Odiniidae – rodzina owadów z rzędu muchówek i podrzędu krótkoczułkich. Obejmuje ponad 60 opisanych gatunków. Larwy są saprofagami lub drapieżnikami związanymi z zaatakowanymi przez inne owady i grzyby drzewami. Występują we wszystkich krainach zoogeograficznych z wyjątkiem australijskiej.
Opis thumb|left|Schemat użyłkowania skrzydła właściwy dla większości Odiniidae thumb|left|Schemat użyłkowania skrzydła właściwy dla rodzaju Turadoninia i niektórych gatunków z rodzaju Odinia Są to silnie owłosione muchówki o zwartej budowie ciała i długości od 2,5 do 6 mm. Owłosienie ma barwę srebrną po matowoszarą z brązowawymi znakami, rzadziej jest jednolicie brązowe.
Obie płcie są holoptyczne. Głowa jest wyższa niż dłuższa, o szerokim czole i brzegach oczu oddzielonych od pręgi czołowej płytkami skroniowymi. Chetotaksję głowy tworzą dobrze rozwinięte szczecinki ciemieniowe, odchylone od siebie zaciemieniowe (brak ich w rodzaju Shewellia), grube wibrysy, szczecinki perystomalne oraz rozmieszczone na płytkach ciemieniowych i sięgające przedniej krawędzi czoła szczecinki orbitalne. Płytki półksiężycowate są nagie. Głaszczki są duże i spłaszczone. Na grzbietowej stronie zaokrąglonego trzeciego członu czułków osadzony jest biczyk.
Na śródpleczu występuje 1 szczecinka środkowa grzbietu położona przed szwem oraz 4–5 szczecinek śródplecowych, z których jedna położona jest przed szwem. Odnóża są tęgiej budowy, często z nabrzmiałymi udami. W użyłkowaniu skrzydła żyłka kostalna sięga żyłki R4+5 lub medialnej, żyłka subkostalna jest niekompletna, a komórka kubitalna jest z tyłu otwarta. Zazwyczaj na skrzydłach występują przyciemnienia, które mogą tworzyć wzór na całej ich powierzchni. Odwłok jest krótki i szeroki, z pięcioma widocznymi segmentami. Samiec ma stosunkowo skomplikowany aparat kopulacyjny z krótkim prąciem i dwiema parami chwytnych haków.
Ekologia i występowanie Owady dorosłe spotyka się wśród drzew, zwłaszcza zaatakowanych przez inne owady, zagrzybiałych oraz wydzielających soki. Niektóre imagines żerują na grzybach nadrzewnych. Znacznie liczebniejsze są w koronach niż w piętrze podszytu. Larwy są saprofagiczne lub drapieżne. U większości gatunków przechodzą rozwój w chodnikach saproksylofagów np. motyli z rodziny trociniarkowatych czy chrząszczy z rodzin czarnuchowatych, kózkowatych, bogatkowatych lub z podrodziny kornikowatych. Znane są też gatunki, których larwy rozwijają się w galasach motyli lub złożach jaj czerwca Pseudococcus comstocki.
Przedstawiciele rodziny zamieszkują wszystkie krainy zoogeograficzne, z wyjątkiem australijskiej. W Polsce do 2001 stwierdzono 6 gatunków (zobacz: Odiniidae Polski)
Systematyka Współczesne badania potwierdzają monofiletyzm Odiniidae oraz wskazują, że zajmują one bazalną pozycję w obrębie Agromyzoinea, do których należą jeszcze miniarkowate i Fergusoninidae. Do 2011 roku opisano 65 gatunków z tej rodziny. Grupuje się je w 2 podrodzinach i 15 rodzajach:
podrodzina: Odiniinae Hendel, 1920 Afrodinia Cogan, 1975 Neoalticomerus Hendel, 1903 Odinia Robineau-Desvoidy, 1830 †Protodinia Hennig, 1965 Turanodinia Stackelberg, 1944 podrodzina: Traginopinae Hennig, 1965 Coganodinia Gaimari et Mathis, 2011 Helgreelia Gaimari, 2007 Lopesiodinia Prado, 1973 Neoschildomyia Gaimari, 2007 Neotraginops Prado, 1973 Paratraginops Hendel, 1917 Pradomyia Gaimari, 2007 Schildomyia Malloch, 1926 Shewellia Hennig, 1969 Traginops Coquillett, 1900
Przypisy
Kategoria:Odiniidae