10 złotych polskich (1820–1825) – moneta dziesięciozłotowa Królestwa Kongresowego okresu autonomii, bita na podstawie zgody cara Aleksandra I z 20 października 1818 r., wyrażonej między innymi na emisję monet dziesięciozłotowych z napisem na rewersie „Z SREBRA KRAIOWEGO”. Monetę bito w latach 1820–1825, według systemu monetarnego opartego na grzywnie kolońskiej. Wycofano ją z obiegu 1 maja 1847 r.
Moneta została wybita z otokiem, podobnie jak niektóre inne nominały Królestwa Polskiego okresu autonomii emitowane po 1819–, albo po 1820 r.
Awers Na tej stronie umieszczono prawe popiersie cara Aleksandra I, dookoła otokowo napis:
Dookoła znajduje się wypukły otok. W roku 1823 lekkiej modyfikacji uległ rysunek popiersia cara.
Rewers Na tej stronie umieszczono średni herb Królestwa Kongresowego, tzn. orła rosyjsko-polskiego – dwugłowy orzeł z trzema koronami, dużą pośrodku i dwiema małymi na głowach orła, w prawej łapie trzyma miecz i berło, w lewej jabłko królewskie, na piersi, na tle gronostajowego płaszcza, tarcza herbowa z polskim orłem. Po obu stronach dużej korony rok bicia: 1820, 1821, 1822, 1823, 1824 lub 1825. Na dole, po obu stronach ogona orła, znajduje się znak intendenta mennicy w Warszawie – I.B. (Jakuba Benika), otokowo napis:
a pod nim:
Dookoła znajduje się wypukły otok.
Opis Monetę bito w mennicy w Warszawie, w srebrze próby 868, na krążku o średnicy 39 mm, masie 31,1 grama, z rantem gładkim, z otokiem. Według sprawozdań mennicy w latach 1820–1824 w obieg wypuszczono sztuk dziesięciozłotówek.
Stopień rzadkości poszczególnych roczników przedstawiono w tabeli: RocznikStopień rzadkościSzacowana liczba egzemplarzyUwagiZdjęcieR526–120frameless|upright10 złotych polskich 1821R4121–600frameless|upright10 złotych polskich 1822R526–120frameless|upright10 złotych polskich 1823R4121–600zmodyfikowany rysunek cara na awersieframeless|upright10 złotych polskich 1824R526–120frameless|upright10 złotych polskich 1825R526–120frameless|upright Moneta była bita w latach panowania Aleksandra I, więc w numizmatyce rosyjskiej zaliczana jest do kategorii monet tego cara.
W odpowiedzi na pismo Namiestnika Królestwa Polskiego z 9 kwietnia 1818 r. zawierające prośbę o wyrażenie zgody na:
bicie monet z napisem „z miedzi krajowej” oraz srebrnych 10-złotówek, które nie były wymienione w akcie prawnym z 1 grudnia 1815 r.,
król-cesarz Aleksander I wyraził zgodę, warunkując ją koniecznością bicia ich przez Mennicę Królewską w Warszawie „w formie cylindrycznej, z wykonaniem obrzeża monet prostopadłego do płaszczyzny krążka”. W celu wypełnienia wymagania narzuconego przez administrację petersburską koniecznym było sprowadzenie ze stolicy Cesarstwa Rosyjskiego parowych maszyn menniczych, które postanowiono zainstalować w nowo budowanym gmachu mennicy. Pojawienie się w 1819 r. różnych nominałów z otokiem wiązało się z uruchomieniem petersburskich automatów. W przypadku monet dziesięciozłotowych ich pierwsza emisja, wyłącznie z otokiem, nastąpiła dopiero z datą roczną 1820.
Zobacz też 10 złotych polskich 1827 1½ rubla – 10 złotych (1833–1841) 1 złoty polski (1822–1825) 2 złote polskie (1819–1825) monety Królestwa Kongresowego tabela cennikowa Bolcewicza rosyjskie monety bite dla Polski (1815–1841)
Przypisy
Kategoria:Monety Królestwa Kongresowego (1816–1835) Kategoria:Srebrne monety Królestwa Kongresowego