyna zachowana w stanie nienaruszonym stupa z relikwiami Buddy, wzniesiona w VI w. p.n.e. 844 Khokana – tradycyjna wieś i jej dziedzictwo produkcji oleju gorczycowegoKhokana, the vernacular village and its mustard-oil seed industrial heritage 100x100px NpLalitpurBagmatiCentral Development Region KNp(i)(iii)(iv)(v) 1996 Średniowieczna wieś z zachowanym systemem melioracyjnym; ośrodek tradycyjnej produkcji oleju gorczycowego. 5256 Lomanthang – średniowieczne miasto warowneMedieval Earthern Walled City of Lo Manthang 100x100px NpMustangDhawalagiriWestern Development Region KNp(ii)(v)(vi)2008 Dawna stolica królestwa Lo, wzniesiona w XV w. na wysokości 3800 m n.p.m. przy szlaku handlowym wzdłuż rzeki Kali Gandaki. Miasto zostało otoczone murem obronnym z ziemi wysokim na 6 m, z wieżami na rogach. Do dziś zachowały się mury, pałac, klasztory z XV w. Jampa Lakhang i Thupchen Lakhang oraz klasztor Choede Lakhang z XVIII w. 5257 Wadźrajogini i wczesne osady sankhuVajrayogini and early settlment of sankhu 100x100px NpLalitpurBagmatiCentral Development Region KNp(iii)(iv)(vi)2008 Osady sankhu powstały w okresie Liczchawi (II–IX w.) w północno-zachodniej części doliny Katmandu przy tradycyjnym szlaku handlowym. Tradycja osada Newari zachowała swój średniowieczny charakter. Ok. 1,5 kmod Sankhu znajduje się świątynia Wadźrajogini z XVII w. 5258 Kirtipur – średniowieczna osadaMedieval Settlement of Kirtipur 100x100px NpKatmanduBagmatiCentral Development Region KNp(iii)(iv)(vi)2008 Średniowieczna osada newarska w Dolinie Katmandu o cechach miasta warownego, z zachowaną zabudową historyczną, m.in. sanktuariami i klasztorami. Znajdują się tu m.in. wihara Czilanczo, wihara Dżagat Pal, śikhara Dharma Sangha, mandir Bagh Bhairab. 5259 Kompleks Rishikesh Ruru KshetraRishikesh Complex of Ruru Kshetra NpPalpaLumbiniWestern Development Region KNp(iii)(iv)(vi)2008 Średniowieczny kompleks hinduistyczny przy szlaku z Muktinath do jeziora Damodar Kund. 5260 Zespół pałacowy w NuwakotNuwakot Palace Complex 100x100px NpNuwakotNuwakotBagmatiCentral Development Region KNp(iii)(vi)2008 Zespół pałacowy z XVIII w. w Nuwakot, wzniesiony w stylu Malla, obejmujący pałac oraz liczne świątynie. 5261 Mandir Dźanaki w DźanakpurzeRam Janaki Temple 100x100px NpDźanakpurDhanusaDźanakpurCentral Development Region KNp(ii)(iii)(vi)2008 Mandir poświęcony bogini Sicie, żonie Ramy – wzniesiony w miejscu, uważanym w literaturze wedyjskiej za miejsce narodziny Sity. Jedno ze świętych miejsc hinduizmu. 5262 Średniowieczne miasto TansenThe Medieval Town of Tansen 100x100px NpPalpaLumbiniWestern Development Region KNp(iii)(iv)(vi)2008 Średniowieczny ośrodek handlowy Newarów z zachowaną częściową zabudową z okresu XV–XVIII w., m.in. licznymi świątyniami i klasztorami. 5263 Dolina SinjaSinja valley 100x100px NpJumlaKarnaliMid-Western Development Region KNp(ii)(iii)2008 W dolinie znajdują się pozostałości stolicy królestwa Khasa z XII–XIV w., m.in. pałace, świątynie i osady, ruiny systemu wodociągowego, a także krąg megalityczny. W dolinie, niedaleko Dullu, znaleziono również najstarsze napisy w języku nepalskim – teksty na ścianach skał pismem dewangari z XIII w. 5264 Zespół świątynny Bhurti w DailekhBhurti Temple Complex of Dailekh NpDailekhBheriMid-Western Development Region KNp(ii)(iii)2008 Zespół świątynny złożony z 22 obiektów o nieznanej historii.

Przypisy

Nepal