Pelin Esmer (ur. 1972 w Stambule) – turecka reżyserka, scenarzystka, producentka i montażystka filmowa. Założycielka niezależnej wytwórni filmowej Sinefilm. Autorka filmów dokumentalnych i fabularnych, pokazywanych na prestiżowych festiwalach międzynarodowych, za swoje produkcje otrzymała liczne nagrody i wyróżnienia. W swojej twórczości Esmer podejmuje tematykę obyczajową, koncentrując na intymnych historiach jednostek wpisujących się dyskretnie w panoramę społeczną współczesnej Turcji.
Kariera Pelin Esmer studiowała nauki społeczne na Uniwersytecie Boğaziçi w Stambule. W czasie studiów zafascynowała się pokazywanymi na zajęciach z antropologii filmami dokumentalnymi, co skłoniło ją do rozwijania swojej kariery w tym kierunku, w 1995 roku zrealizowała razem z amerykańską reżyserką Jeanne Finley film Conversations Across the Bosphorus, pełniąc funkcję asystentki autorki, odpowiedzialnej za większość realizacji. Po ukończeniu studiów uniwersyteckich Esmer uczestniczyła w kursie warsztatowym Yavuza Özkana, cenionego tureckiego dokumentalisty, znanego przede wszystkim z zaangażowanego politycznie filmu The Mine (1978), w 1997 roku współpracując z nim przy produkcji filmu Bir Erkeğin Anatomisi. W kolejnych latach pracowała jako asystentka reżysera m.in. w filmach dokumentalistów Enisa Rızy oraz Ziya Öztana.
W 2002 roku zrealizowała swój debiut, 47-minutowy dokument poświęcony Mithatowi Esmerowi, jej wujkowi, zatytułowany Koleksiyoncu („Kolekcjoner”). Na użytek przygotowania własnego dzieła założyła niezależną wytwórnię Sinefilm, którą prowadzi od tego czasu z Nidą Karabol, Tolgą Esmer i Dilde Mahallim i w której nakręciła wszystkie swoje kolejne filmy. Pełnometrażowym debiutem Esmer było Przedstawienie (2005), dokument poświęcony dziewięcioosobowej, amatorskiej żeńskiej grupie teatralnej przygotowującej spektakl bazujący na ich własnych historiach życiowych. W 2009 roku w konkursie głównym na MFF w San Sebastian pokazano Za dziesięć jedenasta, pierwszy fabularny film reżyserki, w którym ponownie jako protagonista wystąpił Mithat Esmer. Film, przygotowany w ramach rezydencji MFF w Cannes był dystrybuowany w kinach w Turcji, Niemczech i Francji, a także pokazywany na przeglądach i festiwalach w kilkunastu krajach (w tym w USA). W 2012 roku na festiwalach w Toronto i Rotterdamie reżyserka zaprezentowała film Strażnica, dofinansowany z funduszy tureckiego Ministerstwa Kultury i Europejskiego Funduszu Wsparcia EURIMAGESEurimages supports 19 European co-productions, Council of Europe Press Release from 25.10.2011, online: https://rm.coe.int/168071fb5e [dostęp 2020-12-12].. Film zdobył sześć nagród na MFF w Adanie, w tym wyróżnienie dla najlepszej reżyserki. Trzeci film fabularny Esmer, Użyteczne, również został zrealizowany w międzynarodowej koprodukcji, przyniósł autorce nagrodę za najlepszy scenariusz na festiwalu filmowym w Tallinnie oraz wyróżnienie Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych FIPRESCI na MFF w Stambule. Produkcja Sinefilm trafiła także do międzynarodowej dystrybucji, m.in. w Polsce za pośrednictwem platform streamingowych. Najnowszym filmem tureckiej reżyserki jest Queen Lear, dokument poświęcony znanej z Przedstawienia grupie teatralnej przygotowującej swoją kobiecą reinterpretację dramatu szekspirowskiego do wystawienia na tureckiej prowincji.
W 2019 roku Pelin Esmer była uczestniczką rezydencji Camargo Foundation we Francji, pracując nad nowym projektem.
Styl Kino Pelin Esmer ukształtowało się pod silnym wpływem konwencji dokumentalnej, z którą pracowała na początku kariery. Jej wczesny styl zdradza inspiracje mocnym realizmem Yavuza Özkana oraz minimalizmem Jeanne Finley. Wpływy dokumentalne są również widoczne w fabularnych produkcjach tureckiej reżyserki, której styl opisywany jest często w kontekście przenikania się dokumentalizmu i fikcji.
Filmografia Rok Tytuł (międzynarodowy) Tytuł (oryginalny) Tytuł (polski) Gatunek2002The CollectorKoleksiyoncudokumentalny2005The PlayOyunPrzedstawieniedokumentalny200910 to 1111'e 10 kalaZa dziesięć jedenastafabularny2012WatchtowerGozetleme KulesiStrażnicafabularny2017Something Usefulİşe Yarar Bir ŞeyUżytecznefabularny2019Queen Leardokumentalny Na podstawie strony reżyserki, warianty tytułów na podstawie portali Filmweb oraz IMDB.
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Festiwal/Konkurs FilmNagroda – Najlepszy dokumentMFF w Rzymie 2002The CollectorNagroda Jury – Najlepszy nowy twórca dokumentuTribeca Film Festival 2006The PlayNagroda Yılmaza GüneyaAdana Golden Boll Film Festival 2006The PlayNagroda Specjalna JuryMFF w Stambule 200910 to 11WyróżnienieIndieLisboa International Independent Film Festival 200910 to 11Nagroda – Najlepsza reżyseriaAdana Golden Boll Film Festival 2012WatchtowerWyróżnienie: Nagroda Don KichotaMFF we Fribourgu 2013WatchtowerWyróżnienie Jury EkumenicznegoMFF we Fribourgu 2013WatchtowerNagroda – Najlepszy scenariuszTallinn Black Nights Film Festival 2017Something UsefulNagroda FIPRESCIMFF w Stambule 2017Something UsefulNagroda Yılmaza GüneyaAdana Golden Boll Film Festival 2019Queen LearSİYAD Cüneyt Cebenoyan AwardAdana Golden Boll Film Festival 2019Queen Lear
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Tureccy montażyści filmowi Kategoria:Tureccy producenci filmowi Kategoria:Tureccy reżyserzy filmowi Kategoria:Tureccy scenarzyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Stambule Kategoria:Urodzeni w 1972