Marcel Beyer (ur. 23 stycznia 1965 w Tailfingen, Badenia-Wirtembergia) – niemiecki pisarz, poeta, epik, eseista oraz wydawca. Laureat Nagrody im. Georga Büchnera w 2016 roku.

Życiorys Marcel Beyer dorastał w Kilonii i w miejscowości Neuss. W latach 1987–1991 studiował germanistykę, anglistykę i literaturoznawstwo na Uniwersytecie w Siegen. W 1992 roku otrzymał tytuł magistra za pracę dyplomową o Friedericke Mayröcker. Od 1987 powstają prace– performance. Od roku 1989 wydawał na Uniwersytecie w Siegen z Karlem Rihą serię Vergessene Autoren der Moderne. Od 1990 do 1993 współpracował wyłącznie jako lektor w piśmie literaturoznawczym Konzepte. Już w 1992 pisał artykuły do czasopisma muzycznego Spex. Był pisarzem-rezydującym na University of Warwick w Coventry i w 2008 roku w Instytucie Historii Nauki im. Maxa Plancka w Berlinie, w dzielnicy Dahlem. Jest członkiem Berlińskiej Akademii Sztuki, Niemieckiej Akademii Języka i Poezji, Niemieckiego Centrum PEN.

Beyer, który początkowo był pod silnym wpływem Friedericke Mayröcker i twórców francuskiej nowej powieści jest autorem poezji, esejów i powieści, które wielokrotnie zmagały się z niemiecką historią, szczególnie z czasem narodowego socjalizmu. W roku 2016 został wyróżniony Nagrodą im. Georga Büchnera. W swoim uzasadnieniu Niemiecka Akademia Języka i Poezji wyjaśniła: „Jego teksty są śmiałe i delikatne, kompetentne i nieprzekupne. Przez trzy dziesięciolecia powstało wyjątkowe dzieło, które sprawia, że świat wydaje się cudownie znajomy i opalizujący”.

Od 1996 mieszka w Dreźnie.

Jego utwór Flughunde został przetłumaczony na język polski przez Jarosława Ziółkowskiego pod tytułem Latające psy.

Teksty literackie Poezja i proza Kleine Zahnpasta. Gedichte 1987–1989. dead language press, Paris 1989 Walkmännin. Gedichte 1988/1989 (= Patios Raritäten-Bücher; Band 27). Patio, Neu-Isenburg 1990 DNB 956464572. Das Menschenfleisch. Roman. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1991, . Friederike Mayröcker: eine Bibliographie 1946–1990 (= Bibliographien zur Literatur- und Mediengeschichte. Band 2). Lang, Frankfurt am Main u. a. 1992, . Brauwolke. Gedichte (mit Papiergüssen von Klaus Zylla). Warnke, Berlin 1994 Flughunde. Roman. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1995, . Hörspielfassung von Iris Drögekamp 2013 von SWR2 produziert und gesendet HNO-Theater im Unterhemd (= Bogen. Band 4). Warnke, Berlin 1995, OCLC 312506024. Falsches Futter. Gedichte. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1997, . Spione. Roman. DuMont, Köln 2000, . Zur See. (Mit Kaltnadelradierungen von Andreas Zahlaus). Warnke, Berlin 2001 Erdkunde. Gedichte. DuMont, Köln 2002, . Nonfiction. Essays. DuMont, Köln 2003, . Vergeßt mich. Erzählung. DuMont, Köln 2006, . Aurora. Münchner Reden zur Poesie. Stiftung Lyrik Kabinett, München 2006, . Kaltenburg. Roman. Suhrkamp, Frankfurt am Main 2008, (Inhaltsangabe) Arbeit Nahrung Wohnung. Bühnenmusik für vierzehn Herren. Opernlibretto (Komposition von Enno Poppe) IQ. Testbatterie in 8 Akten. Opernlibretto (Komposition von Enno Poppe). UA: 27. April 2012, Schwetzinger SWR Festspiele Putins Briefkasten. Erzählungen. Suhrkamp, Berlin 2012, . Graphit. Gedichte. Suhrkamp, Berlin 2014, XX. Lichtenberg-Poetikvorlesungen (= Göttinger Sudelblätter). Wallstein, Göttingen 2015, . Im Situation Room: der entscheidende Augenblick. Rede an die Abiturienten des Jahrgangs 2015. Conte, Sankt Ingbert 2014, . Rede an die Sprache: es kommt ein A (= Aber die Sprache. Band 6). Wege durch das Land, Detmold 2016, . Muskatblüt. Zwiesprachen – Eine Reihe des Lyrik Kabinetts München. Das Wunderhorn Verlag, Heidelberg 2016, . Das blindgeweinte Jahrhundert. Essay. Suhrkamp, Berlin 2017, .

Redakcja Rudolf Blümner: Der Stuhl, die Ohrfeige und anderes literarisches Kasperletheater. (Vergessene Autoren der Moderne, Heft 35.) Siegen 1988. ISSN 0177-9869 Ernst Jandl: Gemeinschaftsarbeit. (Współautor z Friederike Mayröcker i Andreas Okopenko). Siegen 1989. Rudolf Blümner: Ango laina und andere Texte. (z Karl Riha). München 1993. George Grosz: Grosz-Berlin. (z Karl Riha). Hamburg 1993. William S. Burroughs. (z Andreas Kramer). Eggingen 1995. Jahrbuch der Lyrik 1998/99. Ausreichend lichte Erklärung. (z Christoph Buchwald). München 1998. Friederike Mayröcker: Gesammelte Prosa. (z Klaus Reichert und Klaus Kastberger). Frankfurt am Main 2001. Tom 1. 1949–1977. Tom 2. 1978–1986. Tom 3. 1987–1991. Tom 4. 1991–1995. Tom 5. 1996–2001. Friederike Mayröcker: Gesammelte Gedichte. Suhrkamp, Frankfurt am Main 2004, .

Tłumaczenia Gertrude Stein: Spinnwebzeit, bee time vine und andere Gedichte. Wydanie i posłowie Marceal Beyera. Arche, Zürich 1993, . Michael Hofmann: Feineinstellungen. Wydanie dwujęzykowe. DuMont, Köln 2001, .

Słuchowiska Das Hörspiel vom Hörspiel. (Nagroda Karl-Sczuki), SWR 2007. Jonathan Trouern-Trend: Birding Babylon. Słuchowisko przygotowane przez: Marcel Beyer, reżyseria Iris Drögekamp, SWR/NDR 2009. Flughunde. reżyseria: Iris Drögekamp, SWR, 2012.

Antologie Anja Bayer, Daniela Seel (Hrsg.): all dies hier, Majestät, ist deins – Lyrik im Anthropozän. kookbooks, Berlin 2016, . Karl Otto Conrady (Hrsg.): Der Große Conrady. Das Buch deutscher Gedichte. Von den Anfängen bis zur Gegenwart. Düsseldorf 2008. Björn Kuhligk, Jan Wagner (Hrsg.): Lyrik von Jetzt. 74 Stimmen. Köln 2003. Junge Lyrik. (= Neue Neußer Reihe). Neuß 1983.

Nowela graficzna Ulli Lust: Flughunde. Tekst Marcela Beyera. Suhrkamp Verlag, Berlin 2013, .

Wyróżnienia 1991: Stypendium Rolfa Dietera Brinkmanna 1991: Nagroda im. Ernesta Willnera przy Ingeborg-Bachmann-Wettbewerb w Klagenfurt 1991: Nagroda promocyjna Landu Nordrhein-Westfalen za literaturę 1994: Stypendysta Fundacji Dolnej Saksonii za Flughunde 1995: Niemiecka Nagroda Krytyki 1996: Berlińska Nagroda Literatury 1996: Medal Johannesa Bobrowskiego 1997: Nagroda im. Uwe Johnsona 1998: Nagroda im. Horsta Bienka za lirykę 1999: Saksońska Nagroda Lessinga 2000: Jean-Paul-Literaturförderpreis der Stadt Bayreuth 2001: Nagroda im. Heinricha Bölla 2003: Nagroda im. Friedricha Hölderlina Uniwersytetu oraz Uniwersyteckiego Miasta Tübingen 2004: Spycher: Nagroda Literacka Leuk 2006: Nagroda im. Ericha Frieda 2008: Nagroda im. Josepha Breitbacha 2008: Nominacja do Niemieckiej Nagrody Książkowej za Kaltenburg 2008: Docentura Liliencrona 2010: Stypendium Niemieckiej Akademii Rom Villa Massimo 2012/2013: Stadtschreiber von Bergen 2013: Docentura Ernesta Jandla Uniwersytetu Wiedeńskiego za poetykę 2014: Nagroda Kleista 2014: Nagroda im. Oskara Pastiora 2014: Docentura poetycka Lichtenberga 2015: Nagroda literacka miasta Bremen za Graphit. Gedichte 2016: Nagroda literacka miasta Düsseldorf 2016: Nagroda im. Georga Büchnera

Przypisy

Linki zewnętrzne Publikacje Marcela Beyera w Deutsche Nationalbibliothek Biografia Marcela Beyera na Poetry International Web Krótka biografia Marcela Beyera oraz recenzje jego dzieł „Literaten meiden heute den Irrsinn“ Wywiad z Martinem Eich w Der Freitag, 30.07.2016 Wywiad z Marcelem Beyerem w FAZ Artykuł o twórczości Marcela Beyera w Die Zeit

Kategoria:Niemieccy pisarze Kategoria:Urodzeni w 1965