thumb|180px|Domniemany posąg Eskulapa ze świątyni rzymskiej (Narodowe Muzeum Archeologiczne w Neapolu) Świątynia Eskulapa na Wyspie Tyberyjskiej w Rzymie (łac. Aedes Aesculapii in Insula, dosłownie: Dom Eskulapa na wyspie) – dawne sanktuarium boga Eskulapa na Wyspie TyberyjskiejAedes Aesculapii. W: Samuel Ball Platner: A Topographical Dictionary of Ancient Rome. London: Oxford University Press, 1929. [dostęp 2017-12-13].
Historia Świątynia, otwarta 1 stycznia 289 p.n.e., była poświęcona bogu medycyny i uzdrowień Eskulapowi (utożsamianemu z greckim bóstwem Asklepiosem). Według legendy przyczyną jej powstania była epidemia dżumy w Rzymie na początku III wieku p.n.e. Dla powstrzymania zarazy senat zdecydował o wprowadzeniu w stolicy kultu greckiego boga Asklepiosa. W Księgach sybillińskich znaleziono przyzwolenie na takie rozwiązanie. Do Epidauros w Grecji udało się rzymskie poselstwo w celu sprowadzenia stamtąd posągu boga. Podczas rytuałów w tamtejszej świątyni Asklepiosa, wielki święty wąż (uważany za jeden z atrybutów bóstwa), wypełzł z sanktuarium i ukrył się na rzymskim okręcie. Rzymianie uznali to za oznakę przychylności boga. Gdy okręt dotarł do Rzymu, święty wąż go opuścił i skrył się na Wyspie Tyberyjskiej, wskazując w ten sposób miejsce przyszłej świątyni. Budowę sanktuarium rozpoczęto w 293 p.n.e., a trzy lata później zakończono, co zbiegło się z ustaniem epidemii (uznanym za dowód łaski boga).
Wyspę Tyberyjską przebudowano w taki sposób, aby przypominała rzymski okręt (triremę), którym sprowadzono świętego węża. Pośrodku wyspy umieszczono obelisk, przypominający maszt, a jej brzegi obmurowano blokami trawertynu, nadając im wygląd okrętowego dziobu i rufy. Wnętrze świątyni zdobiły freski. Oprócz niej wzniesiono kilka innych budynków, m.in. pomieszczenia dla chorych i pielgrzymów, przybywających licznie do rzymskiego asklepiejonu z prośbami o uzdrowienie. Historyk podaje, że cesarz Klaudiusz wydał rozporządzenie nadające wolność każdemu niewolnikowi, który został tam uzdrowiony.
Świątynia została zniszczona w średniowieczu, jej ruiny wykorzystano następnie jako źródło materiałów budowlanych. W 1000 r. n.e. cesarz Otton III kazał zbudować na jej pozostałościach bazylikę św. Bartłomieja. Obok, w roku 1585 wzniesiono Szpital Fatebenefratelli (Ospedale San Giovanni Calibita Fatebenefratelli).
Do dziś z dawnej świątyni pozostało niewiele: studnia w pobliżu ołtarza bazyliki (prawdopodobnie czerpano z niej wodę dla starożytnego sanktuarium), kolumny w nawie bazyliki, część obmurowań brzegów wyspy i kilka fragmentów obelisku. Odnaleziono także wiele inskrypcji i figurek wotywnych.
Zobacz też asklepiejon
Uwagi
Przypisy
Eskulapa Kategoria:Architektura starożytnego Rzymu Kategoria:Zabytki starożytnego Rzymu we Włoszech