Justyna Agnieszka Olko (ur. 18 czerwca 1976) – polska historyczka i etnolożka, profesorka nauk humanistycznych, nauczycielka akademicka Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektorka Centrum Zaangażowanych Badań nad Ciągłością Kulturową na Wydziale „Artes Liberales”Strona Center for Research and Practice in Cultural Continuity [dostęp 2020-09-23]..
Życiorys Uczęszczała do II Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie. Absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na UW, stopień doktora summa cum laude uzyskała w 2005 na Wydziale Historycznym UWwniosek do CKdST z datą doktoratu [dostęp 2021-11-30]. za rozprawę na temat atrybutów i ikonografii władzy elit azteckich przed i po konkwiście Meksyku, a stopień doktora habilitowanego z etnologii w 2016, na Wydziale Historycznym UAM w Poznaniu na podstawie pracy Świat Nahua: pogranicze tradycji indiańskiej i europejskiej, a tytuł profesora nauk humanistycznych w 2021.
Specjalizuje się w etnohistorii, antropologii i socjolingwistyce Mezoameryki przedhiszpańskiej i kolonialnej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury i języka Nahua, oraz w szeroko rozumianej problematyce socjolingwistyki mniejszościowej, przekazu międzykulturowego i kontaktu językowo-kulturowego, a także akulturacji i traumatyzacji grup rdzennych i mniejszościowych. Wspiera rewitalizację języka nahuatl w Meksyku i języków mniejszościowych w Polsce. Współpracuje z badaczami i aktywistami zaangażowanymi w rewitalizację zagrożonych wymarciem języków mniejszości etnicznych. W 2013 razem z zespołem zainicjowała serie wydawnicze Totlahtol i Ynzer śpröh (“Nasza mowa”), mające na celu rewitalizację nahuatl i wilamowskiego oraz promowanie kultury literackiej w tych językach. Aktualnie prowadzi badania nad wpływem dyskryminacji etnicznej i traumy historycznej na zdrowie i dobrostan grup rdzennych, mniejszości etnicznych i migrantów w Polsce, Meksyku i Salwadorze oraz nad znaczeniem języków rdzennych jako czynników ochronnych dla tych grup [dostęp 2020-09-23]..
Autorka kilku książek, współredaktorka publikacji Integral Strategies for Language Revitalization (2016) oraz Revitalizing Endangered Languages: A Practical Guide (Cambridge University Press, 2020).
Laureatka nagrody Falling Walls 2020 w obszarze nauk humanistycznych i społecznych za „burzenie murów między akademią i lokalnymi społecznościami na rzecz różnorodności językowej”
Uzyskane stypendia: Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci (okres szkolny) Dumbarton Oaks (Uniwersytet Harvarda, 2001, 2008) John Carter Brown Library (Uniwersytet Browna, 2010) Uniwersytet Yale (2015, 2016)
University of Utah (2018, 2019) a także granty na realizację projektów zespołowych: Starting Grant European Research Council na projekt Europe and America in Contact. A Multidisciplinary Study of Cross-Cultural Transfer in the New World across Time, 2012 European Research Council Consolidator Grant na realizację projektu Multilingual worlds – neglected histories. Uncovering their emergence, continuity and loss in past and present societies, 2020 grant Komisji Europejskiej w Programie Twinning na projekt Engaged humanities (2016-2018) subsydia Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP) (Program Focus, 2010; Idee dla Polski, 2013; Focus Bis 2013); Program Team 2017-2022 Narodowego Centrum Nauki (NCN) (2008, 2011, 2018) Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (2012)
oraz Burger Fellowship Academia Europea (2013).
Odznaczenia Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2013).
Publikacje Revitalizing Endangered Languages: A Practical Guide (Cambridge 2021) Dialogue with Europe, Dialogue with the Past. Colonial Nahua and Quechua Elites in Their Own Words, University Press of Colorado 2018
From discouragement to self-empowerment. Insights from an ethnolinguistic vitality survey among the Kashubs in Poland, Plos One, 2020 Insignia of Rank in the Nahua World, University Press of Colorado, 2014 (Nagroda Klio 2010)
Turquoise Diadems and Staffs of Office. Insignia of Power in Aztec and Early Colonial Mexico, University of Warsaw, 2005
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona Center for Research and Practice in Cultural Continuity Strona Wydziału Artes Liberales UW Strona Justyny Olko na Uniwersytecie Warszawskim
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie związani z Krakowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy latynoamerykaniści Kategoria:Stypendyści Funduszu Zdolni Kategoria:Urodzeni w 1976 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego