thumb|Strzępki na powierzchni liścia truskawki Podosphaera aphanis (Wallr.) U. Braun & S. Takam. – gatunek grzybów należący do rodziny mączniakowatych (Erysiphaceae). Grzyb mikroskopijny, pasożyt bezwzględny wielu gatunków roślin z rodziny różowatych Rosaceae i mirtowatych Myrtaceae. Wywołuje u nich chorobę zwaną mączniakiem prawdziwymRed: Selim Kryczyński, Zbigniew Weber, Fitopatologia. Tom 1. Podstawy fitopatologii, Poznań: PWRiL, 2010, ..
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Podosphaera, Erysiphaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1819 roku Karl Friedrich Wallroth, nadając mu nazwę Alphitomorpha aphanis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 2000 roku Uwe Braun i S. Takam. Synonimy: Alphitomorpha aphanis Wallr. 1819 Erysiphe alchemillae Grev. 1824 Oidium fragariae Harz 1887 Podosphaera aphanis (Wallr.) U. Braun & S. Takam. 2000 var. aphanis Podosphaera aphanis var. hyalina (U. Braun) U. Braun & S. Takam. 2000 Sphaerotheca alchemillae (J. Steiner) Erikss. 1928 Sphaerotheca alchemillae (Grev.) L. Junell 1965 Sphaerotheca aphanis (Wallr.) U. Braun 1982 Sphaerotheca aphanis (Wallr.) U. Braun 1982 var. aphanis Sphaerotheca aphanis var. hyalina U. Braun 1985 Sphaerotheca castagnei f. alchemillae J. Steiner 1908 Sphaerotheca macularis f. fragariae (Harz) Jacz. 1927
Morfologia Tworzy na powierzchni porażonych roślin biały nalot złożony ze strzępek grzybni, konidioforów i powstających na nich konidiów. Strzępki o szerokości 3–5 μm. Konidiofory proste, wzniesione, cylindryczne lub nieco rozszerzające się od podstawy ku górze, o długości 50–160 μm i szerokości 8–13,5 μm u podstawy. Składają się z 2–3 komórek. Przegroda konidioforu czasami nieco oddalona od rozgałęzienia grzybni. Appressoria niewyraźne, brodawkowate. Konidia powstają w łańcuszkach. Są elipsoidalne lub jajowate, o zmiennej wielkości. Młode konidia mają wymiary około 23–44 × 15–26 μm i końce czasem lekko zwężające się. Kuliste klejstotecja w rozproszeniu, czasami rzadko rozmieszczone w grzybni, czasami gęsto. Mają średnicę (60–) 70–100 (–110) μm. Zbudowane są z nieregularnie ukształtowanych, lub wielobocznych komórek o średnicy 6–25 (–30) μm. Przyczepki wyrastają głównie z dolnej połowy klejstotecjum, rzadko sięgając górnej połowy. Mają długość równą 0,25–2 średnic klejstotecjum, są elastyczne, septowane, bezbarwne, o powierzchni gładkiej lub nieco chropowatej, cienkościenne, proste, rzadko i nieregularnie rozgałęzione. Mają szerokość 3,5–8 μm i są splątane z sobą, lub strzępkami grzybni, często także z włoskami rośliny żywicielskiej. Worki o wymiarach 60–95 × 50–75 μm, zazwyczaj 8–zarodnikowe, rzadko 6–zarodnikowe. Askospory o zmiennym kształcie – od elipsoidalnego do niemal kulistego. W pełni rozwinięte mają wymiary (16–) 18–26 (–30) × 11–18 μm.
Występowanie i siedlisko Gatunek szeroko rozprzestrzeniony, występujący niemal na całym świecie. Znane jest jego występowanie w Europie (w tym na Islandii), Azji (Azja Środkowa, Chiny, Japonia, Syberia, Tajwan), Ameryce Północnej (USA, Kanada, Alaska), w Ameryce Południowej, na Islandii, w Afryce (Rodezja, RPA), Australii i Nowej Zelandii. W Polsce pospolity, w literaturze mykologicznej podano kilkadziesiąt jego stanowiskWiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, ..
Pasożytuje na różnych gatunkach zaliczanych do rodzajów: Agrimonia, Alchemilla, Aphanes, Aremonia, Aruncus, Chamaerhodes, Comarum, Duchesnea, Fragaria, Geum, Potentilla, Rubus, Sibbaldia zaliczanych do rodziny różowatych Rosaceae, oraz Eucalyptus z rodziny mirtowatych Myrtaceae. Wywołuje m.in. mączniaka prawdziwego truskawki.
Przypisy
Kategoria:Mączniakowate Kategoria:Mykobiota Polski