300px|thumb|Kamieniołom wapienia portlandzkiego 300px|thumb|Bloki wapienia portlandzkiego 300px|thumb|Londyński budynek z elewacją z wapienia portlandzkiego 300px|thumb| z wapienia portlandzkiego Wapień portlandzki ( – kamień portlandzki) – jurajski wapień detrytyczny wydobywany na półwyspie Portland, w hrabstwie Dorset, w Anglii, od której wziął nazwę. Należy do formacji Portland stone i ogniwa Freestone. Na półwyspie Portland znajduje się ponad 80 zamkniętych i czynnych kamieniołomów wapienia. Niektóre z nieczynnych wyrobisk stanowią dziś atrakcję turystyczną.
Miąższość wapienia wynosi ok. 10 m i dzieli się na warstwy, które są podstawą do wydzielania różnych odmian tej skały. Występują w nim skamieniałości m.in. ślimaków, małży czy amonitów.
Historia Początki eksploatacji wapienia portlandzkiego sięgają starożytności, kiedy to wytwarzano z niego sarkofagi. W XI w zbudowano z niego zamek Wilhelma II Rudego w Portland. Od XIV w stosowany w budynkach londyńskich. Użyty na wielką skalę w czasie odbudowy miasta po wielkim pożarze Londynu w 1666. Od tego czasu jest on popularnym materiałem używanym w wielu brytyjskich budowlach.
Od 1930 wydobywaniem wapienia portlandzkiego zajmuje się prywatna firma Albion StoneŚwiat kamienia Wapień portlandzki – znamię angielskiej klasy.
Cechy fizyczne gęstość pozorna 2,2 – 2,3 t/m3 porowatość < 20% wytrzymałość na ściskanie < 50 MPa
Nazewnictwo handlowe Wapień portlandzki sprzedawany jest pod różnymi nazwami w zależności od odmiany (pokładu wydobycia): Bowers Roach Bowers Basebed Coombefield Roach Grove Whitbed Fancy Beach Whitbed Jordans Basebed Jordans Whitbed Portland Stone
Przykłady zastosowania Wybrane budowle, w których wykorzystany był wapień portlandzki:
Londyn: Pałac Westminsterski Katedra św. Pawła w Londynie Tower of London Muzeum Brytyjskie London Library Katedra w Exeterze Port of Liverpool Building
Dublin: Casino Marino O’Connell Bridge
Ciekawostki Od wapienia portlandzkiego swoją nazwę wziął cement portlandzki, gdyż jego kolor przypominał jego wynalazcy Josephowi Aspdinowi kolor wapienia portlandzkiego.
Przypisy
Bibliografia
Albion Stone
Linki zewnętrzne Albion Stone Albion Stone – odmiany zdjęcia różnych odmian wapienia portlandzkiego
Kategoria:Wapień Kategoria:Skały jury Kategoria:Geografia Anglii Kategoria:Dorset Kategoria:Skały budowlane