Pessellino, właściwe Francesco di Stefano znany też jako Francesco Pesellino lub Francesco Peselli (ur. 1422 we Florencji, zm. 29 czerwca 1457) – włoski malarz wczesnego renesansu, quattrocento.
Biografia Ojcem Pesellino był malarz Stefano di Francesco (zm. 1427), a dziadkiem, ze strony matki, również malarzem Giuliano d'Arrigo, znany jako Pesello (1367-1446), po którym przybrał pseudonim "Pesellino". Po śmierci ojca w 1427 młody Francesco zamieszkał ze swoim dziadkiem, w którego pracowni malował do jego śmierci. Ok. 1446 został uczniem Filippo Lippi (ok. 1406-1469), który z pewnością miał wpływ na jego styl. Ożenił się w 1442 roku, a ok. 1447 prawdopodobnie dołączył do gildii malarzy we Florencji.
W następnych latach wyrobił sobie reputację niewielkimi, pieczołowicie wykończonymi pracami o tematyce religijnej, ale też świeckimi, często będącymi ozdobą mebli, czy boazerii. Pesellino dekorował cassone, niskie skrzynie małżeńskie, popularne we Florencji w renesansie.
Często stosował naturalistyczne krajobrazy, wprowadzane do kompozycji przez jego mistrza Filippo Lippi, czy Domenico Veneziano i Fra Angelico. Jednak w przeciwieństwie do niego, nie wykorzystywali tła krajobrazowego w małych obrazach. Oryginalność Pesellino ukazuje się właśnie najwyraźniej w kompaktowych, niemal miniaturowych kompozycjach, gdzie łączy typowe dla Lippiego figury postaci z silnie zlokalizowaną topografią, na co mogły mieć wpływ panoramiczne tła Antonio Pollaiuolo.
Ok. 1446 Pesellino nawiązał współpracę z . Mogło to mieć związek z tym, że Strozzi przeprowadzał się w tym czasie z Fiesole do Florencji i Pesellino mógł udostępniać mu pracownię odziedziczoną po dziadku. Faktem pozostaje, że pracowali wspólnie przy co najmniej trzech zleceniach, które na podstawie stylu można datować między 1446 a 1448. Jednym z nich był obraz The Assumption of Virgin oraz dwie predelle: The Penitence of Saint Jerome i The Dormition of the Virgin.
W 1453 nawiązał współpracę z i , z którymi prowadził pracownię przy Corso degli Adimari (obecnie Via dei Calzaiuoli), we Florencji. Trzej malarze dzielili się dochodem z pracy, która powstała w ich wspólnej pracowni, bez względu kto ją namalował.
We wrześniu 1455 otrzymał zaliczkę za zamówienie wykonania ołtarza z motywem Trójcy Świętej w Pistoi wraz z predellą. Praca nie została ukończona z powodu śmierci malarza w 1457. Ołtarz ten jest jedynym dobrze udokumentowanym dziełem Pessellino. Domenico Veneziano i Filippo Lippi zostali zatrudnieni do oceny stanu wykonanych prac, a rok później Lippi otrzymał zlecenie ukończenia ołtarza. W tym dziele styl Pesellino pokazuje już dojrzałe postacie, oparte na osobistej interpretacji dzieł Lippiego i Fra Angelico.
Pesellino zmarł we Florencji, w wieku 35 lat, kończąc nagle obiecują karierę. Jego styl miał wpływ na późniejszych malarzy florenckich, takich jak: Andrea del Verrocchio i Antonio Pollaiuolo.
thumb|Pesellino, Madonna z Dzieciątkiem i sześcioma Świętymi
thumb|center|600px|Francesco Pesellino Triumfy Miłości, Czystości i Śmierci Gardner Museum, Boston
Dzieła artysty Triumfy Miłości, Czystości i Śmierci, ok. 1450 Król Melchior żeglujący do Ziemi Świętej, ok. 1440-45 Madonna z Dzieciątkiem, ok. 1450 Alegoria Kartaginy, ok. 1448 Alegoria Rzymu, ok. 1448 Epizod z historii Griseldy, 1445-1450 Zwiastowanie, 1451-1453 Madonna i Dzieckiem z sześcioma Świętymi, ok. 1450 Triumfy Sławy, Czasu i Wieczności, ok. 1450 Zwiastowanie, 1445-1450 Dziewica i Dziecko, 1453-1457 Zwiastowanie, 1445–1450 Ukrzyżowanie ze Świętym Hieronimem i Świętym Franciszkiem, 1445-1450 Madonna z Dzieciątkiem, ok. 1450 Historia Dawida i Goliata, 1445-55 Horatius Cocles broniący Mostu Sycylijskiego, ok. 1450 Siedem Cnót, 1422-1457 Św. Mikołaj i zamordowani uczniowie, przed 1458
Współtwórca z Zenobim Strozzi Wniebowzięcie NMP, ok. 1446-1448 Pokuta Św. Hieronima, ok. 1446-1448 Zaśnięcie Matki Boskiej, ok. 1446-1448
Ołtarz Trójcy Świętej w Pistoi Ołtarz Trójcy Świętej, 1455-1460 Ołtarz Trójcy Świętej w Pistoi, praca Pesellino i Fra Filippo Lippi, 1455-60
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Malarze quattrocenta Kategoria:Malarze szkoły florenckiej Kategoria:Artyści związani z Florencją Kategoria:Urodzeni w 1422 Kategoria:Zmarli w 1457 Kategoria:Ludzie urodzeni we Florencji