mały|Naszyjnik ze zbiorów Muzeum Etnograficznego w Krakowie Zgarda – rodzaj naszyjnika z odlewanych, mosiężnych krzyżyków. Ozdoba z tradycji stroju huculskiego. W powszechnym użytku od połowy XIX wieku do lat 30. XX wiekuKazimierz Moszyński, Kultura ludowa Słowian. TOM II, Kultura duchowa, Warszawa 1968, s. 224..
Zgardami nazywano również naszyjniki z mosiężnych blaszek lub monet. Zgarda mogła składać się z jednego, dwóch lub trzech rzędów różnej wielkości krzyży, ułożonych symetrycznie od największego w środku ku mniejszym na zewnątrz lub wszystkie krzyże o jednakowej wielkościKazimierz Moszyński, Kultura ludowa Słowian. TOM II, Kultura duchowa, Warszawa 1968, s. 222-223..
Krzyżyki odlewano metodą wosku traconego. Materiałem używanym w produkcji był najczęściej mosiądz, rzadziej srebro lub tzw. bakfon, czyli stop miedzi (40%), cynku (25%) i niklu (35%). Ten imitujący srebro stop sprowadzony został do Europy w pierwszej połowie XVIII wieku z Chin, dlatego też określano go często chińską nazwą pakfongAlicja Wożniak, Wyróżnieni strojem. Huculszczyzna – tradycja i współczesność. Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, Łódź 2012, s. 148..
Krzyżyki w zgardach były łączone mosiężnymi łańcuszkami tzw. „retiźky” oraz oddzielane „pereliżkami” – rurkami sporządzonymi ze skręconego drutu. Krzyżyki bywały także nanizywane na naszyjniki z paciorków ze szkła weneckiego lub noszone pojedynczoAlicja Wożniak, Wyróżnieni strojem. Huculszczyzna – tradycja i współczesność. Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, Łódź 2012, s. 149..
Galeria
Zobacz też Strój huculski Huculi Ukraiński strój ludowy
Przypisy
Kategoria:Etnografia Ukrainy Kategoria:Stroje ludowe Kategoria:Karpaty