mały|W memach internetowych symbolem stereotypowego janusza bywa małpa, konkretniej nosacz sundajski mały|Stanisław Derehajło – polski polityk i rolnik. Stał się twarzą internetowych memów przedstawiających tzw. polskiego janusza biznesu
Janusz, janusz – stereotypowa postać symbolizująca Polaków, zwłaszcza ich przywary. Zazwyczaj jest przedstawiana na jeden z dwóch sposobów: jako mężczyzna w średnim wieku, wąsaty i często z dużym brzuchem. Taki Janusz nosi też podkoszulek, czasem biały i na ramiączkach, skarpety do sandałów i torbę-reklamówkę z dyskontu; jako małpa, konkretniej nosacz sundajski.
Ulubione rozrywki janusza to picie piwa i oglądanie telewizji. Janusz wypowiada się na tematy, o których nie ma pojęcia, jest cwaniakiem i nie zna zasad kultury lub je lekceważy. Słowo janusz czasem oznacza ignoranta. Przykładowo janusz biznesu to negatywny stereotyp o polskim przedsiębiorcy, np. ktoś chciwy, skupiony na szybkim zysku, czasem za wszelką cenę, np. wyzysku. W internetowych memach o januszach biznesu często wykorzystywano wizerunek Stanisława Derehajły, wicemarszałka województwa podlaskiego w latach 2018–2021. Janusz bywa uosobieniem polskiej prowincji, czasem nazywanej Polską B. Janusze bywają pogardzane przez klasę średnią i hipsterów. Januszem nazywa się kogoś o takich stereotypowych cechach. Taka niechęć do prowincji bywa nazywana klasizmem.
Nazwa janusz doczekała się derywatów, czyli wyrazów pochodnych: przymiotniki: januszowy, januszowaty i januszowski; czasownik: januszować; przysłówek: januszowsko; rzeczowniki: januszeria, januszostwo.
Powiązane symbole Grażyna − damski odpowiednik janusza, często przedstawiana jako jego partnerka. Jest mało inteligentna, ma włosy w tapirze lub ondulowane, lubi robić zakupy oraz interesuje się plotkami. Seba, sebix, sebiks − syn janusza i grażyny, dresiarz. Uosabia stereotypy o młodszych Polakach, na przykład niechęć do pracy, życie z zasiłków i roszczeniowość. Karyna, dżesika, jessica − żeńskie odpowiedniki seby. Brajanek – pogardliwa nazwa chłopca.
Takie postacie to autostereotypy Polski. Jako przykłady podobnych sylwetek podawano rodzinę Kiepskich z serialu Świat według Kiepskich.
Zobacz też Antypolonizm Baby boomers − pokolenie związane ze stereotypami o januszach i grażynach Sarmatyzm − kultura polskich szlachciców, także związana ze stereotypami Karykatura Pokolenie Y, millenialsi − jedno z pokoleń młodszych od boomerów, związane ze stereotypami o sebach i karynach Polskie piekiełko
Przypisy
Kategoria:Socjologia kultury Kategoria:Stereotypy dotyczące Polski Kategoria:Polskie memy internetowe