Wybory do Senatu Republiki Czeskiej w 1996 roku odbyły się 15 i 16 października (I tura) oraz 22 i 23 października 1996 (II tura), zgodnie z postanowieniem prezydenta Václava Havla z 21 grudnia 1995. Wyłoniono w nich wszystkich 81 członków I kadencji Senatu. Stało się jedyny raz po ustanowieniu tego organu, bowiem zgodnie z Konstytucją Republiki Czeskiej senatorowie są wybierani na 6-letnią kadencję, przy czym co 2 lata odnawiana jest 1/3 składu izby (27 deputowanych).

Zwycięzcą wyborów została Obywatelska Partia Demokratyczna (ODS), której przedstawiciele zdobyli najwięcej mandatów oraz największą liczbę głosów w obu turach. Miejsca w izbie wyższej Parlamentu Republiki Czeskiej uzyskali także kandydaci wysunięci przez: Czeską Partię Socjaldemokratyczną (ČSSD), Unię Chrześcijańską i Demokratyczną – Czechosłowacką Partię Ludową (KDU-ČSL), Obywatelski Sojusz Demokratyczny (ODA), Komunistyczną Partię Czech i Moraw (KSČM) oraz Unię Demokratyczną (DEU), a także jeden kandydat niezależny.

Ordynacja wyborcza Podstawą do przeprowadzenia wyborów była Ustawa z dnia 27 września 1995 o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej oraz zmianie i uzupełnieniu niektórych innych ustaw (Zákon ze dne 27. září 1995 o volbách do Parlamentu České republiky a o změně a doplnění některých dalších zákonů). Odbyły się one w 81 okręgach jednomandatowych na zasadzie większości bezwzględnej§§ 59 i 75 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.. Jeśli żaden z kandydatów nie uzyskał w danym okręgu ponad 50% głosów ważnych, po 6 dniach od zakończenia głosowania odbywała się decydująca tura w z udziałem 2 kandydatów z najlepszymi wynikami w I turze§ 76 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej..

Były to jedyne wybory do Senatu Republiki Czeskiej, w których wyłoniono cały skład izby, a także jedyna elekcja Senatu przeprowadzona równocześnie na obszarze całego kraju oraz niezależnie od wyborów samorządowych. Od 1996 co kolejne 2 lata odnawiana jest 1/3 mandatów, czyli głosowania przeprowadzane jest w 27 okręgach. Senatorów wyłonionych w 1996 podzielono z tego względu na 3 klasy, zależnie od długości kadencji i numeru okręgu – w pierwszej deputowanych wybrano na 2 lata (okręgi o numerach ), w drugiej na 4 lata (okręgi o numerach ), w trzeciej na 6 lat (okręgi o numerach )§ 94 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.. + Podział okręgów wyborczych według długości kadencji senatorów wybranych w 1996 Kadencja Numery okręgów 1996–1998 1, 4, 7, 10, 13, 16, 19, 22, 25, 28, 31, 34, 37, 40, 43, 46, 49, 52, 55, 58, 61, 64, 67, 70, 73, 76, 79 1996–2000 2, 5, 8, 11, 14, 17, 20, 23, 26, 29, 32, 35, 38, 41, 44, 47, 50, 53, 56, 59, 62, 65, 68, 71, 74, 77, 80 1996–2002 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30, 33, 36, 39, 42, 45, 48, 51, 54, 57, 60, 63, 66, 69, 72, 75, 78, 81 Liczba ludności każdego z okręgów nie mogła niższa lub wyższa o 15% od średniej liczby mieszkańców przypadającej na mandat w skali państwa (tzw. normy przedstawicielskiej)§ 59 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej..

Czynne prawo wyborcze przysługiwało każdemu obywatelowi Republiki Czeskiej, który najpóźniej w drugim dniu głosowania (I tura) ukończył 18. rok życia§ 1 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.. Bierne prawo wyborcze miały osoby z prawem czynnym, które najpóźniej w drugim dniu głosowania ukończyły 40. rok życia§ 57 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.. Zgłaszać kandydatów mogły partie i ruchy polityczne oraz ich koalicje, ponadto prawo wysunięcia swojej kandydatury przysługiwało każdemu wyborcy, który przedłożył okręgowej komisji wyborczej 1000 podpisów poparcia wyborców zamieszkałych w danym okręgu§ 61 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej..

Pierwsza tura O mandaty senatorskie ubiegało się 519 kandydatów zgłoszonych przez partie i ruchy polityczne oraz 49 niezależnych. Najwięcej kandydatów wysunęły: Komunistyczna Partia Czech i Moraw (81, jako jedyna we wszystkich okręgach), Obywatelska Partia Demokratyczna (80), Czeska Partia Socjaldemokratyczna (79), Obywatelski Sojusz Demokratyczny (50) oraz Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa (45).

Pierwsza tura głosowania rozpoczęła się 15 października 1996 (godziny 14–22), a zakończyła kolejnego dnia (godziny 7–14)Na podstawie § 19 ustawy o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej.. Frekwencja wyniosła 35,08%; najwyższa była w okręgu nr 27 – Praga 1 (49,72%), najniższa w okręgu nr 5 – Chomutov (20,89%).

Dzięki uzyskaniu bezwzględnej większości głosów mandaty senatorskie w I turze zdobyło 3 kandydatów ODS i 1 przedstawiciel KDU–ČSL. Największy odsetek głosów – 54,13% – uzyskał Jan Koukal z ODS (okręg nr 25 – Praga 6). W pozostałych 77 okręgach konieczne było przeprowadzenie kolejnej tury wyborów; w 73 na 1. miejscu znajdowali się kandydaci ODS, w 2 – ODA, w 1 – KDU–ČSL i KSČM.

Druga tura W decydującej turze wyborów zmierzyli się kandydaci: Obywatelskiej Partii Demokratycznej (76), Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (48), Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Czechosłowackiej Partii Ludowej (17), Obywatelskiego Sojuszu Demokratycznego (7), Komunistycznej Partii Czech i Moraw (4), Unii Demokratycznej (1) oraz 1 kandydat niezależny. Najwięcej było pojedynków między przedstawicielami pierwszych dwóch z wymienionych partii – 47.

Drugą turę przeprowadzono 22 i 23 października 1996 w godzinach analogicznych do poprzedniej rundy głosowania. Frekwencja była niższa niż tydzień wcześniej – 30,63%; najwięcej osób zagłosowało w okręgu nr 20 – Praga 4 (40,94%), najmniej w okręgu nr 70 – Ostrawa-miasto (17,47%).

Zwycięzcą wyborów została ODS, która zdobyła łącznie 32 mandaty. Miejsca w Senacie uzyskały również wszystkie partie, których przedstawiciele znaleźli się w II turze: ČSSD – 25, KDU-ČSL – 13, ODA – 7, KSČM – 2 i DEU – 1, a także kandydat niezależny. Najlepszy procentowo wynik w ponownym głosowaniu – 72,91% – uzyskała Jitka Seitlová z KDU-ČSL (okręg nr 63 – Przerów). Spośród 77 senatorów wyłonionych w II turze 33 uzyskało najlepszy wynik także tydzień wcześniej, zaś 44 zajęło w I turze 2. pozycję.

Wyniki wyborów Źródło: Český statistický úřad. Partia zgłaszająca I tura II tura Mandaty Głosy % Głosy % % Obywatelska Partia Demokratyczna 36,48 49,15 3 29 32 39,50 Czeska Partia Socjaldemokratyczna 20,28 31,80 0 25 25 30,86 Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa 9,95 10,74 1 12 13 16,05 Obywatelski Sojusz Demokratyczny 8,06 5,19 0 7 7 8,64 Komunistyczna Partia Czech i Moraw 14,27 1,96 0 2 2 2,47 Unia Demokratyczna 0,89 0,64 0 1 1 1,23 Pozostałe partie i ruchy polityczne (26) 5,82 — — 0 — 0 — Kandydaci niezależni 4,27 0,52 0 1 1 1,23 Ogółem 100,00 100,00 4 77 81 100,00 Głosy nieważne 1,18 0,70 Frekwencja 35,03 30,63

Lista wybranych senatorów Wytłuszczono imiona i nazwiska oraz odsetek głosów oddanych na kandydatów, którzy zdobyli mandaty w I turze głosowania. W nawiasach podano miejsce zajęte przez danego kandydata w I turze.

Źródło: Český statistický úřad. Okręg wyborczy Imię i nazwisko Partia zgłaszająca Kadencja ODS 41,74 61,31 1996–1998 27,03 55,04 1996–2000 26,97 57,81 1996–2002 niezależny 26,34 53,23 1996–1998 KSČM 22,00 56,03 1996–2000 23,71 55,86 1996–2002 ODS 41,88 51,59 1996–1998 28,20 55,60 1996–2000 ODS 49,09 62,38 1996–2002 20,49 51,77 1996–1998 23,10 50,32 1996–2000 24,41 55,83 1996–2002 ODS 42,88 52,96 1996–1998 ODS 40,40 56,11 1996–2000 25,11 52,41 1996–2002 ODA 19,02 50,16 1996–1998 ODS 48,65 56,11 1996–2000 21,71 52,85 1996–2002 ODS 47,81 63,70 1996–1998 ODS 48,63 53,80 1996–2000 ODA 36,55 56,07 1996–2002 ODS 50,84 1996–1998 ODS 40,10 62,63 1996–2000 ODS 48,41 62,45 1996–2002 ODS 54,13 1996–1998 ODS 53,79 1996–2000 ODS 39,97 55,67 1996–2002 ODS 44,83 55,55 1996–1998 ODS 41,93 60,60 1996–2000 19,66 54,94 1996–2002 27,39 59,88 1996–1998 19,62 52,68 1996–2000 30,34 56,96 1996–2002 ODS 37,47 56,31 1996–1998 24,70 50,80 1996–2000 21,65 52,86 1996–2002 ODS 44,79 56,52 1996–1998 ODS 39,61 59,36 1996–2000 ODS 38,92 53,81 1996–2002 26,42 53,07 1996–1998 ODS 46,12 60,88 1996–2000 ODS 35,82 55,28 1996–2002 ODA 20,58 56,06 1996–1998 KDU-ČSL 29,90 61,70 1996–2000 ODA 21,31 50,48 1996–2002 KDU-ČSL 26,84 57,23 1996–1998 ODS 48,84 62,13 1996–2000 KDU-ČSL 20,42 53,34 1996–2002 21,54 53,92 1996–1998 KDU-ČSL 24,54 57,77 1996–2000 KDU-ČSL 23,20 57,61 1996–2002 ODA 38,03 70,49 1996–1998 DEU 21,17 59,66 1996–2000 KDU-ČSL 23,26 69,58 1996–2002 ODS 35,72 59,71 1996–1998 ODS 37,27 50,29 1996–2000 KDU-ČSL 22,35 59,19 1996–2002 ODS 37,98 54,45 1996–1998 ODS 46,00 58,32 1996–2000 KDU-ČSL 50,06 1996–2002 ODA 25,21 55,02 1996–1998 24,69 53,85 1996–2000 ODA 26,27 72,91 1996–2002 26,83 62,93 1996–1998 19,71 54,52 1996–2000 23,49 52,45 1996–2002 ODS 34,12 50,15 1996–1998 ODS 25,61 56,33 1996–2000 28,32 52,46 1996–2002 ODS 37,94 51,31 1996–1998 24,85 52,69 1996–2000 23,28 52,75 1996–2002 KDU-ČSL 23,05 61,43 1996–1998 26,48 59,78 1996–2000 KSČM 28,16 52,25 1996–2002 KDU-ČSL 21,49 55,18 1996–1998 ODS 39,92 52,02 1996–2000 ODS 35,87 52,64 1996–2002 KDU-ČSL 21,23 54,04 1996–1998 KDU-ČSL 29,48 60,16 1996–2000 KDU-ČSL 26,45 65,96 1996–2002

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:1996 w Czechach 1996 Czechy