Maksymilian Edward Wincenty Machalski (ur. 5 października 1817 w Wojniczu, zm. 30 września 1890 w Krakowie) – polski adwokat, polityk konserwatywny, poseł do Sejmu Ustawodawczego 1848 oraz austriackiej Rady Państwa (1886–1890).
Życiorys Ukończył Gimnazjum Św. Anny w KrakowieJerzy Zdrada, Machalski Maksymilian (1817-1890), Polski Słownik Biograficzny, t. 18, Wrocław-Warszawa-Kraków 1973, s. 621-622. Studiował na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, w 1844 przeniósł się na wydział prawniczy do Wiednia, gdzie uzyskał tytuł doktora praw (1846)Parlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Machalski, Maksymilian Dr. iur. – Parlamentarier 1848-1918 online [26.11.2019]. W latach 1846–1848 był adwokatem w TarnowieJerzy Zdrada, Machalski, Maksymilian (1817-1890), Jurist und Politiker, Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950, Bd. 5 (Lfg. 25, 1972), S. 391,.
Aktywny politycznie w okresie Wiosny Ludów. Członek deputacji polskiej do Wiednia (kwiecień 1848). Poseł do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu i Kromieryżu (10 lipca 1848 – 7 marca 1849)Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 348. wybranym z okręgu wyborczego Brzesko. W parlamencie należał początkowo do "Stowarzyszenia" skupiającego polskich posłów demokratycznychProtokoły Koła Polskiego w wiedeńskiej Radzie Państwa (lata 1867–1868), oprac. Zbigniew Fras i Stanisław Pijaj, Kraków 2001, s. 27-28 potem związał się z grupą posłów konserwatywnych skupionych wokół Jerzego Lubomirskiego, Adama Potockiego i Antoniego Zygmunta Helcla. Był znakomitym mówcą, w swych wystąpieniach m.in. występował przeciw kandydaturze Franciszka Smolki na przewodniczącego oraz domagał się zniesienia kary śmierci za przestępstwa polityczne.
W latach 1850–1855 podróżował po Anglii i Niemczech. Po powrocie do kraju prowadził od 1855 kancelarię adwokacką w Krakowie, od 1888 także w Wiedniu. Wieloletni prezes Krakowskiej Izby Adwokackiej. Specjalizował się w sprawach karnych i politycznych, m.in. był obrońcą redakcji "Czasu" w procesach prasowych w okresie powstania styczniowego, a także jednym z obrońców w krakowskim procesie Ludwika Waryńskiego i towarzyszy. Był również autorem artykułów w "Gminie" i "Czasopiśmie Poświęconemu Prawu i Umiejętnościom Politycznym".
Ziemianin, właściciel Ściejowic w pow. krakowskim, gdzie założył w latach siedemdziesiątych XIX wieku pierwszą w Galicji szkołę koszykarstwa. Należał do czołowych konserwatystów krakowskich (stańczyków). Był także przeciwnikiem powstającego ruchu socjalistycznegoMaksymilian Machalski, Wykład o Stowarzyszeniu międzynarodowem robotników (L'Internationale), Kraków 1872, wersja elektroniczna Polona. Wspólnie z żoną, słynną z urody, prowadził w Krakowie salon będący ośrodkiem życia towarzyskiego. Przez wiele lat był prezesem Resursy Mieszczańskiej oraz członkiem Rady Miejskiej (1886–1888) i Wydziału Powiatowego w Krakowie. Należał także do Krakowskiego Towarzystwa Rolniczego. Członek nadzwyczajny Akademii Umiejętności w Krakowie a od 21 lutego 1859 członek Towarzystwa Naukowego KrakowskiegoTowarzystwo Naukowe Krakowskie – Maksymilian Machalski online [26.11.2019]. Zwolennik i propagator zakładania w Galicji towarzystw pożyczkowych wg systemu kas Schultze-DelitzschMaksymilian Machalski, O towarzystwach zaliczkowych czyli bankach dla ludu, Kraków 1870.. Od 1858 członek Zarządu Spółki Zdrojowisk KrajowychBarbara Alina Węglarz, Spacerkiem po starej Szczawnicy i Rusi Szlachtowskiej, Pruszków 2011, s. 92.
Poseł do austriackiej Rady Państwa VII kadencji (5 maja 1886 – 30 września 1890). Mandat uzyskał w wyborach uzupełniających po śmierci Maksymiliana Zatorskiego w kurii II (miast) z okręgu Kraków 2. Po jego śmierci mandat objął August SokołowskiJózef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim ..., s. 392. Był członkiem Koła Polskiego w Wiedniu, gdzie należał do frakcji posłów konserwatywnych. Pracował w parlamentarnych komisjach: budżetowej, prawnej, prasowej oraz przewodniczył komisji kodeksu karnegoNekrologia. „Czas”, 226, z 2 października 1890, s. 2..
Pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Rakowickim w KrakowiePogrzeb śp. dra Maksymiliana Machalskiego. „Czas”, 228, z 4 października 1890, s. 3. (pas 45, płn.-wsch.). mały|inskrypcja na grobie Maksymiliana Machalskiego
Rodzina i życie prywatne Urodził się w rodzinie mieszczańskiej, syn Onufrego Machalskiego (1775-1867), kasjera i asesora urzędu miejskiego w Wojniczu i Julianny z domu Lamelli. Ożenił się z Olimpią z Przygodzkich (1831-1885), z którą miał syna MaksymilianaMaksymilian Machalski – M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego – online [26.11.2019].
Przypisy
Bibliografia Jerzy Zdrada, Machalski Maksymilian (1817-1890), Polski Słownik Biograficzny, t. 18, Wrocław-Warszawa-Kraków 1973, s. 621-622, wersja elektroniczna iPSB Jerzy Zdrada, Machalski, Maksymilian (1817-1890), Jurist und Politiker, Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950, Bd. 5 (Lfg. 25, 1972), S. 391, wersja elektroniczna ÖBL 1815-1950 Krogulski Mariusz Lesław, Rodowody mieszczan wojnickich, tom I, Wojnicz 2006, s. 206-208.
Linki zewnętrzne Maksymilian Machalski – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Galicyjscy adwokaci Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VII kadencji Kategoria:Posłowie do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu w 1848 roku Kategoria:Urodzeni w 1817 Kategoria:Zmarli w 1890 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Ludzie urodzeni w Wojniczu