thumb|240px|Carl Reinecke thumb|240px|Carl Reinecke przy fortepianie(fot. Alfred Naumann, 1893)

thumb|300px|Temat z sonaty Undine thumb|Carl Reinecke (1902)

Carl Reinecke (ur. 23 czerwca 1824 w Altonie, zm. 10 marca 1910 w Lipsku) – niemiecki kompozytor, pianista, dyrygent i pedagog.

Życiorys Był bardzo uzdolnionym muzycznie dzieckiem. Solidne podstawy muzyki i techniki gry na fortepianie dał mu ojciec, Johan Peter Rudolph Reinecke, który był uznanym teoretykiem muzyki i autorem kilku podręczników. Carl zaczął komponować w wieku siedmiu lat, a mając 12 lat zadebiutował publicznie.

W 1843 wyruszył w swoją pierwszą trasę koncertową po Danii i Szwecji. Następnie studiował w Lipsku pod kierunkiem Felixa Mendelssohna, Roberta Schumanna i Ferenca Liszta. Od 1845 podróżował po północnej Europie, odwiedził m.in. Gdańsk i Rygę. W latach 1846–1848 był pianistą na dworze króla duńskiego Chrystiana VIII Oldenburga.

W 1851 przeniósł się do Kolonii, gdzie wykładał kontrapunkt i fortepian w tamtejszym konserwatorium. Poza nauczaniem również koncertował, w Kolonii – wspólnie z Ferdinandem Hillerem, z którego rekomendacji został w 1854 dyrygentem Towarzystwa Koncertowego w Barmen. W 1859 przez 10 miesięcy kierował Akademią Śpiewaczą we Wrocławiu i uczył w tamtejszym Królewskim Akademickim Instytucie Muzyki KościelnejStrona Instytutu Muzykologii UWr. "O muzykologii we Wrocławiu" .

Od 1860 wykładał kompozycję w konserwatorium w Lipsku, a w 1897 został jego dyrektorem. Dzięki zaproszeniu do współpracy zdolnych wykładowców, podzielających jego konserwatywne poglądy, a także dzięki poprawie wyposażenia konserwatorium i jego programu nauczania, Reincke przekształcił tę uczelnię w jedną z najbardziej renomowanych w Europie. Wśród jego studentów byli tacy słynni muzycy, jak: Edvard Grieg, Hugo Riemann, Christian Sinding, Johan Svendsen, Arthur Sullivan, Felix Weingartner, Charles Villiers Stanford, Max Bruch, Mykoła Łysenko, Sveinbjörn Sveinbjörnsson, Leoš Janáček, Karl Muck, Julián Carrillo, Sigfrid Karg-Elert i inni. W Lipsku Reinecke był także dyrygentem Orkiestry Gewandhaus (1860–1895).

Od 1875 był członkiem Berlińskiej Akademii Sztuki, w 1884 otrzymał tytuł doctora honoris causa, a rok później został profesorem. 1902 przeszedł na emeryturę, aczkolwiek swoją pracę twórczą kontynuował aż do śmierci.

Twórczość Jego kompozycje obejmują niemal wszystkie formy muzyczne uprawiane w jego czasach. Najbardziej znany był z licznych utworów fortepianowych, zwłaszcza ćwiczeń dla młodych pianistów i sonat, które ze względu na swoją melodyjność i pomysłowość były bardzo popularne (np. sonata Undine na flet i fortepian). Był także mistrzem tzw. „Hausmusik” – prostych form instrumentalnych, przeznaczonych do koncertowania domowego, chętnie uprawianego pod koniec XIX w.

W muzyce Reineckego są widoczne wyraźne wpływy melodyczne Mendelssohna, chociaż stylistycznie był bliższy Schumannowi. Zaś jego muzyka kameralna, zwłaszcza w późniejszym okresie, jest niemal równie dystyngowana, majestatyczna i zróżnicowana w formie jak muzyka Brahmsa.

Z utworów koncertowych, doskonale oddających przyjemną melodyjność kompozycji Reineckego i miłą dla ucha orkiestrację, największy sukces odniosły koncerty na flet i na harfę oraz pierwszy i trzeci koncert fortepianowy. Odchodził w nich od wirtuozowskiej maniery wykonawczej wielkich solistów na rzecz konserwatywnej techniki klasycznej.

Jego opery nie odniosły sukcesu, w przeciwieństwie do sześciu muzycznych baśni, skomponowanych w stylu ludowym i częściowo opartych ma jego własnych tekstach literackich, pisanych pod pseudonimem Heinrich Carsten. Reinecke był także poetą, eseistą i malarzem.

Wybrane kompozycje Utwory sceniczne i wokalne Der vierjährige Posten, operetka, op. 45, 1855 König Manfred, opera, op. 93, 1867 Ein Abenteuer Händels, śpiewogra, op. 104, 1874 Glückskind und Pechvogel, opera baśniowa (dla dzieci), op. 117, 1883 Auf hohen Befehl, opera komiczna, op. 184, 1886 Der Gouverneur von Tours, opera komiczna, 1891 muzyka sceniczna do Wilhelma Tella Schillera, op. 102, 1871 6 baśni muzycznych, m.in.: Schneewittchen, tekst: W. te Grove, op.133, 1874 Dornröschen, tekst: Heinrich Carsten, op.139, 1876 Aschenbrödel, tekst: Heinrich Carsten, op.150, 1878 Belsazar, oratorium, tekst: Friedrich Röber, op.73, 1865 Hakon Jarl. kantata, tekst: Heinrich Carsten, op.142, 1877 oraz liczne utwory chóralne i pieśni

Utwory orkiestrowe I symfonia A-dur, op. 79, 1858 II symfonia c-moll, op. 134, 1874 III symfonia g-moll, op. 227, 1895 I koncert fortepianowy fis-moll, op. 72, 1860 II koncert fortepianowy e-moll, op. 120, 1872 III koncert fortepianowy C-dur, op. 144, 1877 IV koncert fortepianowy h-moll, op. 254, 1900 Koncert wiolonczelowy d-moll, op. 82, 1864 Koncert skrzypcowy g-moll, op. 141, 1876 Koncert na harfę e-moll, op. 182, 1884 Koncert na flet D-dur, op. 283, 1908 Marsz żałobny na śmierć cesarza Wilhelma I, op. 200, ok. 1890 Ballada na flet i orkiestrę d-moll, op. 288, 1908 9 uwertur, m.in.: Dame Kobold, op.51, ok. 1857 Alladin, op.70, ok. 1865 Friedensfeier, op.105, 1871 Fest-Ouvertüre, op.148, 1878 Zur Jubelfeier, op.166, 1882 Zenobia, op.193, 1887

Utwory kameralne Trio fortepianowe D-dur, op. 38, ok. 1854 Trio fortepianowe a-moll, op. 188, 1886 Trio fortepianowe C-dur, op. 230, ok. 1895 Trio fortepianowe B-dur, op. 274, ok. 1905 Trio smyczkowe Es-dur, op. 249, ok. 1898 Kwartet fortepianowy D-dur, op. 272, 1904 Kwartet smyczkowy Es-dur, op. 16, ok. 1850 Kwartet smyczkowy F-dur, op. 30, ok. 1852 Kwartet smyczkowy C-dur, op. 132, 1874 Kwartet smyczkowy D-dur, op. 211, 1891 Kwartet smyczkowy g-moll, op. 287, ok. 1891 Kwintet fortepianowy A-dur, op. 83, 1866 Sekstet na instrumenty dęte drewniane B-dur, op. 271, ok. 1905 Oktet na instrumenty dęte drewniane B-dur, op. 216, ok. 1892 Sonata D-dur na skrzypce i fortepian, op. 116, 1872 Serenada g-moll na instrumenty smyczkowe, op. 242, ok. 1898 Sonata Udine e-moll na flet i fortepian, op. 167, ok. 1882 Sonata e-moll na skrzypce i fortepian, op. 116, ok. 1872 I sonata a-moll na wiolonczelę i fortepian, op. 42, ok. 1857 II sonata G-dur na wiolonczelę i fortepian, op. 238, ok. 1896 III sonata D-dur na wiolonczelę i fortepian, op. 89, ok. 1866

utwory fortepianowe Sonata fortepianowa c-moll na lewą rękę, op. 179, 1889 Sonata G-dur na 2 fortepiany, op. 275, 1906 Sonata C-dur na 2 fortepiany, op. 275, 1906 3 sonatiny na skrzypce i fortepian, op. 108, ok. 1873 oraz liczne inne sonaty, sonatiny, wariacje na tematy Bacha, Händla, Glucka i innych, utwory na 4 ręce, utwory organowe, hymny, kadencje do koncertów Mozarta i innych kompozytorów.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona poświęcona Carlowi Reinecke Carl Reinecke – nuty w bibliotece Polona

Kategoria:Artyści związani z Berlinem Kategoria:Niemieccy kompozytorzy Kategoria:Niemieccy pianiści Kategoria:Niemieccy dyrygenci Kategoria:Muzycy związani z Lipskiem Kategoria:Doktorzy honoris causa Kategoria:Urodzeni w 1824 Kategoria:Zmarli w 1910