Temat – w muzyce jakakolwiek w pełni rozwinięta linia melodyczna, posiadająca wyraźny początek i zakończenie.
Znaczenie tematu w fudze i w wariacjach Temat – w fudze – pojawia się na początku utworu jednogłosowo. W wybranym głosie musi być łatwo uchwytny w splotach wielu głosów, więc najlepiej, jeśli posiada jakiś charakterystyczny rytm lub zwrot melodyczny. Jest imitacyjnie przeprowadzany przez głosy.
Temat – w wariacjach – powinien być prosty i przejrzysty, niezbyt długi. Może być pomysłem własnym kompozytora lub zapożyczonym na przykład z muzyki ludowej czy operowej.
Przeobrażenia tematu Środki służące przeobrażeniom tematu: zmiana tonacji zmiana trybu (np. z durowego na molowy) zmiana tempa zmiana rytmu (np. rozdrobnienie rytmiczne) zmiana metrum zmiana faktury (np. z homofonicznej na polifoniczną) zmiana akompaniamentów (np. z akordów na figurację) zmiana dynamiki zmiana rejestru – melodia z prawej ręki przechodzi do głosu basowego.
Kategoria:Melodia i harmonia